- within Environment topic(s)
Denizcilik sektörü, yeşil dönüşüm ve dijitalleşme baskısı altında tarihinin en kompleks dönemini yaşıyor. Bugün yeni bir çarter sözleşmesi imzalarken, 10 yıl önceki standart formlara güvenmek büyük finansal riskleri beraberinde getirebilir. 2026 Şubat ayı itibarıyla, sözleşme masasında hayati önem taşıyan başlıkları derledik.
EU ETS ve Karbon Vergisi Yönetimi
2026, AB Emisyon Ticaret Sistemi'nin denizcilikte %100 kapasiteyle uygulandığı ve sadece CO₂ değil, metan (CH₄) ve azot protoksit (N₂O) gazlarının da kapsama alındığı ilk yıldır.
- Maliyet Paylaşımı: Emisyon haklarının kimin tarafından satın alınacağı ve teslim edileceği sözleşmede muğlak bırakılmamalıdır.
- Veri Paylaşımı: Kiracının operasyonel verileri armatöre anlık iletme zorunluluğu "Hizmet Kusuru" maddeleriyle ilişkilendirilmelidir.
FuelEU Maritime: Ceza Riskine Karşı Korunma
1 Ocak 2025'te başlayan FuelEU Maritime tüzüğünün ilk raporlama dönemi 2026 başında tamamlandı.
- Havuzlama Maddesi: Sözleşmelerde geminin bir emisyon havuzuna dâhil olup olmayacağı netleştirilmelidir.
- Sera Gazı Yoğunluğu: Yakıtın sera gazı yoğunluğu sınırını aşması durumunda doğacak yüksek cezaların, yakıt ikmalinden sorumlu olan tarafa rücu edilmesi artık standart bir prosedürdür.
Dijital Dönüşüm: eBL ve Siber Güvenlik
Kâğıt konşimento devri hızla kapanıyor. 2026 yılında dijital belgelerin yasal geçerliliği küresel ölçekte kabul görmüş durumda.
- Elektronik Konşimento: Sözleşmeye "Taraflar eBL kullanımını reddedemez" maddesinin eklenmesi, operasyonel hız ve güvenlik açısından kritiktir.
- Siber Risk Maddesi: Olası bir siber saldırı sonucu geminin rotadan sapması veya ödemelerin gecikmesi durumunda sorumluluk limitleri güncellenmelidir.
Jeopolitik Dinamikler ve USTR Maddeleri
ABD'nin Çin menşeli veya bağlantılı gemilere yönelik getirdiği ek kısıtlamalar, 2026 sözleşmelerinde "Yaptırımlar" bölümünü genişletti.
- Gemi Menşei Kontrolü: Kiracıların, geminin inşa edildiği tersaneden mülkiyet zincirine kadar geniş bir yelpazede uyumluluk garantisi istemesi yaygınlaşmıştır.
Yeni Kargo Riskleri: Elektrikli Araçlar
Lityum-iyon bataryalı araç taşımacılığı, sigorta primlerini ve emniyet protokollerini değiştirdi.
- Yangın Emniyeti: Sözleşmeye EV taşımacılığına özel havalandırma, yangın söndürme ekipmanı ve "tehlikeli yük" statüsünde ek prim maddeleri eklenmelidir.
Alternatif Yakıtlar ve Performans Garantileri
LNG, Amonyak veya Biyoyakıt kullanımı, gemi performansını doğrudan etkiler.
- Kalite Standartları: Biyoyakıt harmanlarının makine üzerindeki etkileri ve bu yakıtların ISO standartlarına uygunluğu konusunda kiracıya ağır sorumluluklar yüklenmelidir.
Profesyonel İpucu:2026'da standart bir sözleşme diye bir şey yoktur. Her geminin karbon profili ve rotası, sözleşmenin ticari şartlarını doğrudan belirler.
The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.
