Özet
16.09.2026 tarihinde, Pusula Portföy Yönetimi A.Ş.’nin kurucusu olduğu para piyasası fonlarının yatırımcılardan gelen nakit iade taleplerini karşılayamayarak temerrüde düşmesi, Borsa İstanbul’da sert bir satış dalgasını tetiklemiştir. BIST 100 endeksi aynı gün %5,54 değer kaybederek devre kesici uygulamasına konu olmuş, satış dalgası kısa sürede Tera Portföy fonlarında da görülmüş; sorunun yalnızca iki kurumla sınırlı kalmayıp Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus ve Bulls Portföy’ü de kapsadığı anlaşılmıştır.
Piyasadaki güveni yeniden tesis etmek, yatırımcı hak ve yararlarını korumak ve zorunlu satış baskısını hafifletmek amacıyla başta Sermaye Piyasası Kurulu (“SPK”) olmak üzere Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (“BDDK”) ile İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. (“Takasbank”), 16.09.2026-22.09.2026 tarihleri arasında art arda bir dizi açıklama, karar ve duyuru yayımlamıştır. Aşağıda bu gelişmeler, alındıkları kararların krizle olan bağlantısı da belirtilerek kısa bir şekilde özetlenmiştir:
- Satış dalgası esnasında gerçekleştirilemeyen işlemlere ve Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nda (“TEFAS”) fon alım satım talimatlarının sistem tarafından iptal edildiğine dair paylaşımlara ilişkin olarak Takasbank, 16.09.2026 tarihinde yaptığı açıklamada, Takasbank ve TEFAS sistemi kaynaklı talimat iptalinin söz konusu olmadığını belirtmiştir.
- SPK ise konuyla ilgili olarak, 17.09.2026 tarihinde iki bülten yayımlamıştır. 2026/60 sayılı SPK bülteninde (“Birinci Bülten”) yayımlanan 57/1706 ile 57/1707 sayılı kararlar uyarınca (i) kredili işlemlerdeki asgari özkaynak koruma oranına ilişkin hükmün, 02.10.2026 tarihi seans sonuna kadar esnek olarak uygulanabilmesine (ii) yedi portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu fonlar TEFAS’ta işleme kapatılmasına ve listesi aynı bülten ile yayımlanan 130 fonun tasfiye ettirilmesine karar verilmiştir.
- SPK tarafından aynı gün içinde yayımlanan 2026/61 sayılı bültende (“İkinci Bülten”) 57/1708 sayılı karar uyarınca fonların tasfiye usul ve esasları belirlenmiş, TEFAS dışındaki dağıtım kanallarında gerçekleştirilecek katılma payı işlemlerine ilişkin düzenleme yapılmış ve tasfiye edilecek fon listesi güncellenmiştir.
- Aynı gün, BDDK 17.09.2026 tarihli ve 11571 sayılı kararı ile, payları Borsa İstanbul A.Ş. Pay Piyasası’nda işlem gören halka açık bankaların 16.09.2026 tarihinden sonra pay geri alımlarında, bu payların 31.12.2026 tarihine kadar çekirdek sermayeden indirim kalemi olarak dikkate alınmamasına ve kredi riskine esas tutar ile piyasa riskine esas tutar hesaplamasına dâhil edilmemesine karar vermiştir.
- 20.09.2026 tarihli ve 2026/62 sayılı SPK Bülteni (“Üçüncü Bülten”) bültende yayımlanan, 59/1710 sayılı karar ile fonların tasfiye usul ve esaslarında yer alan 3 aylık tasfiye süresi 6 ay olarak değiştirilmiştir.
- Son olarak, 22.09.2026 tarihli ve 2026/63 sayılı SPK Bülteni (“Dördüncü Bülten”) ile yayımlanan 60/1711 sayılı karar, pay geri alımlarına ilişkin mali sınırlamalardan birini askıya almıştır. Buna göre, sermaye piyasalarında yaşanan gelişmeler üzerine piyasaların sağlıklı bir şekilde işlemesine yönelik olarak SPK tarafından 19.03.2025 tarihinde 16/531 sayılı karar (“19.03.2025 tarihli İlke Kararı”) ile oluşturulan özel geri alım çerçevesi kapsamındaki pay geri alımlarında, geri alınan payların toplam bedelinin şirketin kâr dağıtımına konu edilebilecek kaynaklarını aşamayacağına ilişkin mali üst sınır, ikinci bir duyuruya kadar uygulanmayacaktır.
Gelişmeler ve kararlarda öngörülen süreler aşağıdaki tabloda tarih sırasıyla gösterilmiştir:
|
Tarih / Süre |
Gelişme |
Dayanak |
|
16.09.2026 |
Takasbank, X hesabından TEFAS’ta fon alım satım talimatlarının sistem tarafından iptal edilmediğine dair açıklama yaptı. |
Takasbank açıklaması |
|
17.09.2026 |
SPK’nın 57/1706 ve 57/1707 sayılı kararları: kredili işlemlerde özkaynak koruma oranında esneklik sağlandı; yedi portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu fonlar TEFAS’ta işleme kapatıldı; 130 fonun tasfiyesine karar verildi. |
2026/60 sayılı Bülten |
|
17.09.2026 |
SPK’nın 57/1708 sayılı kararı: fonların tasfiye usul ve esasları açıklandı; TEFAS dışındaki dağıtım kanallarına ilişkin düzenleme getirildi; tasfiye edilecek fon listesi güncellendi (güncel listede 131 fon). |
2026/61 sayılı Bülten |
|
17.09.2026, saat 13.30 |
İhbarlı fonlar için bu saatten sonra iletilen katılma payı iade talimatları tasfiye esasları kapsamındadır. Para piyasası fonları için izahnamede yer verilen gün sonu valör atlama saati esas alınır. |
2026/61 sayılı Bülten, (A/6) |
|
17.09.2026’dan itibaren |
Tasfiyesine karar verilen fonlar için TEFAS dışındaki dağıtım kanalları üzerinden katılma payı alım ve iade talimatı gerçekleştirilemez. |
2026/61 sayılı Bülten, (B) |
|
17.09.2026 |
BDDK’nın 11571 sayılı kararı: halka açık bankaların 16.09.2026 tarihinden sonra BİST Pay Piyasası’ndan geri alım yoluyla edindikleri kendi hisse senetleri, 31.12.2026 tarihine kadar çekirdek sermayeden indirim kalemi olarak dikkate alınamaz ve kredi riskine esas tutar ile piyasa riskine esas tutar hesaplamasına dâhil edilemez. |
BDDK Kurulu Kararı (11571) |
|
20.09.2026 |
SPK’nın 59/1710 sayılı kararı: fonların tasfiyesi için belirlenen 3 aylık süre 6 ay olarak güncellendi. |
2026/62 sayılı Bülten |
|
21.09.2026 |
MKK ile görevlendirilen bankalar arasında, tasfiyeye tabi her bir fonun dolaşımdaki toplam katılma payları, yatırımcıların sicil numarası bazındaki katılma payları, bunlar üzerindeki rehin, haciz, tedbir ve diğer takyidatlar ile gerçekleşmemiş emirlerin mutabakatı tamamlanacaktır. |
2026/61 sayılı Bülten |
|
22.09.2026 |
SPK’nın 60/1711 sayılı kararı: 19.03.2025 tarihli İlke Kararı kapsamındaki pay geri alımlarında, geri alınan payların toplam bedelinin şirketin kâr dağıtımına konu edilebilecek kaynaklarını aşamayacağına ilişkin mali üst sınır ikinci bir duyuruya kadar uygulanmayacak. |
2026/63 sayılı Bülten |
|
27.09.2026 |
Fon portföyündeki varlıkların saklanmasına ilişkin devir işlemleri ile fon işlemlerinden kaynaklanan alacak ve borçlar ve fon giderlerine ilişkin mutabakat işlemleri, ilgili bankalar, Takasbank, önceki saklamacı ve fon hizmet birimi arasında tamamlanacaktır. |
2026/61 sayılı Bülten |
|
02.10.2026 |
Kredili sermaye piyasası aracı işlemlerinde asgari özkaynak koruma oranının %35 yerine %20 olarak uygulanabilmesinin son günü. |
2026/60 sayılı Bülten |
|
31.12.2026 |
Halka açık bankaların geri alım yoluyla edindiği kendi paylarına ilişkin sermaye yeterliliği istisnasının uygulanabileceği son gün. |
11571 sayılı BDDK Kararı |
To view the full article, here.
The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.