Turkey: Şirket sistemlerinde dönüşüm-entegrasyon, mali mühendislikle algi değişimi ve verimlilik

Last Updated: 30 September 2019
Article by Serap Geyik, Eda Yildiz and Özlem Şahin

ÖZET

Bu makalenin içeriğini, muhasebe sistemleri, raporlama ve önemi, yönetimin karar alma unsurları, teknolojik gelişmelerin sistemler ve muhasebe mesleğine etkisi, sistem kurma ve verimlilik artışı konusunda algı değişimi oluşturabilmek hakkında özet bilgiler oluşturmaktadır.

Makalenin asıl amacı, şirketlerin teknolojik gelişme ve dijitalleşmelerden yüksek düzeyde yararlanması, sistem kurarken çok boyutlu bütünsel bakış açısıyla iyi bir iş zekası ve çözümlerinden faydalanılması veya güncelleştirilmesi, büyük verilerin kolay yönetilebilmesi için sistemin detaylı ve uygun raporlamaları alabilecek şekilde kurgulatılması ve verimlilik artışı sağlanılabilmesi için muhasebe departmanlarında farkındalık oluşturmaktır.

Anahtar Kelimeler: Muhasebe, Muhasebe Sistemleri, Entegrasyon, Erp Sistemler, Elektronik Uygulamalar, Endüstri 4.0, Teknolojik Dönüşüm, Sistem Kurma, Verimlilik.

GİRİŞ

Yüksek kaliteli iş raporlaması, güçlü ve sürdürülebilir kuruluşların, finansal piyasaların ve ekonomilerin kalbinde yer almaktadır. Çünkü bu bilgiler, paydaşların organizasyonel performansını değerlendirmek ve bir kuruluşun değer yaratma ve değer koruma kapasitesiyle ilgili bilinçli kararlar vermesi için çok önemlidir.

Yüksek kaliteli bilgi, işletmenin başarılı yönetiminin ayrılmaz bir parçasıdır ve sürdürülebilir kurumsal başarının başlıca etkenlerinden biridir. Yüksek kaliteli raporlar, daha iyi iç karar vermeyi de teşvik eder.

Globalleşen ekonomi ve uluslararası ticaretin kolaylaşması ve engellerin kalkmasıyla işletmelerin yabancı ülkelerde yaptığı yatırım ve ortaklıklar artış göstermiştir. Bu şekilde faaliyet gösteren çok uluslu şirketlerde yönetim kararlarının zamanında ve doğru alınabilmesi için etkin bir muhasebe ve raporlama sistemi oluşturulması gerekmektedir. Uluslararası yatırım alan şirketler sistemlerini iyileştirme eğilimine girse de birçok KOBİ statüsündeki işletmede iyi bir iş zekası modellemesi içinde muhasebe ve raporlama sistemlerinin kurulması ötelenmiş, ihtiyaç dahilinde anlık ve ayrı ayrı çözümler oluşturulmuştur.

Günümüzde teknolojik gelişmeler hızlanmış, doğru karar ve doğru yönetim ile işletme süreçlerinin koordinasyonu kolaylaşmıştır ancak bu gelişmelerden yararlanmak için öncelikle algının değiştirilmesi gerekmektedir.

1. YÖNETİM VE MUHASEBE BİLGİ SİSTEMİ

İşletme yönetimi, insanların iş birliği yapmalarını sağlama ve onları bir amaca doğru yöneltme işlerinin ve faaliyetlerinin tümüne denilmektedir. Muhasebe, işletmelerin mali işlemlerini kaydedip, sınıflandırıp, analiz edip, raporlamaktır. İşletme ile ilişkili kurum ve paydaşlarının ihtiyaç duyduğu bilgilerin birçoğu yönetim tarafından sunulması gereken bilgilerdir ve yönetim raporlamaları önem kazanmaktadır.

1.1. Veri Girişi, Veri Analizi ve Bilgi Akışı

Veri bir araştırmada, tartışmada, analizde, akıl yürütmede sonuca ulaşabilmek için gereken ilk bilgidir. Finansal bilgiler, ekonomik analizler tüm verilerin birleştirilmesi sonucuyla ortaya çıkmaktadır. Bir sonuca ulaşabilmenin ve raporlayabilmenin ilk yolu veri girişi yapmaktır. Doğru sonuçlara ulaşabilmek içinde verileri doğru sınıflandırmak ve kaydetmek önemlidir.

Veri analizi, araştırmaların, mevcut istatistiklerin, raporların, hesapların ve diğer dokümanların gözden geçirilmesi, birçok kaynaktan temin edilen verilerin, doğru ve güvenilir sonuçlara ulaşacak şekilde analiz edilmesidir. Kısacası birçok verinin süzülmesi, kullanılabilir bir bilgiye dönüştürülme sürecidir. Büyük verilere sahip olan firmalarca bu verinin iyi bir şekilde işlenip analiz edilmesi firmalara, rekabet ve pazarlama avantajı sağlayabilmektedir. Veri analizi yapılırken istatiksel yöntem ve tekniklerden faydalanılır. Günümüzde firmalar tarafından hazırlanmış olan programlar kullanıcıların daha kısa bir süre içinde verileri analiz edebilmesine olanak sağlamaktadır. Elde ettiğimiz veri analizinden fayda sağlayabilmek için verilerin doğru tasnif edildiğinden ve bizi amacımıza ulaştırabilecek veriler olduğundan emin olmamız gerekir.1

Bilgi, öğrenme, araştırma ve gözlem yoluyla elde edilen her türlü gerçek, olgu, ilke ve kavrayışın tümüdür. Bilgi; zaman, emek ve bazen de para harcanarak elde edilir. Elde edilen bilginin herkese iletilebilir olması önemlidir. İşte bunu sağlayan bilgi akışı ise bilginin oluşması, sınıflandırılması, korunması ve yararlanıcılara zamanında iletilmesidir.

1.2. Raporlama Faaliyetleri

Muhasebe sisteminde oluşturulan bilgiler, belli zamanlarda oluşturulan finansal tablolar aracılığıyla bilgi kullanıcılarına iletilir. Bu kullanıcılar arasında alacaklılar, kamu, borç sağlayıcılar, hükümet ve devlet kurumları yer alır. Finansal raporlama, finansal bilgilerin çeşitli paydaşlara belli süre zarfında kurumun finansal performansı ve finansal durumu hakkında açıklamasını içerir.

Kurumlarda hazırlanan bu raporlar iletişim, denetleme ve bilgi sunma amacı taşımaktadır. Yönetimde karar vermek, ilgili uzman ve danışmanlardan destek alıp bir strateji belirlemek, işletmedeki departmanların çalışmalarını ve verimliliğini ölçmek için hazırlanan raporlardan faydalanılır. Hazırlanan raporlar işletmenin strateji ve gidişat yolunu belirlediği için her yönetim kademesi açısından önemlidir. Burda asıl gözden kaçırılmaması gereken diğer şey raporların işletmenin amacı ve faaliyetine uygun hazırlanarak doğru tespitler yapılmasıdır. Raporlama faaliyetlerini ikiye ayırabiliriz:

1.2.1. Finansal Raporlar

İşletmelerde hazırlanan finansal raporları, mali tablolar ve bunlara yardımcı ek mali tablolar olarak sınıflandırabiliriz.

  • Mali Tablolar: Gelir Tablosu, Bilanço ve Konsolide Finansal Tablolar.
  • Ek Mali Tablolar: Fon Akım Tablosu, Nakit Akım Tablosu, Net İşletme Sermaye Değişim Raporu, Kâr Dağıtım Tablosu, Özkaynak Değişim Tablosu, Satışların Maliyeti Tablosu.

1.2.2. Diğer Yönetim Raporları

En başta raporlama denildiğinde finansal raporlar akla gelmiş olsa bile sadece finansal tablolara bakarak karar vermek yeterli olmamaktadır. Yönetim raporları şirket faaliyet ve ihtiyaçlarına göre kişiselleştirilerek hazırlanır. Şirketin performansını tüm detaylarıyla değerlendirebilmek için finansal tablolar ile yönetim raporlarına da ihtiyaç vardır.

Yönetim Raporları: Departman veya ürün bazlı performans raporları, ar-ge faaliyetleri, yatırım ve geri dönüşüm raporları, finansal analizler, alacak ve borç yaşlandırmaları, kalite raporları, müşteri şikayet/ memnuniyet raporları, insan kaynakları raporları, personel performans raporları, satış raporları, pazarlama faaliyet raporları, marka bilinirliliği vb. sayılabilir.

2. TEKNOLOJİK DÖNÜŞÜM VE DİJİTALLEŞME

Günümüzde elektronik uygulamalar konusunda ciddi bir değişim başlamıştır. Kâğıt ortamında hazırlanan ve tutulan evraklar elektronik ortama taşınarak ekolojiye olumlu etkisinin yanı sıra baskı, arşiv ve posta maliyetlerini azaltmaktadır. Uygulamanın yaygınlaşması ile sistemsel entegrasyon da hızlıca artacak ve manuel veri girişi sınırlı kalacaktır. Sipariş yönetiminden başlayıp üretim, lojistik ve faturalamaya kadar tüm aşamaların entegre olduğu yapılarda aksaklık yaşamadan tüm sistemin yürütülmesi gerekmektedir. Sadece ürün/hizmet bazlı süreçler ile e-fatura gibi muhasebeye yansıyacak süreçleri değil, tüm döküman barındıran departmanları da kapsayacaktır. Örneğin, insan kaynaklarının özlük, performans yönetimi, izin ve eğitim yönetimi gibi alanlarında da dönüşüm ve dijitalleşme gerçekleşecektir.2

Teknolojik gelişme öncesinde elle tutulan defterler, vergi dairelerinde tahakkuk ettirilen beyannameler ve bildirgeler düşünüldüğünde şu an gelinen aşama küçümsenmeyecek düzeyde fakat yeterli değildir. Asıl önemli olan ise bu gelişimlere uyum sağlayabilmek ve yöneticilerden çalışanlara kadar entegrasyona yüksek düzeyde katılımı gerçekleştirebilmektir.

Maliye Bakanlığı'nın konuyla ilgili gelecekteki en önemli projelerinden biri de beyannamesiz vergi sistemidir. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen seminerlerde yaşanacak bu e-dönüşüm sıkça ele alınmakta ve muhasebecilik mesleğinin dönüşüm geçireceğinden de bahsedilmektedir. Bu dönüşümle yapılan beyan ve bildirimler yapılmayacak e-defter, e-fatura gibi hazırlanan sistemler üzerinden Başkanlığın sistemine otomatik olarak aktarım sağlanarak kayıt edilecektir. Bu gelişmelerle birlikte yeni bir boyut kazananacak olan muhasebecilik mesleği adeta yeniden tasarlanarak muhasebedeki algı sisteminin değişmesi amaçlanmaktadır. Yaşanacak bu gelişmelere uyum sağlamak için şirketlerin/yöneticilerin muhasebe departmanlarına dijital dönüşüme uyum sağlamaları için destek olmaları ve gelecek görev sorumluluklarını netleştirmeleri ve farklı yönde şekillendirmeleri gerekmektedir.

2.1. Elektronik Uygulamalar ve Yaklaşım

Gelir İdaresi Başkanlığı "GİB" tarafından elektronik uygulamalar konusunda hızlı atılımlar yapıldığı görülmektedir. Bazı uygulamalar ilk geçişte alt yapı ve test konusunda yeterli düzeyde olmasa da yapılan geliştirmeler ile sistem kullanımı her geçen gün daha kullanışlı duruma getirilmektedir.

En son getirilen uygulamalardan, Defter Beyan Sistemi ile sistemdeki bilgiler ışığında serbest meslek erbabları için otomatik beyanname oluşturulmasına imkân tanındı. Yakın zaman içerisinde tüm firmaların e-fatura kapsamına gireceği, kâğıt fatura ve fişlerin kalmayacağı varsayımıyla hazır beyan sistemi şirketler için çok da uzak gözükmemektedir. Mevcut E-dönüşüm uygulamalarını başlıklar halinde: E-Fatura, E-İrsaliye, E-Arşiv, E-Defter, E-Dekont, E-Serbest Meslek Makbuzu, E-Beyanname, E-Tebligat, E-Yoklama, Defter Beyan Sistemi, İnteraktif Vergi Dairesi şeklinde sıralayabiliriz.

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından geliştirilen bu uygulamalar kanuni dayanağı olan ve belli sınırlar çerçevesinde mükellefleri uygulamaya zorunlu tutarak geçişi sağlamaktadır. Fakat e-fatura, e-defter gibi bazı uygulamalar geçişi zorunlu olmayan firmalar için de ihtiyari olarak başvuruya açık tutulmaktadır. Bu durumlarda şirketlerin ve müşavirlerin yaklaşımı isteğe bağlı olarak geçiş değil mevzuatsal zorunluluk kapsamına girene kadar ötelemek olabilmektedir. Bu kararın alınmasında bir çok kez işletmenin yapısı, iş sirkülasyonu kısacası fayda maliyet analizi de dikkate alınmaktadır. Fakat bazı durumlar da fayda maliyet analizi açısından olumlu olsa da mevzuat zorunlu kılmadan önce geçiş istenmemektedir.

Yayınlanan taslaklar ve kanunlar ile Türkiye'nin bu değişime çok ılımlı olduğunu ve yakın zaman içerisinde bir çok elektronik uygulamaların uygulanmaya başlandığını ve kapsamların sürekli düşürülerek tüm mükellefleri kapsayacak şekilde genişletilebileceğini görebileceğiz. Teknolojik dönüşümün vergi otoritelerinin alt yapısına ve entegre olarak erp sistemlerine hızla yayılması ile şirketlerde değişim başlayacaktır.

2.2. Endüstri 4.0 Yapay Zeka ve Algı Değişimi

Yakın zamanda ön plana çıkan endüstri 4.0 ve yapay zekanın gündeme gelmesi ile bir çok mesleğin geleceğinin tehlikeye girdiği belirtilmektedir.

Yapay zekanın bitirmesi beklendiği meslekler: Sigortacılık, bankacılık, emlak komisyonculuğu, kredi analistliği, posta hizmetleri, laboratuvar teknisyenliği, muhasebecilik, denetçilik, şoförlük, çağrı merkezi temsilciliği, sosyal medya uzmanlığı. İlk liste genel olarak böyle gözükse de öngörüler, avukatlık, doktorluk gibi mesleklerin de yakın gelecekte tehdit altında kalacağı yönünde. Teknolojik gelişmeler her zaman yeni alanlar ve meslekler oluştursa da gelecek için herkesin bir şeyler yapması nitelikli ve eğitilmeye açık olması gerekecektir.

Endüstri 4.0, teknolojilerin ve değer zinciri organizasyonları kavramlarının bir bütünüdür. Siber-Fiziksel sistemlerin kavramına, nesnelerin, internetine ve hizmetlerin internetine dayalıdır. Yapay zeka, insana özgü olan öğrenme, algılama, kavramları sorgulama, sorun çözme, fikir yürütme, iletişim kurma ve sonuçlandırma, diğer bir ifadeyle karar verme fonksiyonlarını gerçekleştirmesi beklenen yazılımlardır. Program tabanlı olduğu için depolanan bilgileri yorumlayabilir ve hızlı bir şekilde sonuçlandırabilir. Yapay zekanın beyaz yakalıların yerini alması konuşulduğunda ilk başta çok ütopik, ürkütücü ve rekabetçi gelse de derin düşünüldüğünde veriye erişimde kolaylık, nitelikli yaklaşım, üretkenlik ileri boyutlu düşünmek gibi konuları gündeme getirecektir. Uzmanlar bu süreçte yapay zekanın bir çok iş alanını yok ettiğini inkar etmese de yeni iş alanları oluşturacağı görüşünü savunuyor. Örneğin, muhasebe departmanı düşünüldüğünde veri giriş elemanlarına ihtiyacın kalmayacağı ve muhasebenin tamamen analiz eden, yorumlayan, sistem kuran, yön veren ve geliştiren alana dönüşeceği öngörülmektedir.

Sanayi ve teknolojik, kısacası her alandaki gelişmeler birçok değişim içermekte ve yeni fırsatlar da barındırmaktadır. En önemli konu ise bu değişimi karşılamak, fırsatları görmek, tartmak ve uygulamaya açık olmaktır. Nitekim değişime açık olunmadığı sürece eski yapılar ve sistemlerle birlikte geçmişte kalmak mümkündür. Dönüşüme hızlı adapte olabilmek için gerekli dijital dönüşüm ve entegrasyonlara uyum sağlamak bu konuda bize yardımcı olabilecek, algımızı ve yönümüzü değiştirmemizi sağlayacaktır.

3. SİSTEM TASARLAMA VE ENTEGRASYON SÜRECİ

Sistem tasarlamak, dizayn etmek, entegre etmek ve birçok farklı alan ile uyum içerisinde çalışmasını sağlamaktır.

Teknolojinin ilerlemesiyle işletmelerin işlem hacimlerinde artış meydana gelmiştir. Bu artışla birlikte bilgi akışı, organize olma, bilgi tasnifleme ve ihtiyaç duyulan bilgiye en hızlı ve güvenli şekilde ulaşma ihtiyacı önem kazanmıştır. İşletmeler rakipleriyle de rekabet edebilmek adına kendilerine en uygun sisteme sahip olmak için arayışa girmişlerdir. Bunun sonucunda da işletmelerin ihtiyaçları göz önüne alınarak uzmanlar tarafından sistemler tasarlanıp entegrasyonlar yapılır. Entegrasyon, birden fazla sistemin ihtiyaçlara göre birleştirilerek birbiriyle uyum sağlamasıdır.

Sistem tasarımı, öncelikle mevcut sistemin analiz edilmesiyle başlar. Elde edilen bilgiler doğrultusunda ihtiyaç ve talepler göz önüne alınarak daha etkin bir sistem çalışması yapılır. Bu çalışma öneri niteliğindedir. Bilgi sistemlerinde yapılan çalışma ve tasarımlar birer teknolojik silah niteliğindedir. Çünkü ne kadar doğru analiz ve tespit yapılırsa işletmenin verimli çalışmasına o derece katkı sağlayacağı gözle görülür bir gerçektir Bu nedenle bilgilerin kullanıcısı olan yöneticilerle de görüşmeler yapılır. Onların beklentileri ve talepleri göz önüne alınarak öneri niteliğinde sistem tasarımı çalışmaları yapılır. Hazırlanan sistem üzerinden demo şeklinde denemeler yapılarak istenen sistem oluşturulur. İhtiyaç duyulan birden fazla sistem entegrasyon yöntemiyle bir araya getirilerek firmanın kimlik ve ihtiyaçlarına uygun hale getirilir.3

Sistem tasarımında amaç, işletmenin mevcut kullanmış olduğu bilgi ve kayıt sistemindeki sorunları gidererek, mevcut iş yükünü azaltıp zamandan tasarruf sağlayarak daha etkin çalışmasını sağlamaktır. Bu sebeple mevcut sistemler zaman zaman kontrol edilmeli ve gerekirse ihtiyaçlara göre güncellemeler yapılmalıdır.

3.1. Sistem Seçimi ve Doğru Kurgulama

Piyasada birçok yazılım bulunmaktadır ve birçoğu muhasebe & finans ana başlığı ile hizmet sunmaktadır. Bir firmanın hammadde girişinden, ürün çıkışına kadar içeride yaşanan bütün aşama ve süreçlerini göz önünde bulundurabilmiş firmaların yaptıkları ürünlerin tercih edilebilirliği yüksektir. Piyasada sektörel bazda veya içerik bazında uzmanlaşmış firmalar da bulunmaktadır. Örneğin, sadece otelcilik sektörüne yönelik yapılmış yazılımlar veya CRM, İK-Bordro gibi içerik modülleri baz alınarak geliştirilmişlerdir.

Yöneticilerin yaptıkları seçimler, firma için bazen maliyet ve zaman kaybı bazen de maliyet ve zaman avantajına neden olabilmektedir. Peki nasıl değerlendirilmelidir? Öncelikle şirket içi dinamikleri ve işleyişini iyi bilmek ve analiz etmek gereklidir. En önemli husus ise esnek ve şirket iç dinamiklerine göre şekillenebilecek bir iş çözümü ile yola çıkmak olmalıdır.

Tüm işlemlerin elektronik ortamda yapıldığı, siparişin otomatik bir sistemden düştüğü ve faturalandığı, maliyetlerin sisteme kayıtlı üretim reçetelerine göre hesaplandığı, hammadde stok durumunun sipariş veya stoklama oranına göre oluştuğu sistemleri düşündüğünüzde bu süreç içerisinde aksayan veya tanımlanamamış pratikleşememiş hususları tespit etmek ve geliştirmek daha kolaylaşacaktır. Her şirket kendi üretim/satış/ kalite/hizmet gibi üretim faktör ve proseslerini dikkate alarak bütün yapıyı değerlendirmelidir. Her bir departman ve sürecin sayısal verileri ve ölçülebilirliliği göz ardı edilmemelidir.

Yapılan en büyük hatalardan biri de anlık ihtiyaç baz alınarak yapılan seçimler ve yönlendirmelerdir. İşleyişi bütünleşmiş ve entegre bir sistem için ilk seçim ve kurgunun doğru yapılması ve özellikle süreç ve verilerin parçalanmaması önemli olabilecektir. Doğru kurgulama önemlidir. Çünkü süreçler içerisinde atlanmış bir proses bütün planlamayı bozabilecek, alınabilecek çıktının verimliliğini etkileyebilecektir.

Bazı durumlarda ise firmanın süreçleri farklı uygulamalar nezdinde yürütülebilir. Bütünleşmiş yapıya geçmek şirket iç dinamikleri gereği zordur, talep edilmez ve başka çözümler aranır. Bu yapıda bölünmüş sistemleri biraraya getirmek yerine veriyi birçok farklı uygulamadan çekip tek yerde toplayan farklı raporlama çözümleri ile ilerlemek daha mümkün/mantıklı olabilmektedir.

3.2. Sistemsel Verimlilik Artışı

Verimlilik, daha az girdi ile daha fazla çıktı/fayda elde edebilmektir. İşletmeler için verimlilik ise girdileri/ üretim faktörlerini azaltıp veya sabit tutarak daha fazla ürün elde etmektir. Verimlilik artışı, işletmedeki yönetim anlayışının bir sonucu olmakla beraber iyi bir yönetim ve iyi bir sistemin olduğunu gösterir. Verimlilik yönetiminin temelinde ise daha yüksek performans için uygun koşulların yaratılması yatar. İşletme yönetiminin amacı da uygun koşulları sağlayarak verimlilikte bir ivme yakalayıp, bu ivmeyi sürdürülebilir kılmak olmalıdır. Sistemin iyi bir şekilde yönetilmesiyle yakalanan bu verimlilik artışı, işletmenin başarısını buna bağlı olarak da kârlılık durumunu etkiler.4

Verimlilik artışını etkileyen diğer bir etken ise teknolojik gelişmelerdir. Günümüzde ortaya çıkan otomasyon sistemleri ve teknolojik gelişmelere yapılan yatırımlar, verimlilik için pozitif bir etken oluşturmaktadır. Bu nedenledir ki teknolojik gelişmeleri takip eden ve bunları en doğru, en iyi ve planlı uygulayan işletmeler verimlilikte daha pozitif sonuçlara ulaşır. Kısacası teknolojik gelişmelere ve yeniliklere ayak uydurmak verimliliğin anahtarıdır. Bu gelişmelere ayak uydurabildiğiniz sürece verimliliği sağlayabilir ve işletme olarak ayakta kalabilirsiniz. Teknolojik gelişmeler verimlilik artışını doğrudan etkilediği gibi sonucunda da rekabeti doğuracaktır. Eğer ki işletmeniz yeniliklere kapalı ve teknolojinin gerisinde kalıyorsa bir süre sonra kimseyle rekabet edemeyecek duruma gelmeniz kaçınılmazdır.

Rekabet gücü üzerine önemli çalışmalar yapmış olan M. Porter da rekabet üstünlüğü sağlamada verimliliğin önemini ve rolünü vurgulamış; kalite, teknolojik gelişme, yenilik yapabilme ile araştırma ve geliştirmenin önemine dikkat çekmiştir. Ülkelere rekabet gücü kazandıran esas faktörün, ucuz işgücü veya uygun döviz kurları olmadığını; esas olanın yüksek verimlilik düzeyi ile yenilikçi ve kaliteli ürünler üretebilmek olduğunu belirtmiştir. Porter, "Ulusların Rekabet Üstünlüğü" adlı eserinde rekabet - verimlilik ilişkisini özetle şöyle ifade etmiştir (Porter, 1991): "Ulusal düzeyde rekabet edebilirlik konusunda anlamlı olan tek kavram, ulusal verimliliktir."5

Bahsettiğimiz verimlilik sisteminin bir ayağını da muhasebe sistemi oluşturmaktadır. Muhasebe sistemindeki etkinlik verimliliği de doğru orantıda artırır. İşletme yönetimi karar veririken muhasebesel süreçte oluşan veriler üzerinden analiz yapar ve muhasebe sisteminde oluşan verilerin kalitesi de kararları doğrudan etkilemektedir. Kaliteli raporlar üretmek, doğru veriye hızlı erişebilmek ile mümkündür. Eğer bir işletmede muhasebe/raporlama sistemi etkin değil veya yetersiz ise verimliliği ölçmek de, doğru zamanda doğru kararları almak da pek mümkün değildir.

SONUÇ

Sanayi devrimleri sırasıyla yeni bir gelişme oluşturmuş ve her devrim bazı mesleklerin işçilerin korkulu rüyası olmuştur. Fakat teknolojik gelişmeler bazı mesleklerin yok olması kadar, mesleklerin gelişmesi ve değişmesini de barındırmaktadır. Endüstri 4.0 ile üretim, makinelerin hizmet sundukları ürünlerle gerçek zamanlı bilgi paylaştıkları bir sisteme benzetilmektedir. Bu teknolojiye hızla adapte olan firmalar rekabet avantajı kazanabilecektir. Fakat %100 adaptasyon mümkün olmamakla birlikte çok uzun yıllar eski teknolojilerin kullanımı da söz konusu olacaktır. Aynı hususlar yönetim ve muhasebe sistemleri için de geçerlidir. Dijital dönüşüme ayak uydurulmadığı ve manuel işlemleri azaltmak için mücadele verilmediği sürece veri girişi söz konusu olacaktır.

Muhasebe departmanın daha üretken olabilmesi, analiz ve raporlara odaklanabilmesi için Gelir İdaresi tarafından yapılan dönüşümler ve iyileştirme hedefleri ile şirket sistem alt yapısının da aynı hız ve verimlilikte kurgusunun oluşturulması gerekir. Muhasebecilikten mali mühendisliğe geçebilmek ise bu bakış açısının yaygınlaştırılması ile olacaktır. Verimlilik ise ancak büyük dataların ölçülmesi, analiz edilmesi, yorumlanması ve aksiyon alınması ile mümkündür.

Şirketler için kurumsallaşma ve özellikle global platformlar için markalaşma çok önemlidir. Fakat kurumsallaşma sürecinde şirketler için kurumsal iş çözümleri erp sistemlerin devreye alınması gereklilikleri ortaya çıkacaktır. Yakın zamanda açılan çeşitli devlet destek programları da özellikle üretim ve sistemlerde yapılacak teknolojik geliştirmeleri ön plana çıkarmaktadır. Bu sayede teknolojik dönüşümün yaygınlaştırılması ve ülke verimliliğini artırabilmek şirketlerin gündeminde fazlasıyla yer alacaktır.

Footnotes

1. "Kurumsal Kaynak Planlanmasında Muhasebe Bilgi Sisteminin Rolü", Vesile Ömürbek, Doç. Dr. Durmuş Acar, 2003, Doktora Tezi

2. "Bilgi Teknolojilerinin Muhasebe Uygulamalarına Entegrasyonu ve Bütünleşik Sistemlerle Olan Etkileşim'', Fatma Tüfekçi, Cilt4, S.2, 2012, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi

3."Muhasebe Bilgi Sisteminin İşletme Yönetiminin Etkinliği Üzerindeki Etkisi", Yrd. Doç. Dr. Ali İhsan Akgün, Yrd. Dç. Dr. Selçuk Kılıç, 2003, Cilt20, S.2, Yönetim ve Ekonomi.

4. http://www.academia.edu/28613665/Verimlilik_ve_Verimlilik_Art%C4%B1%C5%9F%C4%B1_%C3%BCzerine_yaz%C4%B1lar , 28.01.2019

5."İnovasyonda Yetkinleşmek:Rekabet Üstünlüğüne Giden Yol", Aykut Göker, 2001

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Mondaq Free Registration
Gain access to Mondaq global archive of over 375,000 articles covering 200 countries with a personalised News Alert and automatic login on this device.
Mondaq News Alert (some suggested topics and region)
Select Topics
Registration (please scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions