Varlık Barışı – Versiyon 2026

7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 10. maddesiyle, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'na eklenen geçici 19. madde ile yine yeniden bir varlık barışı uygulaması hayata geçirilmiştir. Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar ise 4 Temmuz 2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliğ Seri No: 1 (“Tebliğ”) ile düzenlenmiştir.

Peki yurt dışında tutulan ya da yurt içinde kayıt dışı kalan varlıkların, belli bir vergi maliyetiyle milli ekonomiye kazandırılması ve yasal defter kayıtlarına alınmasını amaçlayan varlık barışının bu güncel versiyonu hangi varlıkları kapsama alıyor, bu uygulamadan kimler yararlanabiliyor ve bu uygulama nasıl bir koruma sağlıyor?

1. Hangi Varlıklar Bildirime Konu Edilebilecek?

Hem yurt dışı hem de yurt içinde bulunan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları bildirime konu edilebilecek varlıklardır.

Bununla birlikte, yurt dışında bulunan ancak kapsama girmeyen varlıkların, 31 Temmuz 2027 tarihine kadar kapsamdaki varlıklara dönüştürülmek suretiyle madde hükümleri çerçevesinde Türkiye'ye getirilmesi mümkündür. Örneğin, yurt dışındaki bir taşınmaz 31 Temmuz 2027 tarihine kadar satılıp, taşınmaz karşılığı edinilen para varlık barışı kapsamında bildirime konu edilebilir.

Yurt dışında veya yurt içinde bulunan varlıkların bildirimlerde söz konusu varlıkların Türk lirası karşılıkları esas alınır ve varlıkların banka veya aracı kurumlara bildirilmesinde varlıklar, bildirildiği tarih itibarıyla aşağıdaki değerleme ölçütleri ile değerlenecektir:

- Türk lirası cinsinden para, itibari değeriyle.

- Altın, rayiç bedeliyle.

- Döviz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruyla.

- Menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ise, ilgili kıymet ve aracın niteliğine göre Tebliğ’de belirlenen değerleriyle.

2. Varlık Barışından Kim Yararlanabilir?

 Gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışındaki varlıklar bakımından doğrudan bildirimde bulunarak varlık barışından yararlanması mümkündür.

Türkiye'de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan varlıklar da bildirime konu edilebilecektir.

Gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayanlar ile defter tutma zorunluluğu bulunmayan ya da mükellefiyetiyle ilişkilendirilmeksizin madde hükmünden yararlanmak isteyen gelir vergisi mükelleflerinin, Türkiye'de bulunan varlıkları için bildirimde bulunmak suretiyle varlık barışından yararlanabilmeleri mümkündür.

Ayrıca şahıs şirketleri ile adi ortaklıklar adına da bildirimde bulunulabilir.

Şirketlerin kanuni temsilcileri, ortakları ya da şirket veya şirketin ortakları adına 4 Haziran 2026 tarihinden önce ilgili varlıkları değerlendirmeye yetkilendirilmiş olanların, bu tarih itibarıyla sahip oldukları ve yurt dışında bulunan yahut Türkiye'de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan varlıklarının da şirket adına bildirime konu edilmesi mümkündür.  

Şirket veya şirket ortaklarına ait olduğu halde şirketin kanuni temsilcileri, ortakları veya vekilleri dışındaki kişilerce tasarruf edilen; yahut gerçek kişilere ait olduğu halde bu kişilerin kanuni temsilci veya ortak olduğu şirketçe tasarruf edilen varlıkların da bildirime konu edilmesi mümkün olmakla birlikte, bildirim dışındaki nedenlerle yapılacak bir vergi incelemesinde bildirilen varlıkların gerçekten şirkete veya şirket ortaklarına veya ilgili gerçek kişiye ait olduğunun ispat edilmesi gerekir.

3. Varlık Barışından Yararlanmanın Şartları

1. Bildirimin Süresi ve Düzeltme

 Hem yurt dışında bulunan varlıklar hem de Türkiye'de bulunan, ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan varlıklara ilişkin bildirimlerin 31 Temmuz 2027 tarihine kadar ve Tebliğ ekinde yer alan EK-1 formu kullanılarak banka veya aracı kurumlara (menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarına münhasır olmak üzere) yapılması gerekmektedir. Söz konusu varlıklar için vergi dairelerine herhangi bir beyan veya bildirimde bulunulmayacaktır.

Gerçek ve tüzel kişilerce, yurt dışında bulunan varlıklar için tek bir bildirim verilmesi esas olmakla birlikte, bildirimin yapıldığı her ay bağımsız bir vergilendirme dönemi sayıldığından, bu süre içinde birden fazla bildirimde bulunmak mümkündür. Şöyle ki;

• Bildirimin yapıldığı ay içerisinde bildirime konu edilen varlıkları azaltıcı ya da artırıcı yeni bir bildirimde bulunulmak istenilmesi veya hataların düzeltilmesi halinde, ilk bildirimin düzeltilmesi gerekecektir.
• Sonraki aylarda ise, yapılan hataların düzeltilmesi amacıyla;
  • Bildirilen varlıkları azaltıcı bir bildirimde bulunulması halinde de bildirimin yapıldığı tarihten itibaren Türkiye’ye getirilerek banka veya aracı kurumlara yatırılması ya da Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi gereken iki aylık süreyi aşmamak kaydıyla önceki bildirimin düzeltilmesi gerekmektedir. Bildirime konu varlıkların banka veya aracı kurumlara transferi veya yatırılmasından sonra, verilen bildirimlerin düzeltilmesi ve ödenen vergilerin iadesi mümkün değildir.
  • Bildirilen varlıkları artırıcı bir bildirimde bulunulması halinde ise önceki bildirimin düzeltilmesi söz konusu olmaz, ilave olarak bildirilmek istenilen varlıklar için yeni bir bildirim yapılır.

2. Türkiye'ye Getirilme Zorunluluğu ve Kanuni Defterlere Kayıt

Bildirime konu edilen yurt dışındaki varlıkların;

• Bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Türkiye'deki banka veya aracı kurumlara transfer edilmesi ya da bu kurumlardaki hesaplara yatırılması zorunludur.
• Fiziki getirimlerde ise iki aylık süre içinde gümrük işlemleri tamamlanarak varlığın ülkeye getirilmesi ve akabinde ilk iş günü sonuna kadar ilgili kuruluşlara yatırılması gerekmektedir.

Bildirime konu edilen varlıkların 213 sayılı Kanun uyarınca defter tutan mükelleflerce kanuni defterlere kaydedilmesi zorunludur. Defter tutma zorunluluğu bulunmayan mükelleflerin bu madde kapsamında yükümlülükleri bulunmamaktadır.

Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin, yasal defterlerine kaydettikleri kıymetleri için pasifte özel fon hesabı açmaları gerekecek ve bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe ilgili kıymetleri işletmeden çekmeleri ve sermayeye ilave dışında başka bir amaçla kullanmaları mümkün olmayacaktır.

3. %5 Oranında Verginin Ödenmesi veya Taahhüt

Bildirilen varlıkların değeri üzerinden, vergi sorumlusu sıfatıyla vergi dairesine beyan edilmek üzere banka ve aracı kurumlar tarafından %5 oranında vergi peşinen tahsil edilir. Ancak bildirime konu edilen varlıkların vadeli hesaplarda, Devlet iç borçlanma senetleri, kira sertifikaları veya girişim sermayesi yatırım fonlarında belirli sürelerle tutulacağına ilişkin taahhütte bulunulması halinde oranlar aşağıdaki şekilde uygulanacaktır:

Ancak yukarıdaki oranların uygulanması bakımından, 1 Ocak 2027 tarihinden 31 Temmuz 2027 tarihine kadar yapılacak bildirimlerde bu oranlara yarım puan artırım yapılacaktır. 31 Temmuz 2027 tarihinden sonra, varlık barışı uygulamasının uzatılması durumunda ise, bu tarihten sonra yapılacak bildirimler için oranlar yarım puan daha artırılarak toplam bir puan artırımlı uygulanacaktır.

Taahhüt edilen sürelerin başlangıcı olarak, bildirime konu varlıkların ilgili hesap ve fonlara yatırıldığı tarih esas alınacaktır.

Bu indirimli oran uygulamasından yararlanılabilmesi için, bildirime konu edilen varlıkların belirtilen kıymetlerde ve sürelerde değerlendirileceğine ilişkin olarak Tebliğ’in EK-2’de yer alan taahhütnamenin, bildirim sırasında banka veya aracı kurumlara verilmesi zorunludur.

4. Vergi İncelemesi ve Tarhiyat Yapılmaması

Varlık barışından faydalanmanın en önemli avantajı, yukarıda yer verilen şartları yerine getiren mükelleflere sağlanan, bildirime konu edilen varlıklar nedeniyle vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmaması hususudur.

Bununla birlikte bildirilen varlıklar dışındaki diğer nedenlerle başlayan vergi incelemeleri veya takdire sevk işlemleri dolayısıyla, bildirimde bulunan mükellefler hakkında matrah farkı bulunması durumunda ve bulunan matrah farkının bildirime konu edilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespiti halinde;

• Bildirilen varlık tutarının, bulunan matrah farkına eşit ya da fazla olması durumunda gelir veya kurumlar vergisi ile katma değer vergisi yönünden tarhiyat yapılmayacaktır.
• Matrah farkının bildirilen varlık tutarından fazla olması durumunda, yalnızca aradaki fark tutar üzerinden gelir veya kurumlar vergisi ile katma değer vergisi yönünden vergi tarhiyatı yapılacaktır.

Vergi incelemesine başlanıldığı veya takdir komisyonuna sevkin gerçekleştiği tarihten sonra bildirimde bulunulması halinde ise, vergi incelemesi ve takdir komisyonu kararına istinaden bulunan matrah farkları üzerinden vergi tarhiyatı yapılmasına engel bulunmaz ve bildirime konu edilen tutarlar mahsuba konu edilemez.

Bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren iki ay içinde Türkiye’ye getirilerek banka veya aracı kurumlara yatırılmaması ya da Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmemesi ile bildirilen tutarlara ilişkin tarh edilen vergilerin süresinde ödenmemesi, taahhütlere uyulmaması ve diğer şartların yerine getirilmemesi hallerinde vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmamasına ilişkin hükümlerden yararlanılması mümkün olmayacaktır.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.