Turkey: CISG Uyarınca İcabın Hükmü Ve Geçerliliği

Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması ("CISG") Madde 14 anlamında geçerli bir önerinin varlığı halinde, Madde 15(1) uyarınca bu önerinin ne zaman hüküm doğuracağı şu şekilde düzenlenmiştir:

"İcap muhataba vardığı anda hükümlerini doğurur."

Maddeden açıkça anlaşıldığı gibi icap, muhataba vardığı anda hüküm doğuracaktır. Yani bir icabın hüküm doğurabilmesi için "muhataba varmış olma" şartı aranmaktadır.

Teklifin muhataba varması şartının nasıl karşılanacağı CISG Madde 24'te şu şekilde belirtilmiştir:

"Antlaşmanın bu kısmının amacı çerçevesinde; icap, kabul beyanı ve diğer tüm irade açıklamaları muhataba sözlü olarak yapıldıkları veya diğer herhangi bir yoldan şahsen kendisine veya işyerine veya posta adresine, bunlar da yoksa, mutat meskenine teslim edildiklerinde "varmış" sayılırlar."

Antlaşmanın bu iki maddesinin birbirleriyle oldukça bağlantılı oldukları görülmektedir. Dolayısıyla Madde 15 ve 24'ü birlikte değerlendirmek gerekecektir.

Teklifin Muhataba Varmış Olması

CISG Madde 24 uyarınca bir beyan, muhatabın kendisine, işyerine veya posta adresin teslim edildiğinde varmış sayılır. Bunların olmadığı hallerde mutat meskenine ulaşması ile varmış sayılacağı düzenlenmiştir. Yani varma kuralının uygulanmasında, teklifin vardığı yer önem arz etmektedir.

Maddede beyanın yapılışı hakkında "sözlü beyan" ve "diğer yollarla yapılan beyan" şeklinde bir ayrım yapmıştır.

Sözlü Beyanlar

CISG Madde 24'te sözlü iletişimin tanımı yapılmamıştır. Öğretideki görüşlerden maddede bahsedilen sözlü beyandan kastedilenin, karşı taraf tarafa ulaştığında derhal anlaşılabilen, sorgulanabilen ve tespit edilebilen teklifleri içeren beyanlardır. Yani bu beyanlar teklifi yapan kişi tarafından hazır bulunan muhataba yapılmaktadır. Örneğin yüz yüze yapılan teklifler, telefonla yapılan teklifler, doğrudan diyalog kurmaya elverişli olan elektronik yazılımlar sözlü beyanla yapılan tekliflere örnek gösterilebilir.

Sözlü beyan muhataba vardığında, muhatabın o anda teklifin içeriğini anlayabilecek durumda olması gerekir. Öğretide bunun muhatapla aynı yetkinliğe sahip olan bir kişi tarafından anlaşılabilecek şekilde yapılması gerektiği [1] şeklinde bir objektif kıstas getirilmiştir.

Diğer Yollarla Yapılan Beyanlar

Diğer yollarla yapılan beyanlardan, muhataba başka yollarla iletilen beyanlar anlaşılmaktadır (Ör: telgraf, faks, teleks, teleteks, e-posta, EDI vb.) Yani muhatabın kontrol alanına herhangi bir şekilde giren beyanlar kastedilmektedir. Bu yolla iletilen tekliflerin uygun olan yerlere ulaştırılması gerekir ki muhatap bu beyanın farkına varabilsin, bunlara örnek olarak kişinin iş adresi, posta kutusu, ya da muhatapla ilgili olan kişilere iletilen teklifler gösterilebilir.

Diğer yollarla yapılan beyanların muhataba ulaşıp ulaşmadığının tespitinde anlaşılabilirlik de önemlidir. Teknik [2] ve başka sebeplerle muhatabı tarafından anlaşılamayan tekliflerin, muhataba ulaşıp ulaşmadığının tespitinde Madde 7[3] ve 8'deki yorumlama tekniklerine gidilecektir. Yani tarafların iradeleri ve uluslararası ticaretteki teamüller gibi faktörler beyanın geçerli olup olmayacağını anlamamızda yardımcı olacaktır. Bu yollarla da anlaşılamıyorsa teklif yapılmamış kabul edilecektir.

Sözlü olmayan bir beyanın yapılış vasıtalarına ilişkin herhangi bir sınırlama getirilmemiştir. Ancak Madde 27'de bu tür beyanlar için "koşullara uygun araçlar ile" yapılma şeklinde bir sınırlama getirilmiştir.[4]

Sözlü ve Diğer Yolla Yapılan Beyanların Muhataba Ulaşma Anı

Sözlü yapılan beyanlar, muhatabın beyanı algılaması ile muhataba ulaşmış sayılacaktır. Örneğin telefonla yapılan beyanlarda teknik aksaklıklardan dolayı kesilme yaşanırsa ve yanlış anlaşılmalar ortaya çıkarsa yine Madde 8 uyarınca tarafların iradeleri dikkate alınacaktır.

Diğer yollarla yapılan bir beyanın muhataba ulaşmış sayılabilmesi için, beyanın Madde 24'teki hususlara uygun olması önemlidir. Madde 24'te bir beyanın mutat meskene teslim edilebilmesi için öncelikle muhatabın şahsına, işyerine veya posta adresine ulaşılmamış olması gerektiği düzenlenmiştir. Dolayısıyla bu bilgilere ulaşılabildiği halde kanunda alternatif olarak gösterilen mutat meskene iletilen bir beyan, muhataba ulaşmış sayılmayacaktır.

Muhatabın beyanın içeriğinin farkında olması gibi hususlar dikkate alınmayacaktır. Ancak muhatap, beyanın içeriğine ilişkin bilgi sahibi olduysa, bu durumda "çelişkili davranma yasağı ilkesi" uyarınca, dürüstlük kuralına aykırı olarak beyanın yanlış yere ulaştığını ileri süremeyecektir.

Diğer yollarla yapılan beyanlarda beyanın ne zaman ulaştığının incelenmesinde beyanın yapıldığı vasıta önem taşıyacaktır. Örneğin, mektubun muhatabın şahsına ulaştırılması ile ulaşma gerçekleşecektir. Bu da beyanın muhatabın zilyetliğine doğrudan geçmesi ile olur. Madde 24'ten çıkarabileceğimiz gibi, mektubun muhatabın iş yerine veya posta kutusuna teslimi de ulaşma hükmünü doğuracaktır. Aynı şekilde yetkili şahsa teslim de bu sonucu doğurur, hatta öğretide muhatabın işyerinde olmayan yetkili kişiye ulaştırma da geçerli olacaktır [5] . Telgraf da muhataba veya yetkili bir kişiye ulaştığında ulaşmış sayılacaktır.

Elektronik Ortamda Yapılan Beyanların Ulaşması

Günümüzde elektronik yollarla iletişim hemen hemen herkesçe kullanılan önemli ve yaygın bir iletişim yöntemi olarak karşımıza çıkmaktadır.

Öncelikle elektronik ortamda yapılan beyanların niteliği açısından bir ayrım yapmamız gerekir. Kural olarak bu beyanlar "diğer yollarla yapılan beyan" kategorisinde yer alsa da, teknolojik gelişmeler sayesinde artık elektronik yoldan iletişim yüz yüze de yapılabilmektedir.

Dolayısıyla e-posta gibi elektronik veri değişimi (electronic data interchange) şeklinde yapılan beyanlarla, telefon gibi anında iletişime imkan tanıyan beyanların birbirinden ayrılması gerekir. Bu yüz yüze ve anında karşı tarafa ulaşabilecek şekilde yapılan beyanlar sözlü beyanlarla aynı nitelikte sayılacaktır.

Elektronik veri değişimi şeklinde gerçekleşen beyanlar karşı tarafa anında ulaşan beyanlar değildir. Bu beyanların geçerli sayılabilmesi için CISG Danışma Konseyi'nin [6] görüşüne göre muhatabın kendisine elektronik ortamda ulaşılabileceğini bir şekilde kabul etmesi gerekir. Ancak muhatabın bu şekilde bir beyanı yoksa bu yolla kendisine ulaştırılabileceğinin somut durumdan anlaşılması gerekir[7]. Bu hususlar dikkate alınarak gönderilen bir e-postanın içeriğinin muhatap tarafından anlaşılır şekilde olması gerekir.

Gönderilen e-posta eğer muhatabın elektronik posta adresine ulaşmışsa, muhataba ulaşmış kabul edilecektir. Muhatabın bunu okuyup okumaması önem taşımaz. Eğer teknik sebeplerden dolayı muhatap e-postayı okuyamamışsa, kendi hakimiyet alanına ilişkin bir problemden kaynaklandığı için beyan yine de ulaşmış sayılacaktır. Yani önemli olan teklifin muhatabın sunucusuna [8] ulaşmasıdır.[9] Ancak e- posta gönderenden kaynaklı bir sebeple muhataba ulaşamamışsa, bu halde beyanın muhataba ulaşamamış olduğu kabul edilmesi gerekmektedir.

Footnotes

1. FERRARI, F. (2011), Introduction to Articles 14-24. "Article 24". München: C.H. Beck. p.4.

2. Örnek: Teklifin posta yolundan kaynaklanan sebeplerle muhataba ulaşamaması.

3. CISG Madde 7: "Bu Antlaşmanın yorumunda, Antlaşmanın milletlerarası niteliği dikkate alınacağı gibi yeknesak uygulanmasının teşviki ve milletlerarası ticarette dürüstlük kuralının korunması gereği de gözetilir.

Bu Antlaşmada düzenlenen konulara ilişkin olup Antlaşmada açıkça cevaplanmamış sorular Antlaşmanın temelinde yatan genel ilkelere veya bu tür ilkelerin mevcut olmaması halinde milletlerarası özel hukuk kuralları uyarınca uygulanması gereken hukuka göre çözümlenir."

4. CISG m 27 "Antlaşmanın bu Kısmında açıkça aksi düzenlenmedikçe, sözleşme taraflarından birinin bu Kısma uygun bildirim, talep veya diğer bir açıklaması koşullara uygun araçlarla yapılmışsa, bu açıklamanın iletimindeki bir gecikme veya hata veya ulaşmamış olması açıklamada bulunan tarafı ona dayanmak hakkından yoksun bırakmaz."

5. Schlechtriem, P. (2000). Uniform Sales Law - The UN-Convention on Contracts for the International Sale of Goods. Mart 13, 2017 tarihinde http://www.cisg.law.pace.edu/cisg/biblio/schlechtriem.html#a32 adresinden alındı.

6. CISG Danışma Konseyi, antlaşmanın yorumlanmasında yeknesaklık sağlamak amacı ile 2001 yılında Paris'te kurulmuştur. Bu konseyin görüşleri özel bir girişim olarak nitelendirilir ve herhangi bir ülkeyi veya hukuk sistemini temsil etmemektedir. 10 Eylül 2012 tarihinde UNICITRAL tarafından, 4 Şubat 2015 tarihinde de UNIDROIT tarafından bu konseye "gözlemci" statüsü verilmiştir.

7. CISG Danışma Konseyi, Görüş No 1: "CISG Uyarınca Elektronik İletişim", 15 Ağustos 2003. Raportör: Profesör Christina Ramberg, Gothenburg, Sweden. http://www.cisgac.com/default.php?ipkCat=128&ifkCat=143&sid=143

8. Server

9. Hahnkamper, W. (2006). Acceptance of an Offer in Light of Electronic Communications. Nisan 13, 2017 tarihinde UNICITRAL: http://www.uncitral.org/pdf/english/CISG25/Hahnkamper.pdf adresinden alındı

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Compliance
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions