Özet: Ülkemizde spor kulüpleri tarafından sporculara yapılan ücret ödemeleri üzerinden 193 sayılı GVK’nın geçici 72. Maddesine göre 31/12/2028 tarihine kadar farklı durumlara göre sabit olarak belirlenen oranlarda gelir vergisi tevkifatı yapılmaktadır. Milli sporculara uluslararası yarışmalara katılmaları karşılığında verilen ödüller ise GVK’nın 29/1. Maddesinde yer alan memleket bakımından faydalı olan diğer işleri ve faaliyetleri teşvik maksadıyla verilen ikramiyeler ve mükafatlar kapsamında gelir vergisinden istisna edilmektedir.
Anahtar kelimeler: Spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri, sporcu ücretinde sabit oranlı tevkifat, sporculara uluslararası müsabakalarda verilen prim ve ödüller istisna.
1. Giriş
Ülkemizde sporcuların spor kulüplerinden aldığı ücretler (transfer ücreti, diğer ödemeler ve sağlanan menfaatler) bir işverene bağlı olarak çalışanların aldığı ücretlerin vergilendirilmesindeki gibi artan oranlı vergi tarifesine göre değil, bulundukları lige göre sabit ve tek vergi oranı üzerinden vergi kesintisine tabi tutulmaktadır. Sporculara yapılan transfer ücreti ve diğer ödemeler üzerinden sabit oranlı gelir vergisi tevkifatı yapılmak suretiyle diğer ücretlilere göre gelir vergisi avantajı sağlanmıştır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 61, 62, 63, geçici 72. maddesi gereğince, spor kulüpleri tarafından sporculara ödenen ücretlerden sabit oranlı gelir vergisi kesintisi yapılmakta ve yapılan kesintiler vergi dairesine beyan edilerek ödenmektedir.
GVK’nın geçici 72. Maddesine göre 31/12/2028 tarihine kadar lig usulüne tabi spor dallarında; en üst ligdekiler için %20, en üst altı ligdekiler için %10, diğer liglerdekiler için %5; lig usulüne tabi olmayan spor dallarındaki sporculara yapılan ödemeler ile milli sporculara uluslararası müsabakalara katılmaları karşılığında yapılan ödemelerden ise %5 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılmaktadır.
Sporcuların elde ettiği ücret geliri ise gelir vergisi tarifesinin dördüncü gelir dilimini aştığı takdirde (2026 yılı için 5.300.000 TL) bu sporcuların yıllık beyanname vermesi ve artan oranlı vergi tarifesine göre hesaplanan gelir vergisinden yıl içinde kesilen vergiler mahsup edilerek kalan tutarı ödemesi gerekmektedir.
2. Sporculara Yapılan Ücret ve Ücret Kapsamındaki Ödemelerin Kapsamı
Gelir Vergisi Kanununun 61. maddesine göre ücret; işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. İşverenler tarafından hizmet erbabına ödenen ücretin; ödenek, tazminat, kasa tazminatı, tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.
Aynı maddede sporculara transfer ücreti veya sair adlarla yapılan ödemeler ve sağlanan menfaatlerin de ücret kapsamında olduğu hüküm altına alınmıştır. Ancak, sporcuların tevkif suretiyle vergilendirilmesi sabit oranlı tevkifat uygulanmak suretiyle yapılmaktadır. Sporculara yapılan ücret ödemeleri aylık maaş, prim, ikramiye, transfer ücreti, şeklinde olabileceği gibi bedelsiz olarak taşıt, konut vb. menfaat şeklinde de olabilmektedir.
İşverenler, hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları dahilinde çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır. Gelir vergisi uygulamasında sporculara transfer ücreti veya sair adlarla yapılan ödemeler ve sağlanan menfaatler, ücret kapsamında olup bu ödemeleri ve menfaatleri sağlayan spor kulüpleri ve spor anonim şirketler de işveren kabul edilmektedir.
Sporculara gerek bağlı oldukları kulüpten ayrılarak başka bir kulübe geçmesi, gerekse kendi kulübü ile olan sözleşmesini uzatması karşılığında transfer ücreti veya sair adlarla yapılan ödemeler ile sağlanan menfaatler de (sporcular adına ev alınması veya kiralanması, çocuklarının eğitim masraflarının ödenmesi, araba verilmesi veya seyahat biletlerinin karşılanması gibi) ücret olarak değerlendirilmektedir.
3. Sporculara Yapılan Ücret Ödemelerinden Tevkifat Oranları
Spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri tarafından sporculara yapılan ödemeler, GVK’nın geçici 72. maddesine göre sabit oranlar üzerinden tevkif suretiyle vergilendirilmektedir. Sporcu ücretleri, nakit olarak ödenebildiği gibi ayın olarak da ödenebilmektedir. Sporcu ücretlerine ilişkin ödemelerin nakit dışında örneğin gayrimenkul veya taşıt ve benzeri ayın şekilde yapılması halinde, Gelir Vergisi Kanununun 63’üncü maddesinin son fıkrası uyarınca ücretin safi tutarı;
- Verilen ayınlar, verildiği gün ve yerdeki ortalama perakende fiyatlarına göre,
- Konut tedariki ve sair suretle sağlanan menfaatler ise, konutun emsal kirasına veya menfaatin emsal bedeline göre,
tespit edilmek suretiyle değerlenmekte ve bu ödeme tutarları toplamı üzerinden belirlenen sabit oranlarda gelir vergisi tevkifatı yapılmaktadır. 7491 sayılı Kanunla, 193 sayılı GVK’nın sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılacak gelir vergisi tevkifatı oranlarını ve vergilendirilmesini belirleyen geçici 72’nci maddesinin uygulama süresi 31/12/2028 tarihine kadar uzatılmıştır. Sporcuların vergilendirilmesine ilişkin hükümlerin yer aldığı GVK’nın geçici 72. maddesine göre, sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerden;
- Lig usulüne tabi spor dallarında;
- En üst ligdekiler için %20,
- En üst altı ligdekiler için %10,
- Diğer liglerdekiler için %5,
- Lig usulüne tabi olmayan spor dallarındaki sporculara yapılan ödemeler ile milli sporculara uluslararası müsabakalara katılmaları karşılığında yapılan ödemelerden %5,
oranında gelir vergisi tevkifatı yapılmaktadır.
Mevcut düzenlemeye göre, vergilendirme konusunda sporcunun performans gösterdiği ligi esas alınmış ve profesyonel ve amatör sporcu ayrımı yapılmıştır. Ancak, anılan madde gereğince yapılan tevkifatın yanı sıra ayrıca aynı GVK’nın 94. maddesi kapsamında ikinci kez tevkifat yapılmayacaktır. Ayrıca, sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerde tevkifat yoluyla vergilendirilmektedir. Sporculara ilgili ayda yapılan ücret ödemeleri toplamına GVK’nın 23/18. maddesinde düzenlenen ücret istisnanın bir kez uygulanması gerekmektedir.
4. Teşvik Gayesiyle Verilen İkramiye ve Mükafatların Gelir Vergisinden İstisna Edilmesi
Gelir Vergisi Kanununun 29. maddesinde, teşvik gayesiyle verilen bazı ikramiye ve mükafatlar gelir vergisinden istisna edilmiştir. Konu ile ilgili gerekli açıklamalar 128 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılmıştır. Buna göre, teşvik gayesiyle verilen aşağıda yazılı ikramiye ve mükafatlar gelir vergisinden istisnadır:
1. İlim ve fenni, güzel sanatları, tarımı, hayvan yetiştirilmesini ve memleket bakımından faydalı olan diğer işleri ve faaliyetleri teşvik maksadıyla verilen ikramiyeler ve mükafatlar,
2. Subay, astsubay, erbaş ve erlere ve ordu hizmetinde bulunan sivil makinistlere, uçuş, dalış gibi hizmetleri dolayısıyla verilen tazminatlar, gündelikler, ikramiyeler ve zamlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında uçuş maksadıyla görevlendirilen, hava aracının sevk ve idaresiyle görevli pilotlar ile uçuş esnasında uçak içinde hizmet veren personele fiilen uçuş hizmetleri ve kanuni veya iş merkezi Türkiye'de bulunan müesseselerde deniz altına dalış yapanlara fiilen dalış hizmetleri dolayısıyla yapılan aynı mahiyetteki ödemeler,
3. Spor yarışmalarına katılan amatör sporculara ödenen ödül ve ikramiyeler,
4. Amatör spor yarışmalarını yöneten hakemlere ödenen ücretler (basketbol ve voleybol spor dallarının en üst liglerinde görev alanlar hariç).
GVK’nın 29/1. bendine göre; ilim ve fenni, güzel sanatları, tarımı, hayvan yetiştirilmesini ve memleket bakımından faydalı olan diğer işleri ve faaliyetleri teşvik maksadıyla verilen ikramiyeler ve mükafatlar gelir vergisinden istisna edilmiştir. Söz konusu madde kapsamında belirtilen teşvik gayesiyle verilen ikramiye, tazminatlar ve mükafatlar daha çok ücret olarak vergiye tabi olması gerekirken, sosyal ve ekonomik amaçlı olarak getirilen bu istisna hükmü nedeniyle vergi dışında tutulmaktadır.
4.1. İlim ve fenni, güzel sanatları, tarımı, hayvan yetiştirilmesini ve memleket bakımından faydalı olan diğer işleri ve faaliyetleri teşvik maksadıyla verilen ikramiyeler ve mükafatların gelir vergisinden istisna edilmesi
GVK’nın 29/1. maddesinde yer alan istisna hükmünün uygulanabilmesi için, ödemenin maddede belirtilen iş ve faaliyetleri teşvik amacıyla ve memleket çapında önemi haiz bir çalışma sonucu yapılmış olması gerekmektedir. Ayrıca, ödeme yapan ile ödeme yapılan arasında bir hizmet ilişkisinin bulunmaması gerekir.
Örneğin, bir kamu kuruluşu veya özel sektör tarafından liselere giriş sınavında veya üniversite sınavında birinci olan öğrencilere verilen ödülün, memleket bakımından faydalı olan iş ve faaliyetleri teşvik maksadıyla verildiğinin kabulü ile vergiden istisna edilmesi mümkün bulunmaktadır. Aynı şekilde, yer altında ve sualtında bulunan taşınır kültür varlıklarını bulan, haber veren ve yakalayan kamu görevlilerine veya kamu görevinde bulunmayan diğer kişilere ödenen ikramiyelerin, memleket bakımından faydalı olan iş ve faaliyetleri teşvik maksadıyla verildiğinin kabul edilerek gelir vergisinden istisna edilmesi gerekir.
Kalkınma Ajansının düzenleyeceği yarışmalar sonucunda, başarılı bulunan adaylara verilecek ödüllerin vergi kanunları karşısındaki durumu hakkında sorulan bir soruya Gelir İdaresince verilen özelgede yapılan açıklamada; 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun ile görev ve yetkileri belirtilen Kalkınma Ajansları bu Kanunla düzenlemiş işlemleri nedeniyle kamu hukukuna, diğer bütün işlemlerinde ise özel hukuk hükümlerine tabi olarak faaliyet göstermekte olup, Ajansın gelirleri Kanunun 19’uncu maddesinde sayılmıştır. Anılan Kanunun 26’ncı maddesinde, "Ajans; alacaklarının tahsili, taşınır ve taşınmaz mallarının alım, satım, kiralama ve devri, mal ve hizmet alımları, proje ve faaliyet desteği kapsamında yapılacak işlemler ve düzenlenecek kâğıtlar ile ilgili olarak damga vergisi, harç ve fondan; yapılacak bağış ve yardımlar nedeniyle veraset ve intikal vergisinden muaftır." hükmü yer almaktadır.
Gelir Vergisi Kanununun 29/1. maddesinde "İlim ve fenni, güzel sanatları, tarımı, hayvan yetiştirilmesini ve memleket bakımından faydalı olan diğer işleri ve faaliyetleri teşvik maksadıyla verilen ikramiye ve mükafatlar"ın gelir vergisinden müstesna olduğu hükme bağlanmıştır. Söz konusu istisna hükmünün uygulanabilmesi için, ödemenin maddede belirtilen iş ve faaliyetleri teşvik amacıyla ve memleket çapında önemi haiz bir çalışma sonucu yapılmış olması gerekmektedir.
Buna göre, Kalkınma Ajansı tarafından "enerji verimliliği" konusunda farkındalık oluşturmak amacıyla düzenlenecek animasyon film yarışması sonucunda dereceye girecek kişilere verilecek ödüllerin, gelir vergisinden istisna edilmesi mümkün bulunmaktadır. Öte yandan, söz konusu ödülün veya ödüllerin tüzel kişilere verilmesi halinde, Gelir Vergisi Kanununun 29/1’inci maddesinde yer alan istisnadan yararlanılamayacağı tabiidir.
Öte yandan 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununa göre, malların veraset yoluyla veya her ne suretle olursa olsun ivazsız bir şekilde bir şahıstan diğer şahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi tutulması gerekmektedir. Diğer taraftan, gelir vergisinin konusuna giren ödemeler karşılıksız olsa dahi veraset ve intikal vergisine tabi tutulmamaktadır. Bu itibarla, Ajans tarafından "enerji verimliliği" konusunda farkındalık oluşturmak amacıyla düzenlenecek animasyon film yarışması sonucunda dereceye girecek kişilere verilecek ödüller, GVK’nın 29/1. maddesine göre gelir vergisinden istisna olup, bu ödüller veraset ve intikal vergisinin konusuna da girmemektedir (www.gib.gov.tr/Özelgeler, Bursa Vergi Dairesi Başkanlığının 19.06.2015 tarih ve 45404237-155[ 14-82]-127 sayılı özelgesi).
4.2. Milli Takım sporcularına uluslararası yarışmalarda gösterdikleri başarıdan dolayı ödenen primlerin gelir vergisi karşısındaki durumu hakkında Gelir İdaresince verilen bir özelge
Milli takımı sporcularına gösterdikleri başarıdan dolayı ödenen primlerin gelir vergisi karşısındaki durumu hakkında 23.03.2011 tarihinde verilen bir özelge şöyle olmuştur. Gelir İdaresine sorulan bir soruda, Ülkemizde düzenlenmiş bulunan 16. Dünya Basketbol Şampiyonasında, Erkek Basketbol Milli Takımının elde ettiği üstün başarı nedeniyle prim ödemesi yapılacağı belirtilerek, ödenecek bu primler üzerinden tevkifat yapılıp yapılmayacağı ile yapılacak ödemelerin Veraset ve İntikal Vergisi kapsamına girip girmediği hususunda görüş istenilmesi üzerine verilen özelgede yapılan açıklamalar şöyledir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Ücretin Tarifi” başlıklı 61. maddesinde, “Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.
Bu kanunun uygulanmasında, aşağıda yazılı ödemeler de ücret sayılır:
…6. Sporculara transfer ücreti veya sair adlarla yapılan ödemeler ve sağlanan menfaatler.” hükmüne yer verilmiş olup aynı Kanunun “işverenin tarifi” başlıklı 62 inci maddesinde de 61 inci maddenin 1 ila 6 numaralı bentlerinde yazılı ödemeleri yapanlar bu kanunda yazılı ödevleri yerine getirmek bakımından işveren sayılacağı hükme bağlanmıştır.
Yine Gelir Vergisi Kanununun Geçici 72. maddesinde, “31/12/2017 tarihine kadar sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerden aşağıdaki oranlarda gelir vergisi tevkifatı yapılır.
…b) Lig usulüne tabi olmayan spor dallarındaki sporculara yapılan ödemeler ile milli sporculara uluslararası müsabakalara katılmaları karşılığında yapılan ödemelerden % 5.
(2) Bu ödemeler üzerinden 94 üncü madde kapsamında ayrıca tevkifat yapılmaz. Bu gelirler için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler dolayısıyla beyanname verilmesi halinde de bu gelirler beyannameye dahil edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Öte yandan Gelir Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinde, “Teşvik gayesiyle verilen aşağıda yazılı ikramiye ve mükafatlar Gelir Vergisi'nden müstesnadır:
1. İlim ve fenni, güzel sanatları, tarımı, hayvan yetiştirilmesini ve memleket bakımından faydalı olan diğer işleri ve faaliyetleri teşvik maksadıyla verilen ikramiyeler ve mükafatlar;
…” hükmü yer almaktadır.
Ayrıca, Federasyonun (TBF) 05.05.2004 tarih ve MDK-168 sayılı Başbakanlık Makamı Onayı ile özerklik kazandığı ve 14 Temmuz 2004 gün ve 25522 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Özerk Federasyonlar Çerçeve Statüsü ile TBF Ana Statüsü'ne dayanılarak çıkarılan Ödül ve Yardım Talimatı uyarınca ulusal ve uluslararası basketbol faaliyetlerinde başarı gösteren sporculara, teknik ve idari kadroda yer alan kişiler ile başarıda emeği geçen kulüp ve kişilere ödül verilmesine ilişkin uygulanacak esas ve usullerin düzenlendiği anlaşılmıştır.
Bu açıklamalara göre, Erkek Milli Basketbol Takımı tarafından 2010 yılında Türkiye’de yapılan Dünya Basketbol Şampiyonasında sağlanan üstün başarı dolayısıyla Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından verilen prim ve ödüllerin, söz konusu ödül ve yardım talimatı çerçevesinde verilmesi halinde, Gelir Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin 1 numaralı bendi gereğince gelir vergisinden istisna edilmesi gerekmektedir. Ancak, sporculara ödenecek prim ve ödüllerin söz konusu talimat çerçevesinde ödenmemesi halinde, Gelir Vergisi Kanununun geçici 72. maddesi kapsamında %5 oranında vergi tevkifatı yapılacağı tabiidir.
Diğer taraftan, yukarıda bahsi geçen istisnanın FİBA'ya bildirilen oyuncu, basketbol takımı çalıştırıcısı (koç) ve yardımcıları ile sınırlı olmak üzere ve bu kişilere Türkiye'de fiilen ödenen tutarlar esas alınarak uygulanması gerekmektedir (gib.gov.tr/Özelgeler, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 23.03.2011 tarih ve 62030549-GVK 61-186 sayılı özelgesi).
4.3. 2026 Kadınlar Avrupa Voleybol Şampiyonasında Şampiyon Olan Filenin Sultanlarına Verilen 112,5 Cumhuriyet Altını Karşılığı Verilen Ödül Gelir Vergisinden İstisnadır
Bilindiği üzere, CEV Trendyol 2026 Kadınlar Avrupa Voleybol Şampiyonası, 21 Ağustos-6 Eylül 2026 tarihleri arasında düzenlendi. Filenin Sultanları, final maçında İtalya'yı 3-2 mağlup ederek üst üste ikinci kez Avrupa Şampiyonu oldu ve altın madalyanın sahibi oldu.
Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından, Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösterenlerin Ödüllendirilmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında, şampiyonada yer alan her bir milli sporcumuza 112,5 Cumhuriyet altını karşılığı Türk lirası ödül verilecektir.
3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun Ek 3. maddesine göre, ulusal ve uluslararası yarışmalarda üstün başarı gösteren sporculara ve kulüplere, ayrıca bu başarıda emeği geçen kişi, kurum ve kuruluşlara ayni ve/veya nakdi ödül verilebiliyor.
Bu hükme dayanılarak çıkarılan Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösterenlerin Ödüllendirilmesi Hakkında Yönetmelikte ulusal ve uluslararası spor faaliyetlerinde üstün başarı gösteren sporculara verilecek ödüllerin usul ve esaslarını düzenliyor. Yönetmelik, olimpik spor dallarındaki Dünya ve Avrupa şampiyonalarını da açıkça kapsamına almaktadır.
Yönetmelikte “ödül”, sporculara verilecek ayni yardım veya Cumhuriyet Altını karşılığı Türk lirası olarak tanımlanmış olduğundan, 112,5 Cumhuriyet altınının kendisi değil, bunun Türk lirası karşılığı verilecektir.
Gelir Vergisi Kanunu’nun 61. maddesi uyarınca sporculara yapılan ödemelerin ve sağlanan menfaatlerin ücret sayılmakla beraber, Gelir Vergisi Kanunu’nun 29. maddesinin birinci bendi hükmüne göre; “Memleket bakımından faydalı olan diğer işleri ve faaliyetleri teşvik maksadıyla verilen ikramiyeler ve mükafatlar” gelir vergisinden istisna edilmiştir.
Gelir İdaresinin yukarıda yer alan özelgesinde, 2010 Dünya Basketbol Şampiyonası’nda elde edilen üstün başarı nedeniyle Türkiye Basketbol Federasyonu tarafından, ilgili ödül ve yardım düzenlemeleri çerçevesinde verilen prim ve ödüller GVK’nın 29/1. maddesi uyarınca gelir vergisinden istisna edilmiştir. Bu nedenle, 2026 Kadınlar Avrupa Voleybol Şampiyonasında Avrupa Şampiyonu olan ve altın madalya alan Filenin Sultanlarına ödenecek prim ve ödüller, 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun Ek 3. maddesi ile buna dayanılarak çıkarılan Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösterenlerin Ödüllendirilmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında verilen bir başarı ödülüdür.
Yönetmelik de Avrupa şampiyonalarında takım halinde birinci olan sporculara verilecek ödülün miktarını ayrıca belirlemektedir. Bu nedenle, Filenin Sultanları’na verilecek 112,5 Cumhuriyet altını karşılığı Türk lirası tutarındaki ödülün GVK’nın 29/1. maddesi kapsamında gelir vergisinden istisna edilmesi gerekmektedir.
5. Anayasa Mahkemesi Tarafından Sporcu Ücretlerinde Yapılan Tevkifatın Vergi Dairesine Ödenmiş Olması Şartı İptal Edildi
Sporcular, 2026 yılında elde ettikleri yıllık brüt ücret gelirlerinin 5,3 milyon TL'yi (GVK’nın 103. maddesinin 4. gelir dilimi) aşması durumunda yıllık gelir vergisi beyannamesi vereceklerdir. Mevcut düzenleme uyarınca sporcuların yıllık beyanname vermeleri halinde, gelirlerinden yıl içinde kesilen vergilerin mahsup edilebilmesi için bu vergilerin kulüpler veya diğer vergi sorumluları tarafından vergi dairesine ödenmiş olması şartı aranıyordu.
Uygulamada, ücretlerden kesilen vergilerin, tevkifat yapmakla sorumlu olan kulüpler tarafından vergi dairesine ödenmemesi nedeniyle, sporcuların yıllık beyannamelerinde mahsup imkânından yararlanamamalarına ilişkin hususlar çeşitli tartışmalara konu olabiliyordu.
3.6.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 12.2.2026 tarihli ve E:2025/219, K:2026/43 sayılı Kararı ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 72. maddesinin 2 numaralı fıkrasının üçüncü cümlesinde yer alan "tevkifat yapmakla sorumlu olanlarca vergi dairesine ödenmiş olması şartıyla," ibaresinin iptaline oy birliği ile karar verilmiştir. Anayasa Mahkemesi, düzenlemeyi Anayasa'nın 13. ve 35. maddelerine aykırı bularak iptaline karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi, verginin kaynağında kesilmiş olmasına rağmen vergi sorumlusunun ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesinin sonuçlarının sporcuya yüklenmesinin mülkiyet hakkı ve ölçülülük ilkesiyle bağdaşmadığı gerekçesiyle söz konusu ibareyi iptal etmiştir.
Bu durumda, gelirler toplamının, 103. maddede yazılı tarifenin dördüncü diliminde yer alan tutarı aşması hâlinde, bu gelirler yıllık beyannameyle beyan edilir. Yıllık beyanname verilmesi durumunda, beyan edilen bu gelirler üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, bu Kanuna göre kesilen vergiler mahsup edilir. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrasında, tevkifat yapmakla sorumlu olanlarca vergi dairesine ödenmiş olması şartı aranmaz.
Söz konusu Karar, vergi sorumlusunun yükümlülüğünü yerine getirmemesinin sonuçlarının, ücretinden vergi kesintisi yapılmış olan sporcuya yansıtılmasının; mülkiyet hakkı, ölçülülük ilkesi ve hukuk devleti ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi bakımından dikkat çekici bir örnek teşkil etmektedir. Vergi hukukunun temel kavramlarından olan mükellefiyet ve vergi sorumluluğu ayrımına ilişkin önemli değerlendirmeler içeren Kararın, uygulamada uzun yıllardır tartışma konusu olan bir hususa Anayasal ilkeler çerçevesinde açıklık getirmesi vergi hukuku uygulamaları açısından da önem taşıdığı değerlendirilmektedir.
6. Milli Takım Sporcularına Gösterdikleri Başarıdan Dolayı Ödenecek Primler Veraset Ve İntikal Vergisine Tabi Değildir
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 1. maddesine göre, Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların veraset yoluyla veya herhangi bir suretle ivazsız bir şekilde bir şahıstan diğer şahsa intikali veraset ve intikal vergisine tabidir. Buna göre, milli sporculara uluslararası müsabakalara katılmaları karşılığında gösterdikleri başarıdan dolayı ödenecek prim ve ödüller veraset ve intikal vergisinin konusuna girmediğinden, bu primlerin veraset ve intikal vergisine tabi tutulmayacaktır. Örneğin, 2026 Kadınlar Avrupa Voleybol Şampiyonasında Avrupa Şampiyonu olan ve altın madalya alan Filenin Sultanlarına ödenecek prim ve ödüller veraset ve intikal vergisine tabi değildir.
7. Sonuç
193 sayılı GVK’nın 61. Maddesine göre, sporculara transfer ücreti veya sair adlarla yapılan ödemeler ve sağlanan menfaatler ücret kapsamında değerlendirilmektedir. Yine aynı Kanunun geçici 72. Maddesine göre 31.12.2028 tarihine kadar, milli sporculara uluslararası müsabakalara katılmaları karşılığında yapılan ödemelerden %5 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılmaktadır.
Ancak, milli sporculara ulusal ve uluslararası yarışmalarda gösterdikleri başarılar nedeniyle söz konusu Yönetmelik gereğince verilen ödüller, GVK’nın 29/1. Maddesine göre gelir vergisinden istisna edilmiştir. Ancak, mevcut maddede, profesyonel milli sporculara verilen bu başarı ödüllerini açıkça gelir vergisinden istisna eden özel bir düzenleme yoktur. Bu ödüllerin vergiden istisna edilmesi, Gelir Vergisi Kanunu'nun 29/1. Maddesinde yer alan “memleket bakımından faydalı olan diğer işleri ve faaliyetleri teşvik maksadıyla verilen ikramiyeler ve mükafatların” gelir vergisinden istisna edileceğine ilişkin hükmünün geniş yorumlanmasına dayanmaktadır.
Vergi hukukçularına göre, bu yaklaşımın hukuki güvence açısından yeterince sağlam olmadığı ve Gelir İdaresinin görüşünü değiştirebileceği belirtilmektedir. Bu nedenle, milli sporculara başarıları nedeniyle verilen ödül ve ikramiyelerin gelir vergisinden istisna olduğunu açıkça düzenleyen GVK’nın 29. Maddesinde bir kanuni düzenlemenin yapılması gerektiği savunulmaktadır. Böylece, Filenin Sultanları gibi milli sporculara verilen başarı ödüllerinin vergiden istisna edilmesi, idari yoruma değil açık bir kanuni düzenlemeye dayanacaktır.
The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.
[View Source]