Turkey: Anonim Şirketlerde Türk Ticaret Kanunu'nda ("TTK") Düzenlenen Toplantı Ve Yetersayılarına Aykırılığın Sonuçları

Last Updated: 27 March 2018
Article by Sinan Can Diren, LL.M.

I. ANONİM ŞİRKET GENEL KURULUNUN NİTELİĞİ VE DEVREDİLEMEZ YETKİLERİ

Anonim şirket genel kurulu yılda bir kez toplanması gereken ve ortaklık hakkında karar alma amacıyla pay sahipleri veya temsilcileri ile yapılan kuruldur. Nitekim ortaklar iradelerini genel kurul toplantıları aracılığıyla ortaya koyarlar ve şirketin idaresine ilişkin haklarını kural olarak genel kurul aracılığı ile kullanırlar (TTK md. 407/1). Bir başka deyişle, TTK md. 407'de genel kurulda alınan kararların iç ilişkide etkili olduğu, istisnalar dışında dış ilişkiye yansıyan kararları alamadığı ve şirketi dışarıya karşı temsil edememesi nedeniyle genel kurulun bir iç organ olduğu hükme bağlanmıştır.1

TTK md 408'de genel kurulun ana sözleşmede açıkça belirlenmiş hallerde karar alacağı durumlar ve genel kurulun devredilemez yetkileri belirtilmiştir. Devredilemez yetkiler TTK md. 408/2'de;

a) Esas sözleşmenin değiştirilmesi,

b) Yönetim kurulu üyelerinin seçimi, süreleri, ücretleri ile huzur hakkı, ikramiye ve prim gibi haklarının belirlenmesi, ibraları hakkında karar verilmesi ve görevden alınmaları,

c) Kanunda öngörülen istisnalar dışında denetçinin seçimi ile görevden alınması,

d) Finansal tablolara, yönetim kurulunun yıllık raporuna, yıllık kâr üzerinde tasarrufa, kâr payları ile kazanç paylarının belirlenmesine, yedek akçenin sermayeye veya dağıtılacak kâra katılması dâhil, kullanılmasına dair kararların alınması,

e) Kanunda öngörülen istisnalar dışında şirketin feshi,

f) Önemli miktarda şirket varlığının toptan satışı,

şeklinde belirtilmiştir. Bu yetkilerin başka bir organa devri mümkün değildir. TTK'nun 408. md. dışında, TTK'da genel kurula özgü yetki ve görevlere ilişkin düzenlemeler de yer almaktadır. Örneğin, anonim şirketin birleşmesi, bölünmesi, tür değiştirmesi, tasfiye memurunun atanması ve görevden alınması konularında da genel kurul yetkilidir.2 Yine TTK'da ayrı bir düzenleme yer almamasına karşın hakimiyet sözleşmesinin onaylanması, genel kurulun çalışma ve esas usullerine ilişkin iç yönergenin onaylanması veya değiştirilmesi, her türlü tahvil, finansman bonoları, varlığa dayalı senetler, iskonto esası üzerine düzenlemeler de dahil olmak üzere, diğer borçlanma senetleri, alma ve değiştirme hakkını haiz senetler ile her çeşit menkul kıymetlerin çıkarılması veya bu hususta yönetim kuruluna yetki verilmesine ilişkin kararlar da genel kurul organı iradesi ile hüküm ifade etmektedir.

II. TTK'DA BELİRTİLEN TOPLANTI YETERSAYILARINA AYKIRILIK HALİNDE ALINAN KARARLARIN HUKUKİ NİTELİĞİ

TTK md. 418 ve 421'de anonim şirket toplantılarında uygulanacak toplantı ve yetersayıları düzenlenmiş (TTK'da bulunan özel düzenleme içeren birleşme, bölünme, tür değiştirme, tasfiyeden dönme, önemli miktarda şirket aktiflerinin toptan satış kararı vb.) ve önemli olarak bu maddelerde kanunla öngörülen nisapların azaltılamayacağı ancak arttırılabileceği hükmü düzenlenmiştir. TTK'da düzenlenen anonim şirket genel kurul toplantı toplanma ve karar nisaplarına aykırılık konusunda mülga TTK'da olduğu gibi, TTK'da açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu boşluk doktrinde yer alan görüşler ve Yargıtay içtihatları ile doldurulmuştur.

