Masak Genel Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ Yayımlandı

Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği (Sıra No: 19)’nde (“Tebliğ”) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 32) (“Değişik Tebliğ”) 27 Haziran 2026 tarihli ve 33293 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Değişik Tebliğ ile Tebliğ’e eklenen Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin uzaktan kimlik tespitine ilişkin genel esaslar başlıklı madde 4/C uyarınca Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin, belirli şartların sağlanması kaydıyla ICAO 9303 standardına uygun ve yakın alan iletişimi özelliği bulunan pasaport kullanılarak uzaktan kimlik tespiti yoluyla müşteri olarak kabul edilebilmesine imkan tanınmıştır. Bununla birlikte, bu yöntemle edinilen müşteriler yüksek risk grubunda değerlendirilecek ve para transferi ile nakit işlemler bakımından ilave sınırlamalara tabi tutulacağı düzenlenmiştir.

Değişik Tebliğ uyarınca gerçekleştirilmiş olan başlıca değişiklikler şu şekildedir;

1. Türk uyruklu olmayan gerçek kişiler için pasaportla uzaktan kimlik tespiti imkanı getirilmiştir

Yükümlülerin, Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin kimlik tespitini pasaport kullanarak uzaktan yapabilmesine ilişkin esaslar düzenlenmiştir.

Bu kapsamda uzaktan kimlik tespitinde kullanılacak pasaportun ICAO 9303 standardına uygun olması ve yakın alan iletişimi özelliği taşıması gerekmektedir. Pasaportun yongasında yer alan kimlik bilgilerinin pasaport üzerindeki bilgilerle eşleştiği yakın alan iletişimi kullanılarak doğrulanacaktır. Bu doğrulamanın yapılamaması halinde uzaktan kimlik tespiti yoluyla iş ilişkisi tesis edilemeyecektir.

Uzaktan kimlik tespiti, bu konuda özel eğitim almış personel tarafından görüntülü görüşme yoluyla gerçekleştirilecektir. Bu kriter, canlılık testi veya fotoğraf karşılaştırması amacıyla Tebliğ’de öngörülen şartları sağlayan yapay zeka temelli uygulamaların kullanılmasına engel teşkil etmeyecektir.

2. Adres teyidi, para transferi ve nakit çekim için ön şart olarak düzenlenmiştir

Pasaportla uzaktan kimlik tespiti kapsamında alınan adres bilgisinin, belirli belgeler veya ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanları üzerinden risk bazlı yaklaşım çerçevesinde teyit edilmesi gerekmektedir.

Adres teyidi; yerleşim yeri belgesi, ilgili kişi adına düzenlenmiş elektrik, su, doğalgaz gibi adres temelli abonelik faturaları, herhangi bir kamu kurumu tarafından verilen belge veya ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanları üzerinden yapılabilecektir.

Adres teyidinin en geç üç ay içinde tamamlanması gerekmektedir. Adres teyidi yapılmadan para transferi ve nakit çekim işlemi gerçekleştirilemeyecektir.

3. Bu yöntemle edinilen müşteriler yüksek risk grubunda değerlendirilecektir

Pasaportla uzaktan kimlik tespiti yoluyla edinilen müşteriler yüksek risk grubunda değerlendirilecek ve buna uygun izleme ve kontrol tedbirlerine tabi tutulacaktır.

Bu kapsamda, Tebliğ’in 6. maddesi ile Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik (“Yönetmelik”)’in 26/A maddesinde yer alan tedbirler dikkate alınacak ve (i) müşterinin kimlik bilgilerinin doğrulanması amacıyla müşterinin kimlik bilgileri ile uyumlu yurt içi veya yurt dışı banka hesabından ya da banka veya kredi kartından para transferi yapılması zorunlu olacaktır ve (ii) bu transfer kapsamında, para transferi mesajlarındaki ayırt edici bilgiler ile uzaktan kimlik tespiti sırasında müşteriden alınan bilgilerin uyumlu olduğu kontrol edilecektir.

Söz konusu transfer ve kontrol işlemi, müşteri hesabından başkaca bir işlem gerçekleştirilmeden önce tamamlanacaktır.

Kimlik tespiti sürecinde işlem yapılan elektronik ortamdan elde edilen IP/port bilgisi, cihaz kimliği, coğrafi konum, tarayıcı bilgileri ve benzeri teknik veriler ile pasaporttaki bilgiler risk temelli yaklaşım kapsamında değerlendirilecektir.

Bu değerlendirme sonucunda şüpheyi gerektiren bir durumun tespit edilmesi halinde uzaktan kimlik tespiti süreci sonlandırılacaktır.

4. Para transferi ve nakit çekim işlemlerine sınırlamalar getirilmiştir

Değişik Tebliğ uyarınca pasaportla uzaktan kimlik tespiti yoluyla açılan hesaplara ilişkin para giriş ve çıkışları sınırlandırılmıştır.

Bu kapsamda açılan hesaba yalnızca kişinin yurt dışında kendi adına açılmış banka hesaplarından para gönderilebilecektir. Aynı şekilde, bu hesaptan yurt dışına para çıkışı da yalnızca söz konusu kişi adına açılmış banka hesaplarına yapılabilecektir.

Nakit çekim bakımından da sınırlı bir yapı öngörülmüştür. Adres teyidi yapılmadan nakit çekim yapılamayacaktır. Ancak Tebliğ’in 6. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında kimlik tespiti yapılması halinde nakit çekim işlemi gerçekleştirilebilecek veya para transferi bakımından öngörülen sınırlamalar uygulanmayabilecektir.

Bu müşterilerin hesaplarından nakit yatırma veya nakit çekme işlemi yapılması durumunda, yüz yüze olmayan işlemlere ilişkin riskler de dikkate alınacaktır.

5. Tüzel kişilerin temsile yetkili kişileri bakımından da uygulama imkanı getirilmiştir

Ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin uzaktan kimlik tespitinde, tüzel kişiliği temsile yetkili Türk uyruklu olmayan gerçek kişinin kimlik tespiti de Yönetmelik’in ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerde kimlik tespiti başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenmiş unsurlara ek Tebliğ’de belirlenen esaslara göre yapılabilecektir.

6. Yükümlülere prosedür, rehber ve bildirim yükümlülükleri getirilmiştir

Pasaportla uzaktan kimlik tespiti yoluyla müşteri kabul edecek yükümlülerin, bu kapsamdaki risklerin tanımlanması, derecelendirilmesi, izlenmesi ve azaltılmasına yönelik gerekli tedbirleri alması gerekmektedir.

Yükümlüler ayrıca müşterinin tanınması, risk yönetimi, izleme ve kontrol faaliyetlerine ilişkin bir uygulama rehberi oluşturacaktır. Uyum programı oluşturmakla yükümlü kuruluşların bu tedbirlere kurum politika ve prosedürlerinde yer vermesi gerekmektedir.

Müşteri kabulüne başlanmasından itibaren bir ay içinde, alınan tedbirler ile oluşturulan prosedür ve rehberler hakkında MASAK Başkanlığı’na bildirim yapılacaktır.

Riskli olarak belirlenen ülkelerin vatandaşları pasaportla uzaktan kimlik tespiti yöntemiyle müşteri olarak kabul edilemeyecektir. Ayrıca, bu kapsamda müşteri kabul edilenlere ilişkin istatistiki bilgiler takvim yılı esas alınarak her üç aylık dönemin son ayında Başkanlığa gönderilecektir.

7. Değerlendirme

Değişik Tebliğ ile Tebliğ’de gerçekleştirilen değişiklikler ile Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin pasaportla uzaktan kimlik tespiti yoluyla müşteri olarak kabul edilmesine imkan tanınmaktadır. Ancak bu imkan, sıkı doğrulama şartları, adres teyidi, yüksek risk sınıflandırması, para transferi sınırlamaları, nakit çekim kısıtları ve MASAK’a bildirim yükümlülükleri ile birlikte düzenlenmiştir.

Türk uyruklu olmayan kişilerin pasaportları aracılığıyla kullanıcı olabilmelerini sağlayan bu önemli gelişme, yükümlülerin konuya ilişkin teknik ve idari altyapılarını geliştirme ve gerekli düzenlemeleri etkin ve güvenli şekilde hayata geçirme sorumluluğunu da beraberinde getirmiştir.

Bu nedenle, söz konusu yöntemi kullanarak müşteri kabul etmeyi planlayan yükümlülerin teknik altyapılarını, iç politika ve prosedürlerini, risk ülke listelerini, müşteri kabul süreçlerini ve izleme-kontrol mekanizmalarını Tebliğ’de öngörülen şartlara uygun şekilde gözden geçirmeleri önem arz etmektedir.

8. Yürürlük Tarihi

Hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanının yürüteceği Değişik Tebliğ, 27 Haziran 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Konuyla ilgili herhangi bir sorunuz olması halinde bizimle temasa geçebilirsiniz.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.