Turkey: Konaklama Hizmetleri Bağlamında Kişisel Verilerin Korunması Kanunu

Last Updated: 27 September 2019
Article by Deniz Mina Küpana

1. Giriş

07.04.2016 tarihinde Resmî Gazete 'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kişisel Verilerin Korunması Kanunu gerek gündelik hayatımıza gerekse de iş hayatındaki pek çok alışkanlığımıza köklü değişiklikler getirmiş bulunmaktadır. Kanun, geçici 1 inci1 maddesinin üçüncü fıkrasında getirdiği düzenleme ile kişisel veri işleyen tüzel ve gerçek kişilere bu Kanun'a uyumlu hale gelmeleri için iki yıllık bir geçiş süreci tanımıştır. 07.04.2018 itibariyle geçiş sürecini de tamamlamış olduğumuz KVK Kanunu kişisel veri ile temas halindeki tüm sektörler için önem arz etmekte olup bunların başında ise konaklama hizmetleri gelmektedir.

Günümüzde ticari hayat içerisinde rol alan sektörlerin hemen hemen hepsinde kişisel veri ile temas içerisinde aksiyonlar alınmaktadır. Fakat özellikle işin mahiyeti gereği kişiler ile birebir ilişkinin söz konusu olduğu konaklama hizmetleri gibi alanlarda 6698 Sayılı Mevzuat ve uygulamaları daha da önem arz edecektir. Zira ortalama bir şirket bünyesinde kişinin ismi, adresi vb. kişisel verilerden söz ederken bir otel işletmesinde kişinin alerjik durumu, sağlık bilgileri, yeme alışkanlıkları vb. gibi pek çok kişisel veriden söz etmek mümkün olacaktır.

2. Kişisel Verilerin İşlenmesi

KVK Kanunu yapmış olduğu tanım ile kişisel veriyi; bir gerçek kişinin belirlenmesine yarayan her türlü bilgi olarak düzenlemiştir.2 Buradan hareketle akla kolayca gelebilecek kişinin ismi,

telefonu, e-mail adresi gibi bilgilerin dışında konaklama hizmetleri kapsamında çoğunlukla müşteri memnuniyeti sağlamak amaçlı tutulan kişinin yemek tercihleri, kişinin hangi tip yastık istediği veya spa kullanımı öncesinde tedbir maksatlı elde edilen sağlığa ilişkin bilgilerin de hepsi ilgili Kanun kapsamında sayılan kişisel verilerdendir.

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, md.5/1'de kişisel verilerin işlenmesi için temel kuralın açık rıza olduğunu düzenlemekle birlikte 2.fıkrada hayatın olağan akışı çerçevesinde verinin işlenmesinin gerekeceği halleri düzenlemiştir. Bu hallerden bir veya birkaçının mevcut olduğu durumlarda açık rızanın alınması gerekliliği ortadan kalkmaktadır. Fakat Kanun 4.maddesinde düzenlemiş olduğu genel ilkeler ile kişisel veriyi her halükârda nasıl işlememiz gerektiğine ilişkin belli başlı prensipleri saymış olup artık veri ile nasıl hareket etmemiz gerektiğine dair bir standart yaratmıştır.

3. Kişisel Verilerin 6698 Sayılı KVK Kanunu'nun md.5/2 uyarınca işlenmesi

1774 Sayılı Kimlik Bildirme Kanunu konaklama hizmeti sağlayan otellerde kalan misafirlerin kimlik bilgilerinin Emniyet Genel Müdürlüğüne ait bir sisteme girilmesini zorunlu kılmaktadır3. Kanun'un işlenmesini zorunlu kıldığı bu bilgiler kişinin kimliğini belirlenebilir kılan nitelikte olmasından ötürü 6698 Sayılı Mevzuat uyarınca bir kişisel veri sayılmakta olup misafirlerin kimlik bilgilerinin sisteme kaydı suretiyle de işleme faaliyetinin gerçekleştiği aşikardır. Yukarıda açıklanmış olduğu üzere kişisel verinin işlenmesinde temel kural açık rıza olmakla birlikte Mevzuat md.5/2/a'da kişisel verinin başka bir Kanun kapsamında işlenmesi halini ayrık tutmuş ve bu durumlarda açık rıza aramamıştır. Buradan hareketle konaklama hizmetleri bünyesinde çalışan ön büro personelinin istisnasız her gün işlemekte olduğu bu kişisel veri Kanun'un istisnası kapsamında değerlendirilmektedir. Fakat 6698 Sayılı Mevzuat açık rıza sistemini ortadan kaldırmış olsa da verisi işlenen kişiyi aydınlatma ve ilkeler dahilinde veri işleme beklentilerini hala sürdürmekte olacaktır. Bu noktada kast edilen; Kimlik Bildirme Kanunu konaklayan misafirlerin sadece kimlik verilerinin işlenmesini zorunlu kılıyor fakat ön büro çalışanı misafirin nüfus cüzdanı fotokopisini alıyor ise 6698 Sayılı Kanun'a aykırı bir veri işlemeden söz ediyor olacağız. Zira Kanun 4.maddesinde saymış olduğu ilkelerde kişisel verinin işlenme amacı ile sınırlı ve orantılı olarak elde edilmesini emretmekte iken mevcut durumda nüfus cüzdanı vasıtasıyla kimlik verisi haricinde din ve medeni hal bilgisi gibi ekstra kişisel veriler de işlenmiş bulunmaktadır.4 Buradan hareketle KVK Kanunu bir başka kanunun veriyi işlemeyi öngördüğü hallerde bir adım geri planda durmakla beraber kişinin mahremiyetini koruyucu ilkeleri de gözetmeye devam edecektir.

Kişisel verinin işlenmesinde açık rızanın aranmadığı hallerden biri de veri sorumlusunun meşru menfaatinin olduğu haller olarak sayılmaktadır. Misafirlerine konaklama hizmeti veren işletmelerde genellikle kapalı devre kamera sistemleri kullanılmaktadır. Bunların kullanılmasının başlıca sebebi verilen hizmet boyunca konaklayan kişilerin güvenliğini sağlamak ve gerekli tedbirleri alabilmektir. Bu durumda KVK Kanun'un belirtmiş olduğu meşru menfaat işbu durumda söz konusu olacaktır. Zira veri sorumlusu sıfatına haiz hizmet sağlayıcı işletmesinde asgari güvenlik düzeyini sağlayabilmek adına kişisel veri mahiyetindeki kamera kaydı görüntülerini açık rızaya gerek duymadan işleyebilecektir. Hal böyle olmakla beraber 6698 Sayılı Mevzuat bu durumda da kişiye verisini işlendiği yönünde bilgi verilmesini ve sayılan ilkeler uygun olarak verinin işlenmesini emretmektedir. Bununla kast edilen ilgili tesiste konaklayan misafire çeşitli noktalarda göreceği bilgilendirici ibareler yardımıyla kamera kaydının alındığı konusunda bilgi verilmeli ve bu verilerin gerek süre gerek amaç olarak sadece meşru maksatlarla kullanıldığı yönünde kendisine güvence sağlanmalıdır.

4. Özel Nitelikli Kişisel Verilerin İşlenmesi

Konaklama hizmetlerin ifası sırasında işletmelerde sıklıkla özel nitelikli kişisel veriler ile de temasa geçilmektedir. Özel nitelikli kişisel veri; kişinin mahremiyetine ilişkin, öğrenilmesi durumunda hassasiyet yaratabilecek bilgilerdir5. Bu bağlamda; sağlık bilgileri, mezhep bilgisi, cinsel bilgiler vb. konular bu verilere örnek olarak gösterilebilir. Konaklama hizmetlerinin sağlanması esnasında işletmeler müşterilere daha özel bir hizmet sunmak adına pek çok özel nitelikli veriyi hali hazırda işlemektedir. Örneğin; besin alerjisi olan bir misafire bu yönde kişiselleştirilmiş bir hizmet sunabilmek adına kişinin alerji bilgileri tesisin sisteminde tutulmakta ya da spa kapsamında hizmet verilecek bir misafire kalp rahatsızlığı veya spa'ya girmesine engel teşkil edecek sair bir sağlık problemi olup olmadığının sorulması halinde Kanun uyarınca bir özel nitelikli kişisel veri işleme söz konusu olacaktır. KVK Kanunu özel nitelikli diye adlandırmış olduğu bu bilgiler konusunda daha da büyük bir hassasiyet göstermekte ve bunlara ilişkin istisnai halleri sınırlı olarak belirlemektedir. Dolayısıyla konaklama hizmetlerinin ifası esnasında elde edilen bu veriler için tesislerin misafirlerinden çoğunlukla açık rıza alarak süreci ilerletmesi dikkat edilmesi gereken bir husus olacaktır.

5. Kişisel Verilerin Yurtiçinde Aktarılması

Konaklama hizmetleri bağlamında KVKK uyum süreci içerisinde dikkat edilmesi gereken bir önemli nokta ise verinin aktarıldığı hallerdir. Pek çok işletme iş akışı içerisinde müşterilerine her hizmeti bizzat kendisi sağlamamakta sıklıkla üçüncü partiler ile çalışmaktadır. Kanun'un 8.maddesi verinin yurt içerisinde üçüncü partilere aktarıldığı bu hallere ilişkin kuralları belirlemiştir. Fakat burada önem arz eden bir nokta ise Veri Koruma Mevzuatımızın kişisel veri ihlallerinde kural olarak veri sorumlusunu muhatap olarak seçmesi olacaktır. Şöyle ki; 6698 Sayılı Kanun'dan kaynaklı ihlaller direk veri sorumlusundan ötürü değil bir üçüncü partiden ötürü de meydana gelmiş olsa hukuki sorumlulukta veri sorumlusunun da müştereken sorumluluğu söz konusu olacaktır.6 Bu durumda bir örnek üzerinden durumu izah etmek gerekirse; otellerde sıklıkla misafirlere araç servisi hizmeti sağlanmakta bu hizmet de dışarıdan bir işbirlikçi firma aracılığıyla ifa edilmektedir. Bu kapsamda misafirlerin isim, telefon numarası vb. kişisel verileri bu üçüncü parti şirketlere aktarılmaktadır. KVK Kanunu kişisel verilerin güvenliğini veri sorumlusuna emanet ettiğinden bu noktada otelin araç firması ile arasındaki ilişkiyi doğru kurması önem arz edecektir. Otel, üçüncü parti firmaya verilerini emanet ederken Kanun'un aradığı idari ve teknik tedbirleri kendisine hatırlatmalı ve aralarındaki sözleşmesel ilişki ile bunu sağlıklı bir şekilde kurmalıdır. Zira artık araç firmasının tamamen kendi iç işleyişinden ötürü aktarılan söz konusu kişisel verilere yönelik bir ihlal yaşanması durumunda da otelin sorumluluğu meydana gelecektir. Buradan hareketle aktarımlarda tarafların aralarındaki ilişkiyi ve yükümlülükleri açık ve doğru bir şekilde belirlemesi çok önemlidir.

6. Veri Güvenliğine İlişkin Alınması Gereken Tedbirler

Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 12.maddesinde veri güvenliğine ilişkin alınması gereken önlemler sayılmıştır. Madde incelendiğinde veri sorumlusu şirketlere, idari ve teknik birtakım önlemleri alması yönünde sorumluluk yüklendiği görülmektedir. Bu noktada verinin korunması için bir taraftan teknik altyapı çalışmaları sürmeli diğer yandan ise idari birtakım aksiyonlar alınmalıdır. İdari tedbirlerde; yukarıda kısaca değinilen hukuki metinlerin kurgulanması sayılırken, kurum kültürüne KVKK Mevzuatının adapte edilmesine de bir o kadar dikkat çekilmektedir. Konaklama hizmeti gibi müşteriler ile her an sıcak temasta olunan sektörlerde işletmenin hiyerarşik yapısının en üstünden en altına kadarki herkesin veri koruma kültürüne ilişkin temel prensiplere haiz olması çok önemlidir. Zira işletme içerisinde her kademeye indirgenmemiş bir veri koruma kültürü Kanun'un aradığı tedbirler niteliğinde sayılmayacaktır. Bu noktada Türk ve Yabancı Veri Koruma Otoritelerinin de görüşü kurum içerisinde bu kültürü yayabilmenin en temel yapı taşının eğitim olduğudur. Özellikle çalışanların günlük iş akışlarında kişisel veri ile sıkça temas ettiği işlerde bu konu üzerine ağırlık verilmesi önem arz edecektir.

7. Sonuç

6698 Sayılı Kişisel Verilerin Koruması Kanunu mevcut alışkanlıkları ve şirketlerin yerleşik kurum kültürünü değiştirecek düzenlemeler içermektedir. Özellikle konaklama hizmetleri gibi müşteri odaklı ve hizmetin başarısının müşterinin iyi tanınması ile bağlantılı olduğu sektörlerde yerleşik uygulamaların değişmesi hayli zaman alacak gibi görünmektedir. Bu noktada şirketler Kanun'u iş süreçlerine dahil etmek ve bu revizeler ışığında hizmetin gerektirdiği uygulamalarına yasal sınırlara dikkat etmek suretiyle devam edeceklerdir.

Footnotes

[1] 6698 Sayılı KVKK, Geçici 1.Md/3

[2] 6698 Sayılı KVKK, Md. 3/f.1/e

[3] 1774 Sayılı Kimlik Bildirme Kanunu Md.2

[4] Kişisel Verinin Hukuki Koruması, Dr. Cansu Topal

[5] 6698 Sayılı KVK Kanunu, Md.6

[6] 6698 Sayılı KVK Kanunu, Md.12/2

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Mondaq Free Registration
Gain access to Mondaq global archive of over 375,000 articles covering 200 countries with a personalised News Alert and automatic login on this device.
Mondaq News Alert (some suggested topics and region)
Select Topics
Registration (please scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions