Sermaye Piyasası Kurulu'ndan Yeni Bir Düzenleme: Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemleri Ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulması

Aracı Kurumlar ve Portföy Yönetim Şirketleri Tarafından Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliğ - III-42.1 ("Tebliğ III-42.1") ve Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Belge ve Kayıt Düzeni Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ-III-45.1.b ("Tebliğ III-45.1.b") geçtiğimiz günlerde yayımlandı.

Bu düzenlemeler ile aracı kurumlar ve portföy yönetim şirketleri ile müşterileri arasındaki ilişkilerin yazılı şekilde veya uzaktan iletişim araçlarının kullanılarak yapılabilmesine imkân sağlandı. Böylece artık Sermaye Piyasası Kurulu ("Kurul") tarafından belirlendiği şekilde bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı üzerinden müşteri kimliğinin doğrulanarak sözleşme kurulabilecek. Yeni düzenleme ile bu şekilde kurulacak sözleşmeler, kanunda öngörülen yazılı şeklin yerine geçecek. Kurul Tebliğ III-45.1.b ile de yeni gelişmelerin değerlendirilmesi ve uygulamada ortaya çıkan ihtiyaçların karşılanabilmesi amacına yönelik olarak değişiklikler yapmış oldu.

Kurul, yayımlandıktan bir ay sonra yürürlüğe girecek olan bu iki düzenleme ile elektronik ortamda kimlik tespiti yapılmasına, mesafeli bir şekilde sözleşme kurulmasına imkân verdi ve elektronik ortamda yürütülecek faaliyetler için kimlik doğrulama uygulaması getirdi.

Özetimizde bu iki tebliğde öne çıkan bazı düzenlemeleri sizler için derledik.

• Tebliğ III-42.1

Sistem Güvenliğinin Sağlanması İçin Uyulması Gereken Kurallar Belirlendi

Aracı kurum veya portföy yönetim şirketlerinin sistem güvenliğini sağlaması için yapması gerekenler arasında şunlar bulunuyor;

• Uygulanan uzaktan kimlik tespiti prosedürünün yılda en az iki kez gözden geçirecekler.
• 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hükümlerine uyacaklar.
• Uzaktan kimlik tespiti sürecinde, kişinin uzaktan kimlik tespitinin yapılması amacıyla özel nitelikli kişisel verilerden sadece biyometrik verisi kullanılacak ve kişinin buna dair açık rızası elektronik ortamda kayıt altına alınacak.

Görüntülü Görüşme Öncesi Müşterilerden Başvuru Formu Alınması Gerekliliği Getirildi

Tebliğ III-42.1'e göre uzaktan kimlik tespiti sürecinde müşterilerin başvurusu, görüntülü görüşme başlamadan önce elektronik ortamda doldurulan bir form ile alınacak. Buna göre alınan formda ilgili kişiye ait hangi bilgilerin bulunacağı da (ad ve soyad, adres, imza örneği vb.) Tebliğ III-42.1'de sayılmakta.

Kimlik Tespitinin Tamamlanması ve Sözleşmenin Kurulması İçin Uyulması Gereken Asgari Şartlar Belirlendi

Tebliğ III-42.1 uyarınca uzaktan kimlik tespitinin yapılmasın takiben ilgili kişiden aracı kurum veya portföy yönetim şirketi müşterisi olacağının kabulüne ilişkin sözlü onay alınması gerekiyor.

Tebliğ III-42.1 ile:

• Sözleşmenin bütün şartlarının, müşterinin okuyabileceği şekilde elektronik ortamda müşteriye iletilmesi,
• Sözleşmenin Belge Kayıt Tebliği'nde belirtilen müşteriye özgü şifreleme gizli anahtarı ile imzalanarak aracı kuruma veya portföy yönetim şirketine iletilmesi,
• Müşteriye iletilen sözleşme içeriği ile müşteri tarafından imzalanan sözleşme içeriğinin aynı olması

şartlarına uyulması koşuluyla aracı kurum veya portföy yönetim şirketi ile müşteri arasındaki ilişkileri düzenleyen teminat, kefalet, temlik gibi sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme, yazılı şekilde kurulmuş sayılacağı düzenlendi.

Uzaktan Kimlik Tespiti Sürecinden Doğan Olası Riskler İçin Sorumluluk Alanı Belirlendi

İlgili kişilere ya da üçüncü bir tarafa yükümlülük doğuran işlemlerde bir itiraz olması halinde ispat yükümlülüğü aracı kurum veya portföy yönetim şirketinde olacak. Aynı şekilde, uzaktan kimlik tespiti için kullanılan çözümlerin kişiyi yanlış tespit riskini en aza indirecek şekilde kullanılmasını sağlama sorumluluğu da aracı kurumun veya portföy yönetim şirketinde olacak.

2) Tebliğ III-45.1.b

Müşterilerle Yapılan Çerçeve Sözleşmeler Elektronik Ortamda Kurulabilecek

Elektronik ortamda kurulan Tebliğ III-42.1'de öngörülen düzenlemelere uygun oluşturulması ve yapılan sözleşmenin bir suretinin müşteriye iletilmesi veya sözleşmeye erişimin müşteriye sağlanması zorunluluğu bulunuyor.

Kimlik Doğrulama Uygulaması Getiriliyor

Aracı kurumların artık elektronik ortamda müşterilerine sundukları yatırım hizmet ve faaliyetleri için kimlik doğrulama mekanizması uygulaması gerekecek. Söz konusu kullanılacak kimlik doğrulama mekanizmasının birbirinden bağımsız en az iki bileşenden (müşterinin bildiği, sahip olduğu veya biyometrik karakteristiği olan bileşenlerden) oluşması ve seçilen bileşenlerin müşteriye özgü olması gerekiyor.

Ayrıca, kimlik doğrulama işlemi için müşteriye bir doğrulama kodu verilecek. Söz konusu bu doğrulama kodu:

• Tek kullanımlık olarak üretilecek.
• Müşteri için atanmış bir şifreleme gizli anahtarı ile imzalanmış olacak.
• Bu kod ile kimlik doğrulama uygulamasında barındırılan bilgilere erişilemeyecek.
• Bilinen bir doğrulama kodu ile başka doğrulama kodları türetilmesine imkan verilmeyecek.

Son olarak aracı kurumdan, kimlik doğrulama sürecinde başarısız kimlik doğrulama girişimlerinin (belirli sayıyı aşan başarısız girişimler, aynı müşteri için aynı anda birden fazla oturum açılması vb. durumların) önüne geçecek fonksiyonların yerine getirilmesi isteniyor.

Hesap Ekstresinin Müşteriye Beş Günde Ulaştırılması İstendi

Yatırım kuruluşlarının müşterilerin adreslerine ulaştıracakları hesap ekstresine ilişkin gönderim süresi yedi iş gününden beş iş gününe indirildi.

Elektronik Kayıtları Saklama Süresi 10 Yıl Yapıldı

İlgili madde de ses kayıtları için saklama süresi üç yıl olarak öngörülmüş iken yeni düzenleme ile ses kayıtları ve uzaktan kimlik tespiti sürecinde temin edilenler de dahil tüm belgeler için zorunlu saklama süresi 10 yıl olarak tayin edildi.

*Okuduğunuz özet kamuya açık bilgilerden hazırlanmış olup hukuki veya diğer türlü herhangi bir tavsiye niteliğinde değildir. Konu hakkında daha detaylı bilgi veya hukuki tavsiye için lütfen bizimle iletişime geçiniz.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.