Portföy Yönetim Şirketleri İçin Kapsamlı Değişiklikler Açıklandı

Eylül 2026 – 28 Ağustos 2026 tarihinde Sermaye Piyasası Kurulu (“SPK”), Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’de kapsamlı değişiklikler yaptı ve söz konusu değişiklikleri SPK’nın 2026/54 sayılı Haftalık Bülteni’nde yayımladı. Yeni sınırlamalar 29 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi, özellikle Serbest Fonlar ile bunları yöneten Portföy Yönetim Şirketleri (“PYŞ”) bakımından yatırım çeşitlendirmesi, sermaye yeterliliği ve fon yönetimine ilişkin önemli düzenlemeler getirdi.

Başlıca değişiklikler nelerdir?

İhraççılara Yatırımda Kademeli Sınırlar

Bir serbest fonun veya aynı portföy yönetim şirketi tarafından yönetilen serbest fonlar grubunun, borsada işlem gören bir ihraççının halka açık paylarının ne kadarına sahip olabileceğine ilişkin kademeli sınırlar getirilmiştir. Bu sınırlar ihraççının halka açıklık oranına göre aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:

• Halka açıklık oranının %25’in altında olması halinde: %8 (fon grubu için %16)
• Halka açıklık oranının %25 ile %50 arasında olması halinde: %6 (fon grubu için %12)
• Halka açıklık oranının %50 ile %75 arasında olması halinde: %4 (fon grubu için %8)
• Halka açıklık oranının %75’in üzerinde olması halinde: %2 (fon grubu için %4)

Bunun yanında, fon yatırımcılarının ilgili ihraççı üzerinde yönetim kontrolüne sahip olması durumunda, halka açık kısmın en fazla %1’ine (fon grubu için %2’sine) yatırım yapılabilecektir.

Fon Yatırımlarında Çeşitlendirmeye İlişkin Yeni Kurallar

Fon portföylerinin çeşitlendirilmesini sağlamak amacıyla aşağıdaki sınır ve eşikler getirilmiştir:

• Fonu veya PYŞ’yi kontrol eden kişi tarafından kontrol edilen ihraççılar tarafından ihraç edilen sermaye piyasası araçlarına yapılan toplam yatırım, fon portföy değerinin %20’si ile sınırlandırılmıştır.
• Tek bir ihraççının araçlarına yapılan yatırım için %10 sınırı getirilmiştir. Bu hesaplamada artık yalnızca doğrudan yatırımlar değil, ilgili ihraççıyı dayanak alan türev araçlar ve swap işlemleri de dikkate alınacaktır.
• Her biri tek başına fon portföy değerinin %5’ini aşan araçların toplam değeri, fon portföy değerinin %20’sini aşamayacaktır.
• Tek bir ihraççının tedavüldeki borçlanma araçlarının en fazla %10’una yatırım yapılabilecektir. Yönetim sözleşmesine dayalı kira sertifikaları bakımından sınır %10, diğer kira sertifikaları bakımından ise %25 olarak belirlenmiştir.
• Diğer yatırım fonlarının katılma paylarına yapılan yatırımlar için genel olarak %15, tek bir fonun katılma paylarına yapılan yatırımlar için ise %10 sınırı getirilmiştir.
• Bir pozisyonun fon toplam değerinin %5’ine veya üzerine ulaşması halinde (son 30 günlük dönem içindeki günlük değerlerinin ortalaması esas alınarak), ilgili araştırma ve analiz raporunun PYŞ genel müdürü tarafından onaylanması gerekecektir. Ayrıca maruz kalınan risk, karşı taraf riski ve yoğunlaşma riskine ilişkin raporlama en az 15 günde bir yapılacaktır.

Portföy Yöneticileri ve Personel Yapısına İlişkin Düzenlemeler

• Her serbest fon için en az iki portföy yöneticisi görevlendirilmesi zorunlu hale getirilmiştir. Bunlardan biri, fonun yatırım stratejisine ve kamuya açıklanan yatırım sınırlamalarına uyumdan sorumlu olacak “sorumlu portföy yöneticisi” olarak belirlenecektir.
• Bir portföy yöneticisinin yönetebileceği fon sayısı en fazla 7 olarak sınırlandırılmıştır. Bu sınır kademeli olarak uygulanacak; 1 Ocak 2029 tarihine kadar üst sınır 10 fon, 1 Ocak 2031 tarihinden itibaren ise 7 fon olacaktır. Girişim sermayesi yatırım fonları ile gayrimenkul yatırım fonları bu sınırlamaya tabi olmayacaktır.
• Bir PYŞ’nin yönettiği serbest fon sayısı, istihdam ettiği portföy yöneticisi sayısını aşamayacaktır. Bu oranın üzerinde bulunan mevcut PYŞ’lere uyum için 30 Haziran 2029 tarihine kadar süre verilmiştir.
• TEFAS’ta işlem gören serbest fonlar bakımından haftalık kamuya açıklama yükümlülüğü getirilmiştir.

Portföy Yönetim Şirketlerinin Asgari Sermaye Yükümlülükleri

• Geniş kapsamlı faaliyet yetkisine sahip PYŞ’ler için asgari ödenmiş sermaye tutarı 500 milyon TL’ye yükseltilmiştir.
• Daha sınırlı faaliyet yetkisine sahip PYŞ’ler için asgari ödenmiş sermaye tutarı 250 milyon TL olarak belirlenmiştir.
• Aylık ortalama kolektif portföy büyüklüğünün %50’sinden fazlası serbest fonlardan oluşan PYŞ’lerin, ilgili yıl sonunu takip eden 20 iş günü içinde SPK’ya başvurarak çıkarılmış sermayelerini nakden %10 oranında artırmaları gerekecektir. İlk değerlendirme 2026 yılı sonu itibarıyla yapılacaktır.

Düzenlemeler hangi fon türlerini etkilemektedir?

Yeni düzenlemeler, Türk sermaye piyasalarında faaliyet gösteren Serbest Fonlar ile Portföy Yönetim Şirketlerini etkilemektedir. Ancak ünvanında “döviz” ibaresi geçen serbest fonlar, yabancı serbest fonlar, para piyasası/kısa vadeli serbest fonlar, yukarıda belirtilen yatırım sınırlamalarından muaf tutulmuştur.

Ayrıca, BIST 30 Endeksi kapsamındaki paylara yapılan yatırımlar, endeks fonları, para piyasası fonları da söz konusu yatırım sınırlarının kapsamı dışında bırakılmıştır.

Aynı Rehber değişikliği kapsamında para piyasası fonlarının (katılım fonları hariç) portföylerinin en az %10’unu Devlet İç Borçlanma Senetleri veya Hazine destekli kira sertifikalarında tutmaları zorunlu hale getirilmiş; ters repo işlemleri ise fon toplam değerinin %25’i ile sınırlandırılmıştır.

Değişiklikler ne zaman yürürlüğe girecektir?

SPK, uyum için kademeli bir geçiş takvimi öngörmüştür. 29 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla yeni yatırım sınırlarını aşan mevcut serbest fon pozisyonları bakımından, söz konusu seviyeler üst sınır kabul edilecek ve pozisyonlar daha fazla artırılamayacaktır.

Buna göre fonların:

• Fazlalığın en az üçte birini 31 Ekim 2026 tarihine kadar,
• Fazlalığın en az üçte ikisini 30 Kasım 2026 tarihine kadar,
• Fazlalığın tamamını ise 31 Aralık 2026 tarihine kadar

gidermeleri gerekmektedir. Bir PYŞ’nin ihraç edebileceği serbest fon sayısının portföy yöneticisi sayısına bağlanmasına ilişkin düzenleme ise 29 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, mevcut PYŞ’lere uyum için 30 Haziran 2029 tarihine kadar süre tanınmıştır.