Çamoğlu/Poroy/Tekinalp, "eğer ortaklar yasal bir GK olarak toplanmamışlarsa, örneğin yetkili organın çağrısı veya toplantının bir gündemi olmaksızın, bir anma gününde bir araya gelen ortaklar bir karar alıp imzalamışlarsa (TTK md. 416 uyarınca yüzde yüz katılımla yapılan çağrısız GK hariç) bu karar hukuken yoktur. Yine bunun gibi toplantı veya karar yetersayılarının sağlanamadığı kararlarla (gerektiği halde) Bakanlık temsilcisinin katılmadığı toplantılarda alınan kararlar da yok hükmündedir" diyerek toplantı ve karar yetersayılarına aykırı olarak alınan kararların yoklukla sakat olacağını ifade etmiştir.3

Biçer/Hamamcıoğlu, "toplantı ve karar yetersayılarının genel kurulun irade beyanının ortaya çıkması bakımından gerekli ve zorunlu olan unsurlar olduğu kabul edilirse, yetersayılara aykırılığın yaptırımının da yokluk olduğu sonucuna varılabilecektir"4 ifadesiyle toplantı ve karar yetersayılarına aykırılık yaptırımının yokluk olduğunu ifade etmiştir.

Kendigelen de genel kurul kararlarında esas sözleşme ile belirlenen veya kanunda öngörülen nisaplara aykırılık halinde yokluk yaptırımının uygulanması gerektiği kanaatindedir. Kendigelen bu görüşünün gerekçesini şu şekilde açıklamaktadır: "Zira bir hukuki işlemin şekli unsurlarını belirleyen emredici hukuk kurallarına aykırılık sebebiyle hukuki işlemin mevcudiyet kazanamaması halinde hukuki işlemin yokluğundan söz edilir."5

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin T. 21.03.2016, E. 2015/15625, K. 2016/3083 ilamında; "Bir genel kurul toplantısından söz edebilmek için ana sözleşme ve yasanın öngördüğü yeter sayılarla alınmış bir kararın varlığı gereklidir. Eğer ortaklarca yasal bir genel kurul gerçekleştirilmemiş ise bu toplantıda alınan kararlar yok hükmündedir." ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun T. 12.03.2008, E. 2008/11-246, K. 2008/239 ilamında; "Dava, genel kurul toplantısında alınan kararların iptali istemine ilişkindir. Anılan toplantıda, ana sözleşmenin şirketin sermayesini düzenleyen 6. maddesi ile hisse senetlerinin devrini düzenleyen 7. maddesinin değiştirilmesi kararlaştırılmıştır. Anonim şirketlerde ana sözleşme değişikliklerinde uygulanması gereken toplantı ve karar yetersayılarına ilişkin düzenleme TTK.nun 388. maddesinde yer almaktadır. Bu maddede ana sözleşmenin değiştirilmesi sırasında uygulanması gereken toplanma ve karar yetersayıları yapılacak değişiklerin önemine göre farklı olarak düzenlenmiştir. Buna göre ana sözleşmede yapılacak değişikliğin niteliğine göre maddede belirtilen yetersayıların altında toplanılamaz ve karar alınamaz. Aksi takdirde alınan kararlar hukuken geçerli olmayıp, yoklukla maluldür" kararlarıyla da görüldüğü üzere Yargıtay'ın yerleşik içtihatları da TTK'da düzenlenen nisaplara aykırılık yaptırımının yokluk olduğu yönündedir.

Kanaatimce de, toplantı ve karar nisapları bir geçerlilik şartı değil, bir kurucu unsurdur. Bu nedenle, TTK'da öngörülen nisaplara uyulmaksızın alınan kararlar da bu doğrultuda kurucu şart eksikliğinden geçersiz olacak ve bu durumda yokluk yaptırımı uygulama alanı bulacaktır.

Footnotes

1 BAHTİYAR, Mehmet/HAMAMCIOĞLU, Esra, Anonim Ortaklık Genel Kurul Toplantıları, 2. Baskı, İstanbul 2014, s.1.

2 BAHTİYAR, Mehmet, Ortaklıklar Hukuku, 12. Baskı, İstanbul 2017, s.149.

3 POROY, Reha/TEKİNALP, Ünal/ÇAMOĞLU, Ersin, Ortaklıklar Hukuku, 13. Baskı, İstanbul 2013, N.722a.

4 BİÇER, Levent/HAMAMCIOĞLU, Esra, Anonim Ortaklık Genel Kurul Toplantılarında Uygulanan Yetersayılar ve Bazı Değerlendirmeler Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Ocak-Şubat 2017, Sayı:149-150, s. 71-134.

5 KENDİGELEN, Abuzer, Hukuki Mütalaalar Cilt:12, 2012-2013/1, 1. Baskı, İstanbul 2015, s.93.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Related Video
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Compliance
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions