Dijital Ortamda Çocuk Ve Gençlerin Korunması Hakkında Kanun Teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına Sunuldu

Dijital Ortamda Çocuk ve Gençlerin Korunması Hakkında Kanun Teklifi ("Teklif") 7 Ocak 2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunuldu.

Teklif, genel olarak dijital ortamda çocukların ve gençlerin gelişimlerini olumsuz etkileyen zararlı içeriklerden korunmasını amaçlıyor ve dijital ortamdaki farklı aktörler için çeşitli yükümlülükler öngörüyor. Teklifin kanunlaşması halinde, dijital içerik sağlayıcıları, içeriklerini yürülük tarihinden itibaren altı ay içinde yeni kanuna uygun haline getirmeleri gerekecek.

1) Sosyal Ağ Sağlayıcıların Sorumlulukları

Teklif uyarınca sosyal ağ sağlayıcıları, kullanıcıların yaşlarını doğrulayabilmeleri için gerekli sistemleri kurup güncelliklerini sağlamakla yükümlü olacak. Bu süreçte elde edilecek biyometrik verilerin yalnızca doğrulama amacıyla kullanılması ve işlem tamamlandıktan sonra başka şekilde işlenmemesi gerekecek. Bu aktörler aynı zamanda verilerin işlenmesiyle ilgili haklar ve karşılaşabilecekleri risk ve sonuçlar hakkında yeterli bilgi ve farkındalığa sahip bulunmayan kullanıcı gruplarına yönelik özel koruma ayarları oluşturmak, verilerin asgari düzeyde işlenmesini sağlamak ve üçüncü kişilere devredilmesini engellemekle yükümlü olacaklar.

Sosyal ağ sağlayıcıları muhattap yaş gruplarını dikkate alarak sunduğu içerik, reklam ve hizmetlerde, kullanıcının fiziksel ve psikolojik gelişiminin dikkate alınması, sözleşme ve veri politikaları gibi unsurların anlaşılır şekilde hazırlanması, kişiselleştirilmiş reklamların gösterilmemesi ve ebeveyn denetimli uygulamaları gibi önlemleri gözetmekle yükümlü olacak. Teklifte belirtilen önlemlere uymayan sosyal ağ sağlayıcılara 1.000.000 Türk lirasından 5.000.000 Türk lirasına kadar idari para cezası uygulanacak. Söz konusu fiillerin tekrarı halinde faaliyetten men cezası verilecek.

Teklif ile sosyal ağ sağlayıcılarına getirilen bu yükümlülüklerin, çocukların kişisel verilerinin korunması ve yaş doğrulaması hususlarında ABD'deki Çocukların Çevrimiçi Gizliliğini Koruma Yasası'yla ("Children's Online Privacy Protection Rule ["COPPA"])¹ ve bunlarla beraber çocuklara sunulan dijital içeriklerin sınırlandırılması ve kişiselleştirilmiş reklamların engellenmesinin de düzenlenmesi yönünden ise Avrupa Komisyonu'nun "Çocukların Çevrimiçi Mahremiyeti ve Güvenliğinin Sağlanması Üzerine Rehber"inde (Guideline on Measures to Ensure a High Level of Privacy, Safety and Security for Minors Online ["Rehber"])² oldukça detaylı olarak belirlenen önlemlerle benzer doğrultuda düzenlendiği söylenebilir. Bu bağlamda, Teklif, kanunlaşması halinde uluslararası düzenlemelere ve tavsiyelere uyum sağlanması konusunda önemli bir adım teşkil edecektir.

2) Yaş ve Zaman Sınırlamaları, Dijital Oyun Kotası ve Sanal Kumarın Engellenmesi

Söz konusu Teklifin kanunlaşması halinde dijital içerik sağlayıcıları içeriklerini uygun yaş gruplarına göre etiketlemek ve yaş ile süre sınırına dayanan mekanizmaları aktif hale getirmekle yükümlü olacak. Belirli yaşın altındaki kullanıcılara çevrimiçi oyunlarda ve diğer dijital mecralarda süre sınırı ve belirli saatler arası dijital mecralarda bulunma yasağı uygulamaları gerekecek.

Oyun şirketleri ve diğer dijital içerik üreticiler de sosyal ağ sağlayıcıları gibi, sundukları içeriklerde çocukların her yönden gelişimini dikkate almakla yükümlü kılınıyor.

5602 sayılı Kanun uyarınca şans oyunu düzenleme hak ve yetkisi olan kurumlar da gerekli yaş doğrulama sistemlerini kurarak 18 yaş altı kullanıcıların erişimi engellemekle yükümlü olacaklar. Teklif'in, şans oyunlarına erişim yönünden de Rehber ile aynı doğrultuda bir politika izleyerek uluslararası düzenlemelere uyum konusunda ilerleme sağladığı söylenebilir.

Bu koşullara uymayan platformlara 1.000.000 Türk lirası ile 5.000.000 Türk lirası arası idari para cezası uygulanacak, ihlal teşkil eden fiillerin tekrarı halinde ise faaliyetten men yaptırımı ile karşı karşıya kalabilecekler.

3) Ebeveynleri Bilgilendirme Yükümlülüğü

Teklif ile birlikte 18 yaşının altında kullanıcı grubuna sahip sosyal medya ve oyun platformları için ebeveynlere haftalık kullanım raporu sunma yükümlülüğü öngörülüyor. Çocukların riskli içeriklere erişmesi halinde ise ebeveynlere derhal bildirimde bulunulması gerekecek. Teklif, bu açıdan COPPA'dakine benzer bir yükümlülük getirmekte ancak COPPA'nın aksine kişisel verilerin işlenmediği çevrimiçi aktivitelerin de derhal bildirilmesini gerektiriyor. Bu rapor ve bildirimler düzenlenirken çocuğun mahremiyetinin ihlal edilmemesi gerektiği de Teklifte ayrıca vurgulanıyor.

4) Dijital Güvenlik Kurumu

Dijital platformlar, çocukların maruz kalabilecekleri etkileri açıklayan risk analiz raporunu kamuoyuna açıklayacak ve elde ettikleri veri ve raporları Teklif ile kurulması planlanan Dijital Güvenlik Kurumu bünyesindeki Dijital Güvenlik Kuruluna göndermekle yükümlü olacak

Footnotes

1. https://www.ecfr.gov/current/title-16/chapter-I/subchapter-C/part-312

2. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=OJ:C_202505519

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.