Kapanış, işlemin kâğıt üzerindeki düzenlemelerden fiilî uygulamaya geçtiği aşamayı ifade eder. Bu safhada mülkiyet el değiştirir, satın alma bedeli ödenir, gerekli izin ve onayların alındığı teyit edilir ve çoğu zaman oldukça sıkışık bir zaman dilimi içinde işletmenin kontrolü resmen alıcıya devredilir. Bu aşamada taraflar, Hisse devir sözleşmesi (SPA) kapsamında öngörülen tüm kapanış ön koşullarının yerine getirildiğini veya usulüne uygun şekilde feragat edildiğini teyit eder; bedelin ödenmesine ilişkin mekanizmayı tamamlar ve üzerinde mutabık kalınan yönetimsel ve kurumsal değişiklikleri hayata geçirerek işlemin tam anlamıyla hüküm ve sonuç doğurmasını sağlar.
Aşağıdaki kontrol listesi, işlemin son aşamasında ortaya çıkabilecek riskleri minimize edecek şekilde kurgulanmıştır: kapanış ön koşullarının doğrulanması, fonların temin ve hazır bulundurulmasının sağlanması, gerekli kurumsal işlemlerin tamamlanması, üçüncü kişi izin ve onaylarının yönetilmesi ile kapanış öncesinde, kapanış anında ve kapanışı müteakip derhal belgelerin ve operasyonel süreçlerin kesintisizliğinin temini amaçlanmaktadır.
İşbu rehberde yer alan hususlar genel nitelikte olup tahdidi (sınırlı sayıda) değildir. İşlem yapısı, hedef şirket ve faaliyet gösterdiği sektöre bağlı olarak ek değerlendirmeler ve kritik hususlar gündeme gelebilir. Süreç boyunca satıcı ve alıcı tarafların; finansal, vergisel, teknik ve hukuki danışmanlar da dahil olmak üzere ilgili paydaşlarla (stakeholders) birlikte çalışması tavsiye edilir.
Bu rehber pratik bir başvuru kaynağı olarak hazırlanmış olup, hukuki, finansal veya yatırım tavsiyesi niteliği taşımamaktadır.
- Kapanış Ön Koşullarının Yerine Getirilmesi
✓ Her bir kapanış ön koşulunu ayrı ayrı gösterecek şekilde; ilgili koşulun mevcut durumu (yerine getirildi / feragat edildi / ertelendi), buna ilişkin tevsik edici belgeler ve sorumlu tarafı (owner) içeren güncel bir takip çizelgesi tutun.
✓ Rekabet Kurumu ve ilgili sektörel düzenleyici otoritelerden (örneğin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)) alınması gereken resmi izin yazılarının temin edildiğini teyit edin. Söz konusu izinlerin işlemi etkileyebilecek nitelikte herhangi bir şarta, yükümlülüğe veya taahhüde bağlanıp bağlanmadığını teyit edin.
✓ Kapanış ön koşullarına ilişkin feragat beyanlarının yazılı olarak ve usulüne uygun şekilde imzalandığı; ayrıca söz konusu feragatlerin SPA’de öngörülen şartlara uygun olduğunu teyit edin.
✓ Satıcı ve/veya alıcının yetkili organ veya yöneticileri tarafından imzalanmış; imza tarihinde verilmiş olan beyan ve tekeffüllerin kapanış tarihi itibarıyla da doğru ve geçerli olduğunu ve imza tarihinden bu yana esaslı nitelikte herhangi bir ihlal veya aykırılık meydana gelmediğini teyit eden bir kapanış sertifikası temin edin.
✓ İfşa mektuplarında yapılan güncellemelerin usulüne uygun şekilde metne işlendiği, ilgili tarihlerinin açıkça belirtildiğini teyit edin.
✓ İmza tarihi ile kapanış tarihi arasındaki ara dönemde, hedef şirketin mali durumu, faaliyetleri veya varlıkları üzerinde esaslı olumsuz etki teşkil edecek nitelikte bir gelişme meydana gelip gelmediğini teyit edin.
- Kurumsal İşlemler ve Teslim Yükümlülükleri
✓ Her iki tarafça alınmış nihai yönetim kurulu kararları gözden geçirilerek; pay devrinin onaylandığı ve kapanış belgelerini imzalayacak kişilere usulüne uygun şekilde yetki verildiğini teyit edin.
✓ Satıcı tarafından atanmış yönetim kurulu üyeleri ve denetçilerin görevlerinden ayrıldıklarına ilişkin, kapanış tarihi itibarıyla hüküm doğuracak şekilde düzenlenmiş istifa mektuplarını temin edin.
✓ Şirket esas sözleşmesinde değişiklik yapılması gerekiyorsa (örneğin unvan değişikliği, yeni imtiyaz tanınması vb.), kapanış anında derhal olağanüstü genel kurul toplantısı gerçekleştirin.
- Üçüncü Kişi İzinleri, Sözleşme Devri İşlemleri
✓ Kritik nitelikteki üçüncü kişi izin ve onaylarının (özellikle önemli tedarikçiler, hizmet sağlayıcılar ve kilit müşteriler bakımından) temin edildiği teyit edin veya bunların temin edilmemesi halinde alternatif yaptırım mekanizmalarını (örneğin bedelin bir kısmının bloke edilmesi/holdback, özel tazminat hükümleri veya teminat düzenlemeleri) uygulayın
✓ Sözleşmenin devrinin gerekli olduğu hallerde, sözleşme devrini usulüne uygun şekilde akdedin.
✓ Finansman sağlayan kuruluşun izninin kapanış öncesinde temin edilememesi halinde, ilgili kredi verenin onayına, feragatine veya teminat çözümüne ilişkin zamanlama ve koşulların netleştirildiğini teyit edin.
- Pay Devir Mekanizmaları
✓ Limited şirketler bakımından pay devrini, noter huzurunda düzenlenecek devir sözleşmesi ile gerçekleştirin. Anonim şirketler bakımından ise kural olarak yazılı bir pay devir sözleşmesi yeterlidir. Bununla birlikte, payın niteliğine (nama / hamiline yazılı) göre kanuni prosedürlerin eksiksiz yerine getirilmesi gerekir.
✓ Fiziki pay senetlerinin mevcut olması hâlinde, söz konusu senetlerin usulüne uygun şekilde ciro edilmesi (gerektiğinde beyaz ciro veya alıcı adına ciro) ve fiilen alıcıya teslim edilmesini sağlayın.
✓ Yeni yönetim kurulunun, pay devrinin şirket nezdinde hüküm ifade edebilmesi için alıcının pay defterine kaydedilmesine ilişkin gerekli kararı aldığını teyit edin.
- Finansal Uzlaşma (Fon Akışı)
✓ Toplam satın alma bedeli, varsa escrow/bloke tutarları, mevcut finansal borçların geri ödemesi, faiz ve masraf kalemleri ile danışmanlık ve işlem giderleri (hukuk, mali müşavirlik, yatırım bankacılığı vb.) ve bunların nereye ödeneceğini açık ve net şekilde gösteren tarafların finans ekiplerince mutabık kalınmış ayrıntılı bir fon akış tablosu hazırlayın.
✓ Fonların serbest bırakılma sürecini (release of funds) eşgüdüm içinde yürütün. Fonları serbest bırakmadan önce ilgili SWIFT referans kodlarının ve açıklama alanlarının SPA’ya açıkça atıf yapacak şekilde düzenlendiğini ve ödemenin ilgili işleme mahsus olduğunu teyit edin.
✓ Varsa escrow düzenlemesi kapsamında; escrow sözleşmesinin usulüne uygun şekilde imzalandığını, escrow hesabının kararlaştırılan tutarı içerdiğini ve escrow temsilcisine verilecek talimatların açık, net ve icra edilebilir biçimde düzenlendiğini teyit edin.
✓ Taraflarca SPA kapsamında kapanış hesapları mekanizması kararlaştırılmış ise; kapanış hesaplarının hazırlanmasına ilişkin takvimin, hesapları hazırlayacak tarafın, inceleyecek tarafın, olası ihtilaflarda devreye girecek bağımsız uzman/mali müşavirin, kullanılacak hesap şablonlarının ve muhasebe politikalarının (özellikle referans alınacak finansal raporlama standartları), kesit tarihi uygulamasının, faiz hesaplama esaslarının ve döviz kuru kurallarının açıkça belirlendiğini teyit edin.
- Vergisel Yükümlülükler, Harç ve Mali Bildirimler
✓ Pay devrine ve işleme bağlı olarak doğabilecek devir vergileri, damga vergisi ve varsa stopaj (tevkifat) yükümlülüklerini hesaplayın ve beyan ve ödemelerini organize edin.
✓ Gerekli olması hâlinde, ilgili vergi dairelerinden vergi borcu yoktur yazılarının alındığını ve SPA kapsamında düzenlenen vergiye ilişkin taahhüt ve yükümlülüklerin (tax covenants) fiilî ödeme ve beyan süreçleriyle uyumlu olduğunu teyit edin.
- İstihdam ve Yönetimsel İşlemler
✓ Çalışanlarla akdedilecek yeni iş sözleşmeleri ve/veya elde tutma sözleşmeleri ile gerekli ibranameleri usulüne uygun şekilde imzalayın ve ayrıca varsa işyeri sendikası, çalışan temsilciliği veya işyeri kurulu nezdindeki bildirim ve danışma yükümlülüklerini ilgili mevzuata uygun biçimde yerine getirin.
✓ Sözleşmelerinde golden parachute hükmü olan çalışanlar da dahil olmak üzere devam eden hisse opsiyon planları, hak edilmemiş veya tahakkuk etmiş prim/bonus alacakları ile ertelenmiş ücret düzenlemelerinin kapanış itibarıyla nasıl tasfiye edileceğini veya devralınacağını teyit edin
✓ Gerekli olması hâlinde, ilgili sosyal güvenlik kurumundan prim borcu bulunmadığına ilişkin yazıların temin edildiğini ve çalışanlara ilişkin vergi ve sosyal güvenlik yükümlülükleri bakımından SPA’da yer alan taahhütlerin fiilî ödeme ve beyan süreçleriyle uyumlu şekilde yerine getirildiğini teyit edin.
- Sigorta Poliçeleri ve Talepler
✓ Önemli sigorta poliçelerinin kapanış sonrasında kesintisiz şekilde devam edip etmeyeceği veya gerekli ise yenileneceği/değiştirileceği ve kontrol değişikliği hükmü içeren poliçeler bakımından sigorta şirketlerine gerekli bildirimlerin yapılıp yapılmadığını teyit edin.
- Veri Odasının Devri ve Belge Teslimi
✓ Şirkete ait belgelerin asılları ile gerekli noter onaylı örneklerini teslim edin/teslim alın; ayrıca kapanışta imzalanan tüm belge ve ekleri içeren, eksiksiz ve indekslenmiş bir kapanış dosyasını hazırlayarak taraflarla paylaşın.
✓ Veri odasının kapatılmasına ilişkin politika taraflarca açıkça kararlaştırılmalı; özellikle kapanış sonrası talepler ve tazminat süreçleri bakımından veri odasına erişimin kapsamı, süresi ve koşulları net şekilde belirlenmeli.
- Kamuya Yapılacak Açıklamalar ve İletişim Planı
✓ Taraflarca üzerinde mutabık kalınan basın bülteni yayımlanmalı; açıklamanın zamanlaması ilgili düzenleyici otoriteler, kilit paydaşlar ve varsa sözleşmesel bildirim yükümlülükleri ile uyumlu şekilde koordine edilmeli.
✓ Gerekli görülen hallerde, müşteri ve tedarikçilere yönelik bilgilendirme metinleri hazırlayın.
- İmza Süreci, Lojistik ve Şekil Şartları
✓ İmza yöntemini (ıslak imza/elektronik imza), noter, apostil ve tercüme ihtiyaçlarını teyit edin.
✓ Kapanışta imzalanan belgelerin nihai ve imzalı asıllarnıı usulüne uygun şekilde muhafaza edin; ayrıca tüm işlem dokümantasyonunu içeren, numaralandırılmış ve indekslenmiş bir elektronik kapanış dosyası oluşturun.
The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.
[View Source]
