Turkey: Şirketlerin Sürdürülebilirlik Uygulamaları İçin Bir Örnek

Last Updated: 28 February 2017
Article by İzel Levi Coşkun

Sürdürülebilirliği siz nasıl tanımlıyorsunuz? En basit tanımıyla sizin için ne ifade ediyor?

Sürdürülebilirlik bana göre bir yaşam şekli. Bu yaşam şeklinde, yapılan her işte, atılan her adımda çevresel ve sosyal etkimiz nedir diye sormak, uzun vadeli düşünmek, sadece kendi çıkarımızı değil etrafımızda bulunan tüm varlıkların çıkarını düşünmek gerekiyor. Başta kolay gelmiyor ama ilk adım farkındalığın sağlanması ve bilincin oluşması ile atılıyor. Uzun vadeli düşünmek buradaki en önemli kilit noktalardan biri... Kızılderililer bir karar almak için yaşlılar meclisini toplar bu kararın ileriki kuşaklara nasıl etkiler yaratacağını tartışırlarmış. Biz kararlarımızı alırken bizden sonraki kuşakları ne kadar düşünüyoruz?

Kurumsal sürdürülebilirlik ise sorumluluklarını sürdürülebilir kalkınma ilkeleriyle paralel olarak yerine getirme bilinciyle hareket eden, sadece kendi çıkarını değil bütün sistemin çıkarını gözeten, uzun vadeli paydaş değeri yaratırken ekonomik getiriyle çevresel ve sosyal faktörleri bir arada dengeleyen ve bu yaklaşımı ölçülebilir hale getirerek tüm operasyonlarına ve kurumsal yönetim anlayışına entegre eden bir işletme modelidir. Aslında genel sürdürülebilirlik tanımının işletmelere uyarlanmış hali diyebiliriz. Buradaki kritik sorular şunlar: Nasıl iş yapıyorsunuz? Nasıl para kazanıyorsunuz?

Sürdürülebilirlik ne fayda sağlıyor?

Şirketlerin kar amacı gütmelerinin yanı sıra, sosyal ve çevresel sorumlulukları da var. Sürdürülebilirlik raporları şirketlerin kurumsal yönetim ilkeleri çerçevesinde, ekonomik getirileri ile sosyal ve çevresel etkilerini nasıl dengelediklerini, risk ve fırsatları sürdürülebilirlik bakış açısıyla nasıl ele aldıklarını şeffaf bir şekilde paylaşmayı amaçlıyor. Sürdürülebilirlik raporları bu doğrultuda 3 çok önemli fayda sunuyor. Paydaş katılımını sağlıyor; iç ve dış farkındalık yaratıyor ve son olarak anlaşılabilir ve ölçülebilir hedefler belirlenmesine yardımcı oluyor. Sürdürülebilirlik raporlamasının bir adım ötesinde ise entegre raporlama var. Entegre raporlama bir kurumun yarattığı değeri sadece alışılagelmiş ve mevcut durumu gösteren finansal verilerle değil aynı zamanda sosyal ve çevresel, olumlu ve olumsuz etkisiyle birleştiren ve tüm paydaşlarına daha bütüncül bir bilgi kaynağı sağlayan raporlama şekli. Buradaki esas hedef işletmenin sürdürülebilirlik yaklaşımını finansal verilerle bağdaştırabilmek, aralarındaki ilişkiyi tanımlamak ve ölçebilmek...

Aslında sürdürülebilirlik yaklaşımının işletme içinde farkındalığını yaratmak, bu yaklaşımı tüm operasyonlar içinde kullanmak başta işletmeler için bir ek maliyet olarak görülebilir. Ancak uzun vadede, işletmenin imajının geliştirilmesi, maliyetlerin azaltılması, daha bilinçli müşteri kitlesine ulaşılması, müşteri sadakatinin arttırılması, verimliliğin arttırılması, risk yönetiminin daha etkin hale getirilmesi, çalışanların motivasyonun yükseltilmesi ve şirkete olan bağlılıklarının arttırılması ile markanın değerlenmesi gibi birçok faydası olduğu görülecektir.

Şirketler, yöneticiler bunun ne kadar farkında? Bu konuda dünyadaki ve Türkiye'deki şirketleri değerlendirir misiniz, ne kadar başarılılar?

Dünyada uluslararası normların işlerlik kazanması ve özellikle ülkelerin BM toplantılarında karbon emisyonları konusunda vermeye başladıkları taahhütler, hem daha çok şirketin rapor hazırlaması hem de raporların kalitesinde ilerleme gibi sonuçları beraberinde getiriyor. 2014 yılında Mc Kinsey'in yaptığı araştırmaya göre 2010 yılı ile karşılaştırıldığında CEO'ların en önem verdiği ve ilk 3 önem verdiği konular arasında sürdürülebilirlik her yıl artan bir bir grafik çiziyor. 2015 yılının başında dünyanın en iyi CEO'larını seçerken Harvard Business Review değerlendirme metodolojisini geliştirerek kriterlerin içine 20% oranında sürdürülebilirlik değişkenlerini ekledi. Bunun sonucunda Novo Nordisk CEO'su Lars Rebien Sorensen yılın CEO'su olurken geçen yılın birincisi Amazon'un CEO'su Jeffrey Bezos 76. sıraya düştü. Bu tip örnekleri çoğaltmak mümkün. Demek ki dünyada yöneticiler hızla sürdürülebilirliğin önemini kavramaya başlamış. Türkiye'ye de BIST Sürdürülebilirlik Endeksinin faaliyete geçirilmesi, sürdürülebilirlik raporu yazan firma sayısının her yıl artması önemli gelişmeler. Ayrıca entegre raporlamanın da yavaş yavaş işletmelerin gündeminde yer almaya başladığını da söyleyebilirim. TÜSİAD'ın 2016 yılında yayınladığı "Kurumsal Raporlamada Yeni Dönem; Entegre Raporlama" çalışması bu konuda adeta bir kaynak niteliği taşıyor. 17 Şubat 2017 tarihinde Prof. Dr. Güler Aras'ın önderliğinde ERTA'nın (Entegre Raporlama Türkiye Ağı) kuruluşunun Borsa İstanbul'daki gong töreni ile ilan edilmesi de son derece olumlu bir gelişme.

Sosyal ve çevresel etkiyi kurumsal yönetim ilkeleri çerçevesinde şirketlerin tüm operasyonlarına entegre etmenin tüm şirketlerin ajandasında en üstteki yeri almasının sürdürülebilir bir gelecek bırakmak adına vazgeçilmez bir seçim olduğunu düşünüyorum. Türkiye'de 2012 yılında konu ile ilgili tezimi yazarken sürdürülebilirlik raporu yazan firmaların sayısı 60 civarındaydı. www.kurumsalsurdurulebilirlik.com sitesinin açıkladığı verilere göre, Türkiye'de şu anda 100'e yakın firma sürdürülebilirlik raporu hazırlıyor. Bu konudaki bir diğer kaynak olan www.globalreporting.org sitesine göre bu raporların arasında GRI standardına göre hazırlanan rapor sayısı 2005 yılında 1 adet iken 2016 yılı itibarı ile GRI standardına göre yazılan 1 yıldaki rapor sayısı 54'e ulaşmış durumda.

Siz kendi şirketinizde sürdürülebilirlik çalışmalarına ne zaman başladınız? Bu kapsamda şirkette atılan adımları detaylı olarak paylaşır mısınız?

Paris'te gerçekleştirilen COP 21 toplantısı bizim için bir dönüm noktası oldu. Sadece devletlerin üzerlerine aldıkları sorumluluğun yeterli olmadığı ve şirketlerin de mutlaka sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması adına ciddi çaba sarfetmeleri gerektiği gerçeğinden yola çıkarak, BM Küresel İlkeler Sözleşmesine 1 Nisan 2016 tarihi itibarı ile imza attık. Sonrasında şu adımları takip ettik.

  1. Sürdürülebilirlik konusunda çok yetkin bir uzmanın danışmanlığını alarak, bizzat CEO önderliğinde İnsan Kaynakları ve Pazarlama Departmanının katılımıyla Sürdürülebilirlik Ekibi oluşturduk.
  2. Şirket üst yönetimine ve tüm departman yöneticilerine sürdürülebilirlik ile ilgili bir sunum yaptık ve hangi adımları atacağımızı kendileriyle paylaştık.
  3. Paydaş anketi hazırladık ve bu anketin ilk versiyonunu şirket çalışanlarımıza uyguladık.
  4. Paydaş anketimizin 2. versiyonunu kalan tüm paydaşlarımıza gönderdik.
  5. Hem çalışanlarımız hem de diğer paydaşlarımızdan elde ettiğimiz geri bildirimler doğrultusunda önceliklerimizi belirledik. Bu öncelikler ve anket sonuçlarımız ile ilgili videolar çekerek tüm ofisimizle paylaştık
  6. Departman yöneticilerimizle önceliklerimizi paylaşarak sürdürülebilirlik modelimizi oluşturmak amacıyla gruplara ayrıldığımız bir beyin fırtınası çalışması yaptık.
  7. Çalışan Memnuniyeti anketi yaptık.
  8. Anketin sonuçları ile diğer anket sonuçlarını birleştirerek model çalışmamızı geliştirdik.
  9. Ekibimize her departmandan uzman ve müdür seviyesinde çalışanlarımızı ekleyerek ekibimizi büyüttük.
  10. Raporumuzu yazabilmek için öncelikle 2 hafta boyunca GRI standartları ve içerikleri ile ilgili ekibimize eğitim sunumları yaptık.
  11. Aramızda konulara göre bir görev dağılımı yaparak raporumuzu yazmaya başladık.
  12. Sürdürülebilirlik konusundaki farkındalığı arttırmak amacıyla Sürdürülebilir Film Festivali organizatörleri ile anlaşarak şirketimizde film gösterimlerine başladık.
  13. Yeni yıl partimizde Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'ni anlatmak için "2017 için 17 Dilek" temasını kullandık.

Şu ana kadar hayata geçen projelerden ne gibi sonuçlar elde ettiniz? Gelecek dönemde hedefleriniz nedir?

  1. Şirketimizde sürdürülebilirlik konusunda bir farkındalık oluşturmaya başladık.
  2. Kiralık araba seçimlerinde hybrid model alternatifini sunmaya başladık. Bu da taşıt filomuzda giderek artan bir hybrid kullanımı yarattı.
  3. İK uygulamalarımızda birtakım değişikler yaptık ve son birkaç ay içinde şirketten ayrılmalarda düşüş yaşadık.
  4. İletişim bütçemizdeki basılı malzeme giderlerini % 40 düşürme kararı aldık. Bunun yerine çevre dostu ve teknolojik çözümlere daha fazla ağırlık veriyoruz.

Verimliliğin arttırılması, inovasyon ve şirket içi girişimciliğin arttırılması ve 2020 yılına kadar Entegre Raporlama'nın hayata geçirilmesi hedeflerimiz arasında.

Tüm bunları yaparken çalışanları nasıl işin içine kattınız?

Öncelikle iç ve dış iletişimde en kritik departmanlar olan İK ve Pazarlama departmanlarını sürece dahil ettik. Sonradan şirketimizin ana hizmet alanlarından seçtiğimiz müdür ve uzman seviyesindeki çalışanlarımızı departmanlarını temsilen ekibimize kattık. Çalışanlarımızın katıldığı toplantılar ve arama çalışmaları organize ettik, birebir eğitimler verdik, sunumlar yaptık ve anketler düzenledik. Üst seviyede yer alan çalışanlarımızdan gruplar oluşturarak sürdürülebilirlik modelimizin oluşturulmasında kendilerinden destek aldık. Ayrıca çalışanlarımıza sürdürülebilirlik bakış açımızı anlatmak ve onların ihtiyaçlarını daha yakından anlayabilmek için her hafta Cuma günleri belli sayıdaki çalışanımızla CEO kahvaltıları düzenliyoruz.

Türkiye'de kaç çalışanınız var? Nasıl bir çalışan profiliniz var?

Mazars Denge'nin Türkiye'de 360'tan fazla çalışanı var. 6 şehirde 7 ofiste müşterilerimize hizmet veren çalışanlarımızın yaş ortalaması 33. Kadın-erkek çalışan dağılımımız neredeyse %50-%50. Çalışanlarımızın %85'i lisans derecesi, yüksek lisans derecesi ve doktora sahibi.

Doktoranızı nerede yaptınız? Sürdürülebilirlik üzerine doktora yapmaya nasıl karar verdiniz?

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme Bölümü'nden mezun olduktan sonra University of lllinois at Urbana Champaign'de MBA yaptım. 2004-2014 yılları arasında Marmara Üniversitesi'nde girişimcilik dersi verip 2006-2013 tarihleri arasında yazmış olduğum "Türkiye'de Tüketici Bakış Açısıyla Kurumsal Sürdürülebilirlik Bileşenleri ile Marka Varlığı Bileşenleri Arasındaki İlişki" konulu tezimle Marmara Üniversitesi Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bölümü'nde doktor unvanı almaya hak kazandım.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Compliance
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions