Turkey: Peşin fiyatlandirma anlaşmalarinin gümrük kiymeti beyaninda uygulanabilirliği ve Kore örneği

Last Updated: 24 September 2019
Article by Fatih Uzun

ÖZET

Transfer fiyatlandırması mevzuatı kapsamında çok uluslu şirketler tarafından uygulanan politikaların gümrük kıymetine olan etkileri uluslararası vergilendirme disiplininin yakın dönemde en ilgi çeken konularından biri olmuştur. Özellikle vergi ve gümrük idarelerinin vergilendirme bağlamında amaçlarının farklı olması, örgütlenme şekli bakımından pek çok ülkede farklı otoritelere bağlı olarak görev yapmaları ile uyguladıkları regülasyonların farklı olması uluslararası ölçekte faaliyet gösteren işletmeler açısından uygulanan transfer fiyatlandırması politikalarının olası gümrük etkilerinin net bir biçimde öngörülememesine sebep olmaktadır. Bu kapsamda transfer fiyatlandırması uygulamasında mevcut olan peşin fiyatlandırma anlaşmaları ve bu tarzdaki anlaşmaların gümrük kıymetinin tayin ve tespiti yönünden uygulanabilirliği ile konuya ilişkin Kore'deki uygulama örneğinin incelenmesi oldukça önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Gümrük Kıymeti, Transfer Fiyatlandırması, Peşin Fiyatlandırma Anlaşmaları.

GİRİŞ

Transfer fiyatlandırması, en genel tanımıyla ilişkili şirketlerin birbirleri arasındaki mal ve hizmet satışları ile diğer ticari işlemlerinde uyguladıkları fiyat olarak tanımlanmaktadır. Transfer fiyatlandırmasıyla, vergi sonrası küresel kârı artırmak, dış ticaret üzerinden alınan vergileri azaltmak, ihracatta fazla vergi iadesi almak, vergi tevkifat matrahını gizlemek veya azaltmak, genel merkez giderlerini vergi yükünü azaltacak şekilde dağıtmak, dış ticaret ve kâr transferi sınırlandırmalarını aşarak dolaylı yoldan vergi yükünü azaltmak gibi vergisel sonuçlara ulaşılması amaçlanmaktadır.1 Günümüzde uluslararası ticaret işlemlerinin yaklaşık % 60'ının birden fazla ülke veya coğrafyada faaliyet gösteren çok uluslu şirketler tarafından gerçekleştirildiğini dikkate aldığımızda, bu şirketler bakımından grubun dünya genelinde ödemekte olduğu toplam vergi yükünün her bir ülkede uygulanan ve farklılık arz eden vergi ve gümrük mevzuatı hükümleri ihlal edilmeksizin minimize edilmesi oldukça önemli hale gelmiştir.

Bu makalemizde transfer fiyatlandırması uygulamasındaki önemli müesseselerinden biri olan Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarının niteliği ve amacı, bu kapsamda benzeri bir uygulamanın gümrük kıymeti beyanında uygulanabilirliği ile konuya ilişkin Kore örneği ele alınacaktır.

1. PEŞİN FİYATLANDIRMA ANLAŞMALARI

Transfer Fiyatlandırması konusunu ele alan temel düzenleme 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 13'üncü maddesi olup, söz konusu maddenin beşinci fıkrası, ilişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alım ya da satımında uygulanacak fiyat veya bedelin tespitine ilişkin yöntemlerin, mükellefin talebi üzerine Maliye Bakanlığı ile anlaşılarak belirlenebileceği ve bu şekilde belirlenen yöntemin, üç yılı aşmamak üzere anlaşmada tespit edilen süre ve şartlar dahilinde kesinlik taşıyacağını ifade etmek suretiyle peşin fiyatlandırma anlaşmalarını belirtmektedir.

Peşin fiyatlandırma anlaşmaları, ilişkili kişilerle yapılan işlemlerde uygulanacak fiyat veya bedelin tespit edilmesinde belli bir süre için kullanılacak yöntemin mükellef ile idare tarafından anlaşılarak belirlenmesi esasına dayanmaktadır.

Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hükümleri çerçevesinde ilişkili kişi sayılanlar aşağıda tanımlanmıştır. Buna göre;

  • Kurumların kendi ortakları,
  • Kurumların veya ortaklarının ilgili bulunduğu gerçek kişi veya kurum ile idaresi,
  • Denetimi veya sermayesi bakımından doğrudan veya dolaylı olarak bağlı bulunduğu ya da nüfuzu altında bulundurduğu gerçek kişi veya kurumları ifade eder.
  • Ortakların eşleri, ortakların veya eşlerinin üstsoy ve altsoyu ile üçüncü derece dahil yansoy hısımları ve kayın hısımları da ilişkili kişi sayılır.

Dolayısıyla, uygulayacağı yöntem konusunda tereddütü bulunan mükellefin gerekli bilgi ve belgelerle birlikte idareye başvurarak belli bir dönem için yöntem tespiti talebinde bulunabilmesi mümkündür. Peşin fiyatlandırma anlaşmasının kapsamına kurumlar vergisi mükellefleri girmektedir. Bu çerçevede, 01/01/2008 tarihinden itibaren Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı'na kayıtlı mükelleflerin, 01/01/2009 tarihinden itibaren ise tüm kurumlar vergisi mükelleflerinin ilişkili kişilerle yaptıkları yurt dışı işlemlerine ilişkin olarak belirlenecek yöntem konusunda vergi idaresine başvurmaları mümkün bulunmaktadır.2

Peşin fiyatlandırma anlaşmasına ilişkin başvuruda bulunan mükellef, iki taraflı veya çok taraflı peşin fiyatlandırma anlaşması talep edebilir. İdarenin, iki taraflı ya da çok taraflı peşin fiyatlandırma anlaşmasına ilişkin talebi değerlendirmesi sonucu birden fazla ülkeyi ilgilendirdiğini tespit etmesi durumunda, ilgili ülke veya ülkelerle anlaşma/anlaşmalar bulunması şartıyla bu anlaşmalar çerçevesinde değerlendirme yapması mümkün bulunmaktadır.3

İdare yapılan analiz sonucunda, mükellefin başvurusunu aynen kabul edebilir veya gerekli değişikliklerin yapılması koşuluyla kabul edebilir ya da reddedebilir. İdarenin başvuruyu kabul etmesi halinde mükellef ile idare arasında peşin fiyatlandırma anlaşması imzalanır. Peşin fiyatlandırma anlaşmasına ilişkin sürecin her aşamasında, mükellef ile karşılıklı bilgi ve görüş alışverişinde bulunulur. Ayrıca, yapılan her anlaşma yalnızca ilgili mükellefe özgüdür ve bu mükellefi ilgilendirmektedir. Dolayısıyla, yapılan anlaşmaların başka mükellefler tarafından emsal olarak kullanılması veya yapılan işlemlere ilişkin bir kanıt olarak sunulması mümkün değildir.

Vergi idaresi ile mükellef arasında peşin fiyatlandırma anlaşmasının yapılmış olması, anlaşma konusuyla ilgili olarak mükellef ya da mükelleflerin incelenmeyeceği anlamına gelmemektedir. Anlaşma kapsamındaki işlemlere ilişkin belirlenen yöntemin uygulanması inceleme konusu yapılabilmektedir. Anlaşmada belirlenen yöntem eleştiri konusu yapılamayacak olup bu yöntemin uygulanmasının doğru olup olmadığı, yöntem uygulanırken anlaşma koşullarına uyulup uyulmadığı inceleme konusu yapılabilmektedir. Vergi idaresi, mükellefin söz konusu koşullara uyum gösterip göstermediğini ve/veya bu koşulların geçerliliğini sürdürüp sürdürmediğini, anlaşmada belirlenen süre boyunca mükellefin sunacağı yıllık rapor üzerinden takip etmektedir.4

Peşin fiyatlandırma anlaşmalarının en büyük avantajı, mükellefler açısından belli bir süre için uygulanacak yöntemin kesinlik taşıması ve herhangi bir eleştiri, ceza riski olmadan plan yapabilme ve mali açıdan önünü görebilme olanağı vermesidir. İdare açısından en büyük avantaj ise konunun başlangıçta belli bir anlaşma ile belirlenmesi ve eleştiri sürecinden başlayarak yargı sürecine kadar taşınabilecek bir işlemin getirdiği zaman ve iş yükünden tasarruf sağlanmasıdır.5

Peşin fiyatlandırma anlaşmasının, Uluslararası Şirketler ve Vergi İdareleri İçin Transfer Fiyatlandırması Rehberi'nde belirtilen avantajları aşağıdaki gibidir:6

  1. Peşin fiyatlandırma anlaşması, uluslararası işlemlerde vergisel yükümlülüklerin tahmin edilebilirliğini artırarak, mükellef için belirsizliklerin giderilmesini sağlamaktadır.
  2. Peşin fiyatlandırma anlaşmaları, vergi idareleri ve mükellefler arasında herhangi bir çatışma ortamı oluşturmadan işbirliği ve danışma olanakları sağlamaktadır.
  3. Peşin fiyatlandırma anlaşmaları, hem mükellef hem de vergi idareleri açısından transfer fiyatlandırmasına ilişkin sorunlu konularda olayı mahkeme aşamasına gitmeden çözmekte ve her iki tarafa da gerek maliyet, gerekse zaman tasarrufu sağlamaktadır.
  4. İlgili bütün ülkelerin katılması koşuluyla, iki taraflı ya da çok taraflı peşin fiyatlandırma anlaşmaları, ekonomik ve hukuki olarak çifte vergilendirme olasılığını gidermekte ya da azaltmaktadır.

Sonuç olarak peşin fiyatlandırma anlaşması mükellef ile vergi idaresi arasında belli bir dönem için hem transfer fiyatlandırması yöntemi konusunda hem de anlaşma kapsamındaki ilişkili kişiler ve işlemler, anlaşmanın süresi, transfer fiyatı (kâr marjı, faiz oranı, bedel vb.) ve kritik varsayımlar gibi bir takım koşullar üzerinde mutabakata varılmasını ifade eden bir müessesedir.

2. GÜMRÜK MEVZUATINA GÖRE GÜMRÜK KIYMETİ

Eşyanın gümrük kıymeti, gümrük tarifesinin ve eşya ticaretine ilişkin belirli konularda getirilen tarife dışı düzenlemelerin uygulanması amacıyla, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile Gümrük Yönetmeliği'nde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymet olup, ana çerçevesi Gümrük Tarifeleri ve Ticareti Genel Anlaşması'nın VII. maddesinin uygulanmasına ilişkin uluslararası sözleşme ile belirlenmiştir.7

Eşyanın gümrük kıymeti, gümrük uygulamaları açısından oldukça önemli bir kavramdır. Zira günümüzde ülkelerde genel olarak uygulanan gümrük vergilendirme sistemleri, advolorem esasına (kıymet esasına) dayalı beyan usulü ile vergilendirme şeklindedir. Dolayısıyla dış ticaret işlemlerinde gümrük vergilerinin eşyanın kıymeti üzerinden hesaplandığını dikkate aldığımızda, eşyanın gümrük kıymetinin doğru hesaplanıp gümrük idaresine beyan edilmesinin ne denli önemli olduğu ortaya çıkmaktadır.

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nda gümrük kıymetinin belirlenmesine ilişkin hükümler 23 ila 31'inci maddeler arasında düzenlenmiştir. Gümrük Kanunu'nda gümrük kıymetinin belirlenmesine yönelik düzenlenen hükümler yukarıda belirtilen "Uluslararası Kıymet Sözleşmesi"ndeki hükümler ile uyumluluk arz etmektedir. Bu kapsamda 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nda gümrük kıymetinin belirlenmesinde kullanılan yöntemler aşağıda belirtildiği gibidir:

  1. Satış Bedeli Yöntemi
  2. Aynı Eşyanın Satış Bedeli Yöntemi
  3. Benzer Eşyanın Satış Bedeli Yöntemi
  4. İndirgeme Yöntemi
  5. Hesaplanmış Kıymet Yöntemi
  6. Son Yöntem

4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 25'inci maddesi uyarınca satış bedeli yöntemine göre belirlenemeyen gümrük kıymeti sırasıyla yukarıda sayılan diğer yöntemlere göre belirlenebilmekte ve sayılan yöntemler dışında uluslararası anlaşmalardaki hususlar gereği herhangi bir yöntem uygulanamamaktadır.

Gümrük kıymetinin doğru belirlenmesinin gerek yükümlüler gerekse gümrük idareleri açısından önemi, ithal eşyasından ad volarem esasına göre tahsil edilecek gümrük vergilerinin belirlenmesine dayanak oluşturmasından ileri gelmektedir.

3. KORE'DE UYGULANAN "PEŞİN GÜMRÜK KIYMETİ BELİRLEME ANLAŞMASI (ACVA)"

Kore Gümrük İdaresi, transfer fiyatlandırmasına ilişkin işlemler kapsamında uygulama alanı bulan "Peşin Fiyatlandırma Anlaşması" benzeri bir müesseseyi gümrük kıymetinin belirlenmesi alanına da taşımış ve 2008 yılında "Peşin Gümrük Kıymeti Belirleme Anlaşmasını" (The Advance Customs Valuation Arrangement-ACVA) uygulamaya koymuştur. Her ne kadar uygulamanın ilk dönemlerinde yükümlüler tarafında anlaşmanın uygulanmasına yönelik yoğun bir talep olmasa da 2015 yılından bu yana dış ticaret işlemleri yapan global ölçekteki firmaların Kore'deki ilişkili firmalarının, bu anlaşma ile gümrük kıymetinin tayin ve tespit edilmesi konusunda giderek daha istekli ve talepkâr bir görüntü çizdiği anlaşılmaktadır.8

Kore tarafından uygulanan "Peşin Gümrük Kıymeti Belirleme Anlaşması", uluslarası ölçekte faaliyet gösteren global firmalar ile bunların Kore'deki bağlı veya ilişkili şirketleri arasında gerçekleşen eşya ticaretinde gümrük kıymetinin tayin ve tespitinde, yükümlünün eşyanın gümrük kıymetinin ne olması, kıymete eklenecek ve eklenmeyecek giderler ve eşyanın satış bedeli yönteminin uygulanmasının olası sakıncaları gibi konularda tereddüt veya sorularının olması halinde yine yükümlünün talebi üzerine uygulanan bir müessesedir.

Yükümlü ile gümrük idaresi arasında imzalanan "Peşin Gümrük Kıymeti Belirleme Anlaşması"nın en önemli sonucu, Kore Gümrük İdaresi tarafından yükümlü nezdinde yapılacak gümrük kıymeti konusundaki inceleme ve sonradan kontrol faaliyetlerini anlaşmanın yürürlükte kaldığı süre boyunca ertelemesidir. Bunun karşılığında anlaşmanın diğer tarafı olan yükümlü de ilişkili şirketleri arasında yapılan eşya ticaretinde uyguladığı transfer fiyatlarının "Anlaşma"da yer alan ilkelere uygun olarak belirlendiğini periyodik olarak gümrük idaresine raporlamak zorundadır. Bu çerçevede, Kore Gümrük İdaresinin çok uluslu şirketlerin ülkesinde faaliyet gösteren ilişkili firmalar ile ticaretinde gümrük kıymetinin belirlenmesi noktasında uyguladığı bu yöntemin, vergi idaresi tarafından transfer fiyatlandırması konusunda uygulanmakta olan "Peşin Fiyatlandırma Anlaşması" (Advance Pricing Agreement-APA) ile benzerlik arz ettiğini ifade etmek mümkündür.9

"Peşin Gümrük Kıymeti Belirleme Anlaşması"nın uygulanma esası, Kore Gümrük İdaresi ile yükümlü arasında anlaşmanın imzalanma süreci tamamlandığında ilgili gümrük idaresinin yükümlü tarafından beyan edilen gümrük kıymetini, kıymetin anlaşmada belirtilen esaslar uyarınca belirlenmiş olması şartıyla kabul etme konusunda yasal bir yükümlülüğünün bulunması ilkesine dayanmaktadır. Bu sayede Kore Gümrük İdaresi gümrük kıymetinin Anlaşma hükümleri dikkate alınmak suretiyle beyan edilmesi noktasında proaktif rol üstlenerek firmalara yardımcı olup belirlenmiş miktardaki gümrük vergilerini garanti altına alırken, işletmelerde ithalat ve ihracat işlemlerini gümrük kıymeti açısından herhangi bir uyuşmazlık sorunu yaşamadan gümrük beyanlarının sonuçlarını öngörebilir biçimde yürütmektedirler.

Kore Gümrük İdaresi'nin uygulamaya koyduğu "Peşin Gümrük Kıymeti Belirleme Anlaşması"nın yükümlüler nezdinde sağladığı diğer özel avantajlar arasında ise gümrük idaresi ile bu kapsamda bir anlaşma imza eden yükümlülerin üç yıl süreyle gümrük kıymeti alanında gümrük incelenmesinden muaf tutulması, yükümlünün ACVA Anlaşması gereği yapılan gümrük kıymeti beyanının şartlı bir kıymet beyanı olması sebebiyle gümrük kıymeti ile ilgili düzenlenecek cezai müeyyidelerden muaf tutulması, gümrük idaresinin ithal edilen eşyanın beyan edilen gümrük kıymeti konusunda güvenilir bilgi kaynaklarına sahip olması ve ticari faaliyetlerdeki istikrarın sağlanması bakımından firmaların toplumsal güvenilirliğinin temin edilmesi gibi unsurlar sayılabilecektir.10

Kore Gümrük İdaresi tarafından uygulamaya konulan "Peşin Gümrük Kıymeti Belirleme Anlaşması"nın uygulandığı sırada ortaya çıkan çözülmesi gereken konuların belki de en önemlisi ithal edilen eşyanın gümrük kıymetinde düzeltme yapılması gereken durumlar ve bu durumlara paralel olarak eksik ödenen gümrük vergilerinin ödenmesi veya fazla ödenmiş olan gümrük vergilerinin geri verilmesine ilişkin süreçlerin nasıl yapılacağı olmuştur.

Kore Hükümeti tarafından bu bağlamdaki sorunların çözüme kavuşturulması amacıyla 2011 yılında Gümrük Kanunu ve Uluslararası Vergi Düzeltmeleri Kanunu'nda bazı değişiklikler yapılmıştır. Gerek vergi gerek ise gümrük mevzuatında yapılan bu değişikliklerle yükümlülere/ mükelleflere ithal edilen eşyanın gümrük kıymetinin artması veya azalması sonucunda vergi ya da gümrük idaresi tarafından ayrıca tahakkuk ettirilen/ettirilecek kurumlar vergisi ve gümrük vergilerini, diğer vergilendirme otoritesine (vergi idaresi veya gümrük idaresi) dokümante ederek başvurmak suretiyle iadesini talep edebilme imkanı getirilmiştir.

Örneğin, gümrük idaresinin yükümlü nezdinde eşyanın gümrük kıymetindeki bir artışa bağlı olarak ilave gümrük vergileri uygulaması durumunda, yükümlü vergi idaresine beyan etmiş olduğu kurumlar vergisi matrahında düzeltme yapılması için başvurabilmektedir. Aynı şekilde vergi idaresinin ilişkili şirketler arasındaki eşya ticaretinde uygulanan kıymetin beyan edilenden daha düşük olması sonucuna bağlı olarak firma için ek kurumlar vergisi tahakkuk ettirmesi durumunda, yükümlü daha önce yüksek gümrük kıymeti beyan ettiği için fazladan ödemiş olduğu gümrük vergilerinin iadesini gümrük idaresinden talep edebilmektedir. Vergi veya gümrük idarelerinden herhangi birinin düzeltme veya iade talebini kabul etmemesi halinde yükümlü, daha yüksek bir idari otorite olan Maliye ve Strateji Bakanlığı'na başvurmak suretiyle vergi ve gümrük idaresinin konu ile ilgili görüşleri de dikkate alınarak emsallere uygun fiyatın tespit edilmesini isteyebilmektedir. Sonuç olarak, vergi ve gümrük idarelerinin farklı görüşleri sebebiyle sorun yaşayan yükümlüler, ithal eşyasının kıymetinde yapılacak düzeltme sebebiyle vergi ve gümrük idareleri arasındaki görüş ayrılığının Maliye ve Strateji Bakanlığı tarafından çözüme kavuşturulmasını talep edebilmekte ve adı geçen Bakanlık tarafından konunun idari açıdan nihai çözüme ulaştırılması sağlanmaktadır.

SONUÇ

Transfer fiyatlandırması ve bu konudaki güncel gelişmeler son yıllarda uluslararası vergilendirme literatüründe en çok ele alınan konuların başında gelmektedir. Transfer fiyatlandırması kavramını en yalın haliyle ilişkili şirketler arasındaki mal ve hizmet ticaretinde uygulanan fiyat olarak tanımlarsak, çok uluslu şirketlerin diğer coğrafyalardaki bağlı şirketleri arasında gerçekleşen eşya ticareti söz konusu olduğunda konunun gümrük uygulamalarını da ilgilendirdiğinin kabulü gerekmektedir. Ancak ilişkili şirketler arasındaki hizmet ticareti ve bu ticarette uygulanan fiyatlar gümrük idaresinin kapsam ve ilgi alanına girmeyecektir, zira gümrük uygulamaları ve mevzuatı ticari aktörler arasındaki hizmet ticaretini değil eşya ticaretinde uygulanacak regülasyonları düzenlemektedir.

Her ne kadar gümrük mevzuatımızda transfer fiyatlandırmasına ilişkin herhangi bir kavram yer almasa da ilişkili şirketler arasında eşya ticaretinin gündeme geldiği her durumda konunun gümrük idaresini ve gümrük mevzuatını ilgilendiren yönü bulunmaktadır. Çünkü gümrük idareleri ithalat işlemlerinde gümrük vergilerini yükümlüler tarafından beyan edilen transfer fiyatları/gümrük kıymetleri üzerinden tahakkuk ve tahsil etmektedir.

İlişkili şirketler arasındaki eşya ticaretinde uygulanacak fiyat politikası ve bu politikalara ilişkin uygulamalar hakkında vergi idaresi ile gümrük idaresi arasında ortaya çıkabilecek görüş ayrılıklarının sebeplerinin ve her iki idari otoritenin amaçları arasında farklılık bulunmasının, pek çok ülkede her iki kamu otoritesinin farklı Bakanlıklar altında örgütlenmiş olması ve her iki kamu otoritesinin uygulamak zorunda olduğu regülasyonların birbirinden farklı olması olarak ifade edilmesi mümkündür. Gümrük idareleri ithal edilecek eşyanın gümrük kıymetinin olabildiğinde yüksek olmasını ve bu sayede tahsil edeceği gümrük vergileri tutarının olabildiğince yüksek olmasını arzularken, vergi idaresi ithal edilecek eşyanın gümrük kıymetinin ve dolayısıyla ithalatçı firmanın maliyetinin olabildiğince düşük olmasını ve bu suretle vergilendirilebilecek kurum kârının yüksek olmasını öncelemektedir.

Transfer fiyatlandırması kapsamında gerçekleştirilen işlemlerin gümrük mevzuatı ve uygulamaları ile ilişkilendirilmesi, transfer fiyatlandırması ile gümrük kıymeti arasındaki ilişkinin ortaya konulması ve bu suretle vergi ve gümrük idarelerinin konu ile ilgili ortak çalışmasının teşvik edilmesi amacıyla Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ile Dünya Gümrük Örgütü (WCO) tarafından 2006 ve 2007 yıllarında vergi ve gümrük uzmanları ile özel sektör temsilcilerinin katıldığı iki önemli konferans düzenlenmiştir. Her iki konferansta transfer fiyatlandırması düzeltmelerinin vergi ve gümrük alanındaki implikasyonları, transfer fiyatlandırması uygulamaları için yükümlülerin hazırladığı dokümantasyonların gümrük idarelerinin amaçları için ne ölçüde kullanılabileceği, transfer fiyatlandırması kapsamında yükümlüler tarafından yapılan işlemlerin gümrük ve vergi incelemelerine olası etkileri ile nihai olarak vergi mevzuatına göre uygulama alanı bulan "Peşin Fiyatlandırma Anlaşmaları"nın gümrük kıymetinin tespiti alanında uygulanabilirliği ele alınmıştır.11

Her iki konferans sonucunda vergi ve gümrük idareleri arasında konuya ilişkin diyalog ve işbirliğinin arttırılması, vergi ve gümrük idarelerinin konuyla ilgili en iyi uygulama örneklerine ilişkin deneyimlerini birbirleri ile paylaşmaları, her iki kamu otoritesinin amaçları ve uyguladığı kuralların daha iyi anlaşılması, vergi ve gümrük idareleri arasında veri paylaşımının temin edilmesi ve konunun tüm paydaşlarının katıldığı komiteler kurulmak suretiyle transfer fiyatlandırması ve gümrük kıymeti arasındaki ilişkiye dair çalışmaların daha ileri bir safhaya taşınması konusunda mutabık kalınsa da; ilerleyen yıllarda yükümlüler açısından uygulamada fayda sağlayacak çözümler geliştirilmesi ile vergi ve gümrük mevzuatındaki hükümlerin konuya çözüm getirir şekilde revize edilmesi mümkün olmamıştır.

Sonuç olarak, transfer fiyatlandırması ve gümrük kıymetinin belirlenmesi arasındaki ilişki yakın dönemde de uluslararası vergilendirme alanında dikkat ve titizlikle ele alınacak konuların başında gelecektir. Özelikle dış ticaret işlemleri yapan yükümlüler bakımından konunun vergi ve gümrük idareleri tarafından etraflıca ve işbirliği yapılarak ele alınması ve uygulamaya dair pratik çözümler geliştirilmesi, ticari aktörlerin gerçekleştirdiği işlemlerin gerek gümrük gerek ise vergi mevzuatına uygunluğunun temin edilmesi ve ticari istikrarın sağlanması bağlamında oldukça önemli olacaktır. Bu kapsamda ilişkili şirketler arasındaki uluslararası eşya ticaretinde Kore tarafından uygulamaya konulan "Peşin Gümrük Kıymeti Belirleme Anlaşması" ve bu Anlaşma'nın uygulanmasına dair ifade edilen hususların diğer ülkelerin vergi ve gümrük idareleri tarafından incelenmesinin dikkate değer olduğu düşünülmektedir. Yakın gelecekte vergi ve gümrük idareleri tarafından konunun bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaması ve yükümlülere fayda sağlayacak gerek yasal düzlemde gerek ise uygulamaya dair çözümlerin geliştirilmesinde gecikilmesi halinde, ticari aktörlerin ilişkili kişiler ile gerçekleştirdikleri eşya ticaretinde uyguladıkları transfer fiyatlarının olası vergi ve gümrük komplikasyonlarından emin olamayacakları ve bu durumun da mevzuata uygunluk (compliance) konusunda çeşitli endişe ve kaygıları beraberinde getireceği değerlendirilmektedir.

Footnotes

1. Öncel, Yenal, (2003), "Transfer Fiyatlandırması, Örtülü Kazanç Dağıtımı ve Vergileme", İÜ İktisat Fakültesi, Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, Seri: 41, İstanbul, ss. 1-19

2. Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1)

3. Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1)

4. Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1)

5. KARTALOĞLU Emre, "Peşin Fiyatlandırma Anlaşması Yapmak için Büyük Mükellef Olmak Gerekiyor", http://www.emrekartaloglu.com/vergisorunlari/Pesin%20Fiyatlama%20Anlasmasi%20Yapabilmek%20icin%20Buyuk%20Mukellef%20Olmak%20Gerekiyor.pdf , Erişim Tarihi: 02.07.2019

6. KAPUSUZOĞLU; Tuncay, Vergisel Yönden Transfer Fiyatlandırması, Oluş Yayıncılık, 2003 Sayfa:191.

7. UZUN Fatih, Gümrük Kıymeti ile Transfer Fiyatlandırması İlişkisi, NAZALI Gündem, Yıl:2018, Yıl:2018, Sayı:1, Sayfa: 95-98

8. Jeong Cheol Cho, "Understanding Korea's advance customs valuation arrangement and refund claim regimes" World Customs Journal, Volume 11, Number 1, Page: 69-72

9. Jeong Cheol Cho, "Understanding Korea's advance customs valuation arrangement and refund claim regimes" World Customs Journal, Volume 11, Number 1, Page: 69-72

10. Jeong Cheol Cho, "Understanding Korea's advance customs valuation arrangement and refund claim regimes" World Customs Journal, Volume 11, Number 1, Page: 69-72

11. PİNG Liu and SILBERZTEIN Caroline, "Transfer Pricing, Customs Duties and VAT Rules: Can We Bridge the Gap?", WCR, Sayfa 36-38

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Mondaq Free Registration
Gain access to Mondaq global archive of over 375,000 articles covering 200 countries with a personalised News Alert and automatic login on this device.
Mondaq News Alert (some suggested topics and region)
Select Topics
Registration (please scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions