Turkey: Şirketlerin Sürdürülebilirlik Uygulamaları İçin Bir Örnek

Last Updated: 28 February 2017
Article by İzel Levi Coşkun

Sürdürülebilirliği siz nasıl tanımlıyorsunuz? En basit tanımıyla sizin için ne ifade ediyor?

Sürdürülebilirlik bana göre bir yaşam şekli. Bu yaşam şeklinde, yapılan her işte, atılan her adımda çevresel ve sosyal etkimiz nedir diye sormak, uzun vadeli düşünmek, sadece kendi çıkarımızı değil etrafımızda bulunan tüm varlıkların çıkarını düşünmek gerekiyor. Başta kolay gelmiyor ama ilk adım farkındalığın sağlanması ve bilincin oluşması ile atılıyor. Uzun vadeli düşünmek buradaki en önemli kilit noktalardan biri... Kızılderililer bir karar almak için yaşlılar meclisini toplar bu kararın ileriki kuşaklara nasıl etkiler yaratacağını tartışırlarmış. Biz kararlarımızı alırken bizden sonraki kuşakları ne kadar düşünüyoruz?

Kurumsal sürdürülebilirlik ise sorumluluklarını sürdürülebilir kalkınma ilkeleriyle paralel olarak yerine getirme bilinciyle hareket eden, sadece kendi çıkarını değil bütün sistemin çıkarını gözeten, uzun vadeli paydaş değeri yaratırken ekonomik getiriyle çevresel ve sosyal faktörleri bir arada dengeleyen ve bu yaklaşımı ölçülebilir hale getirerek tüm operasyonlarına ve kurumsal yönetim anlayışına entegre eden bir işletme modelidir. Aslında genel sürdürülebilirlik tanımının işletmelere uyarlanmış hali diyebiliriz. Buradaki kritik sorular şunlar: Nasıl iş yapıyorsunuz? Nasıl para kazanıyorsunuz?

Sürdürülebilirlik ne fayda sağlıyor?

Şirketlerin kar amacı gütmelerinin yanı sıra, sosyal ve çevresel sorumlulukları da var. Sürdürülebilirlik raporları şirketlerin kurumsal yönetim ilkeleri çerçevesinde, ekonomik getirileri ile sosyal ve çevresel etkilerini nasıl dengelediklerini, risk ve fırsatları sürdürülebilirlik bakış açısıyla nasıl ele aldıklarını şeffaf bir şekilde paylaşmayı amaçlıyor. Sürdürülebilirlik raporları bu doğrultuda 3 çok önemli fayda sunuyor. Paydaş katılımını sağlıyor; iç ve dış farkındalık yaratıyor ve son olarak anlaşılabilir ve ölçülebilir hedefler belirlenmesine yardımcı oluyor. Sürdürülebilirlik raporlamasının bir adım ötesinde ise entegre raporlama var. Entegre raporlama bir kurumun yarattığı değeri sadece alışılagelmiş ve mevcut durumu gösteren finansal verilerle değil aynı zamanda sosyal ve çevresel, olumlu ve olumsuz etkisiyle birleştiren ve tüm paydaşlarına daha bütüncül bir bilgi kaynağı sağlayan raporlama şekli. Buradaki esas hedef işletmenin sürdürülebilirlik yaklaşımını finansal verilerle bağdaştırabilmek, aralarındaki ilişkiyi tanımlamak ve ölçebilmek...

Aslında sürdürülebilirlik yaklaşımının işletme içinde farkındalığını yaratmak, bu yaklaşımı tüm operasyonlar içinde kullanmak başta işletmeler için bir ek maliyet olarak görülebilir. Ancak uzun vadede, işletmenin imajının geliştirilmesi, maliyetlerin azaltılması, daha bilinçli müşteri kitlesine ulaşılması, müşteri sadakatinin arttırılması, verimliliğin arttırılması, risk yönetiminin daha etkin hale getirilmesi, çalışanların motivasyonun yükseltilmesi ve şirkete olan bağlılıklarının arttırılması ile markanın değerlenmesi gibi birçok faydası olduğu görülecektir.

Şirketler, yöneticiler bunun ne kadar farkında? Bu konuda dünyadaki ve Türkiye'deki şirketleri değerlendirir misiniz, ne kadar başarılılar?

Dünyada uluslararası normların işlerlik kazanması ve özellikle ülkelerin BM toplantılarında karbon emisyonları konusunda vermeye başladıkları taahhütler, hem daha çok şirketin rapor hazırlaması hem de raporların kalitesinde ilerleme gibi sonuçları beraberinde getiriyor. 2014 yılında Mc Kinsey'in yaptığı araştırmaya göre 2010 yılı ile karşılaştırıldığında CEO'ların en önem verdiği ve ilk 3 önem verdiği konular arasında sürdürülebilirlik her yıl artan bir bir grafik çiziyor. 2015 yılının başında dünyanın en iyi CEO'larını seçerken Harvard Business Review değerlendirme metodolojisini geliştirerek kriterlerin içine 20% oranında sürdürülebilirlik değişkenlerini ekledi. Bunun sonucunda Novo Nordisk CEO'su Lars Rebien Sorensen yılın CEO'su olurken geçen yılın birincisi Amazon'un CEO'su Jeffrey Bezos 76. sıraya düştü. Bu tip örnekleri çoğaltmak mümkün. Demek ki dünyada yöneticiler hızla sürdürülebilirliğin önemini kavramaya başlamış. Türkiye'ye de BIST Sürdürülebilirlik Endeksinin faaliyete geçirilmesi, sürdürülebilirlik raporu yazan firma sayısının her yıl artması önemli gelişmeler. Ayrıca entegre raporlamanın da yavaş yavaş işletmelerin gündeminde yer almaya başladığını da söyleyebilirim. TÜSİAD'ın 2016 yılında yayınladığı "Kurumsal Raporlamada Yeni Dönem; Entegre Raporlama" çalışması bu konuda adeta bir kaynak niteliği taşıyor. 17 Şubat 2017 tarihinde Prof. Dr. Güler Aras'ın önderliğinde ERTA'nın (Entegre Raporlama Türkiye Ağı) kuruluşunun Borsa İstanbul'daki gong töreni ile ilan edilmesi de son derece olumlu bir gelişme.

Sosyal ve çevresel etkiyi kurumsal yönetim ilkeleri çerçevesinde şirketlerin tüm operasyonlarına entegre etmenin tüm şirketlerin ajandasında en üstteki yeri almasının sürdürülebilir bir gelecek bırakmak adına vazgeçilmez bir seçim olduğunu düşünüyorum. Türkiye'de 2012 yılında konu ile ilgili tezimi yazarken sürdürülebilirlik raporu yazan firmaların sayısı 60 civarındaydı. www.kurumsalsurdurulebilirlik.com sitesinin açıkladığı verilere göre, Türkiye'de şu anda 100'e yakın firma sürdürülebilirlik raporu hazırlıyor. Bu konudaki bir diğer kaynak olan www.globalreporting.org sitesine göre bu raporların arasında GRI standardına göre hazırlanan rapor sayısı 2005 yılında 1 adet iken 2016 yılı itibarı ile GRI standardına göre yazılan 1 yıldaki rapor sayısı 54'e ulaşmış durumda.

Siz kendi şirketinizde sürdürülebilirlik çalışmalarına ne zaman başladınız? Bu kapsamda şirkette atılan adımları detaylı olarak paylaşır mısınız?

Paris'te gerçekleştirilen COP 21 toplantısı bizim için bir dönüm noktası oldu. Sadece devletlerin üzerlerine aldıkları sorumluluğun yeterli olmadığı ve şirketlerin de mutlaka sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması adına ciddi çaba sarfetmeleri gerektiği gerçeğinden yola çıkarak, BM Küresel İlkeler Sözleşmesine 1 Nisan 2016 tarihi itibarı ile imza attık. Sonrasında şu adımları takip ettik.

  1. Sürdürülebilirlik konusunda çok yetkin bir uzmanın danışmanlığını alarak, bizzat CEO önderliğinde İnsan Kaynakları ve Pazarlama Departmanının katılımıyla Sürdürülebilirlik Ekibi oluşturduk.
  2. Şirket üst yönetimine ve tüm departman yöneticilerine sürdürülebilirlik ile ilgili bir sunum yaptık ve hangi adımları atacağımızı kendileriyle paylaştık.
  3. Paydaş anketi hazırladık ve bu anketin ilk versiyonunu şirket çalışanlarımıza uyguladık.
  4. Paydaş anketimizin 2. versiyonunu kalan tüm paydaşlarımıza gönderdik.
  5. Hem çalışanlarımız hem de diğer paydaşlarımızdan elde ettiğimiz geri bildirimler doğrultusunda önceliklerimizi belirledik. Bu öncelikler ve anket sonuçlarımız ile ilgili videolar çekerek tüm ofisimizle paylaştık
  6. Departman yöneticilerimizle önceliklerimizi paylaşarak sürdürülebilirlik modelimizi oluşturmak amacıyla gruplara ayrıldığımız bir beyin fırtınası çalışması yaptık.
  7. Çalışan Memnuniyeti anketi yaptık.
  8. Anketin sonuçları ile diğer anket sonuçlarını birleştirerek model çalışmamızı geliştirdik.
  9. Ekibimize her departmandan uzman ve müdür seviyesinde çalışanlarımızı ekleyerek ekibimizi büyüttük.
  10. Raporumuzu yazabilmek için öncelikle 2 hafta boyunca GRI standartları ve içerikleri ile ilgili ekibimize eğitim sunumları yaptık.
  11. Aramızda konulara göre bir görev dağılımı yaparak raporumuzu yazmaya başladık.
  12. Sürdürülebilirlik konusundaki farkındalığı arttırmak amacıyla Sürdürülebilir Film Festivali organizatörleri ile anlaşarak şirketimizde film gösterimlerine başladık.
  13. Yeni yıl partimizde Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'ni anlatmak için "2017 için 17 Dilek" temasını kullandık.

Şu ana kadar hayata geçen projelerden ne gibi sonuçlar elde ettiniz? Gelecek dönemde hedefleriniz nedir?

  1. Şirketimizde sürdürülebilirlik konusunda bir farkındalık oluşturmaya başladık.
  2. Kiralık araba seçimlerinde hybrid model alternatifini sunmaya başladık. Bu da taşıt filomuzda giderek artan bir hybrid kullanımı yarattı.
  3. İK uygulamalarımızda birtakım değişikler yaptık ve son birkaç ay içinde şirketten ayrılmalarda düşüş yaşadık.
  4. İletişim bütçemizdeki basılı malzeme giderlerini % 40 düşürme kararı aldık. Bunun yerine çevre dostu ve teknolojik çözümlere daha fazla ağırlık veriyoruz.

Verimliliğin arttırılması, inovasyon ve şirket içi girişimciliğin arttırılması ve 2020 yılına kadar Entegre Raporlama'nın hayata geçirilmesi hedeflerimiz arasında.

Tüm bunları yaparken çalışanları nasıl işin içine kattınız?

Öncelikle iç ve dış iletişimde en kritik departmanlar olan İK ve Pazarlama departmanlarını sürece dahil ettik. Sonradan şirketimizin ana hizmet alanlarından seçtiğimiz müdür ve uzman seviyesindeki çalışanlarımızı departmanlarını temsilen ekibimize kattık. Çalışanlarımızın katıldığı toplantılar ve arama çalışmaları organize ettik, birebir eğitimler verdik, sunumlar yaptık ve anketler düzenledik. Üst seviyede yer alan çalışanlarımızdan gruplar oluşturarak sürdürülebilirlik modelimizin oluşturulmasında kendilerinden destek aldık. Ayrıca çalışanlarımıza sürdürülebilirlik bakış açımızı anlatmak ve onların ihtiyaçlarını daha yakından anlayabilmek için her hafta Cuma günleri belli sayıdaki çalışanımızla CEO kahvaltıları düzenliyoruz.

Türkiye'de kaç çalışanınız var? Nasıl bir çalışan profiliniz var?

Mazars Denge'nin Türkiye'de 360'tan fazla çalışanı var. 6 şehirde 7 ofiste müşterilerimize hizmet veren çalışanlarımızın yaş ortalaması 33. Kadın-erkek çalışan dağılımımız neredeyse %50-%50. Çalışanlarımızın %85'i lisans derecesi, yüksek lisans derecesi ve doktora sahibi.

Doktoranızı nerede yaptınız? Sürdürülebilirlik üzerine doktora yapmaya nasıl karar verdiniz?

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme Bölümü'nden mezun olduktan sonra University of lllinois at Urbana Champaign'de MBA yaptım. 2004-2014 yılları arasında Marmara Üniversitesi'nde girişimcilik dersi verip 2006-2013 tarihleri arasında yazmış olduğum "Türkiye'de Tüketici Bakış Açısıyla Kurumsal Sürdürülebilirlik Bileşenleri ile Marka Varlığı Bileşenleri Arasındaki İlişki" konulu tezimle Marmara Üniversitesi Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bölümü'nde doktor unvanı almaya hak kazandım.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Compliance
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Check to state you have read and
agree to our Terms and Conditions

Terms & Conditions and Privacy Statement

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd and as a user you are granted a non-exclusive, revocable license to access the Website under its terms and conditions of use. Your use of the Website constitutes your agreement to the following terms and conditions of use. Mondaq Ltd may terminate your use of the Website if you are in breach of these terms and conditions or if Mondaq Ltd decides to terminate your license of use for whatever reason.

Use of www.mondaq.com

You may use the Website but are required to register as a user if you wish to read the full text of the content and articles available (the Content). You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these terms & conditions or with the prior written consent of Mondaq Ltd. You may not use electronic or other means to extract details or information about Mondaq.com’s content, users or contributors in order to offer them any services or products which compete directly or indirectly with Mondaq Ltd’s services and products.

Disclaimer

Mondaq Ltd and/or its respective suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the documents and related graphics published on this server for any purpose. All such documents and related graphics are provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq Ltd and/or its respective suppliers hereby disclaim all warranties and conditions with regard to this information, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. In no event shall Mondaq Ltd and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use or performance of information available from this server.

The documents and related graphics published on this server could include technical inaccuracies or typographical errors. Changes are periodically added to the information herein. Mondaq Ltd and/or its respective suppliers may make improvements and/or changes in the product(s) and/or the program(s) described herein at any time.

Registration

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including what sort of information you are interested in, for three primary purposes:

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting.
  • To enable features such as password reminder, newsletter alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our information providers who provide information free for your use.

Mondaq (and its affiliate sites) do not sell or provide your details to third parties other than information providers. The reason we provide our information providers with this information is so that they can measure the response their articles are receiving and provide you with information about their products and services.

If you do not want us to provide your name and email address you may opt out by clicking here .

If you do not wish to receive any future announcements of products and services offered by Mondaq by clicking here .

Information Collection and Use

We require site users to register with Mondaq (and its affiliate sites) to view the free information on the site. We also collect information from our users at several different points on the websites: this is so that we can customise the sites according to individual usage, provide 'session-aware' functionality, and ensure that content is acquired and developed appropriately. This gives us an overall picture of our user profiles, which in turn shows to our Editorial Contributors the type of person they are reaching by posting articles on Mondaq (and its affiliate sites) – meaning more free content for registered users.

We are only able to provide the material on the Mondaq (and its affiliate sites) site free to site visitors because we can pass on information about the pages that users are viewing and the personal information users provide to us (e.g. email addresses) to reputable contributing firms such as law firms who author those pages. We do not sell or rent information to anyone else other than the authors of those pages, who may change from time to time. Should you wish us not to disclose your details to any of these parties, please tick the box above or tick the box marked "Opt out of Registration Information Disclosure" on the Your Profile page. We and our author organisations may only contact you via email or other means if you allow us to do so. Users can opt out of contact when they register on the site, or send an email to unsubscribe@mondaq.com with “no disclosure” in the subject heading

Mondaq News Alerts

In order to receive Mondaq News Alerts, users have to complete a separate registration form. This is a personalised service where users choose regions and topics of interest and we send it only to those users who have requested it. Users can stop receiving these Alerts by going to the Mondaq News Alerts page and deselecting all interest areas. In the same way users can amend their personal preferences to add or remove subject areas.

Cookies

A cookie is a small text file written to a user’s hard drive that contains an identifying user number. The cookies do not contain any personal information about users. We use the cookie so users do not have to log in every time they use the service and the cookie will automatically expire if you do not visit the Mondaq website (or its affiliate sites) for 12 months. We also use the cookie to personalise a user's experience of the site (for example to show information specific to a user's region). As the Mondaq sites are fully personalised and cookies are essential to its core technology the site will function unpredictably with browsers that do not support cookies - or where cookies are disabled (in these circumstances we advise you to attempt to locate the information you require elsewhere on the web). However if you are concerned about the presence of a Mondaq cookie on your machine you can also choose to expire the cookie immediately (remove it) by selecting the 'Log Off' menu option as the last thing you do when you use the site.

Some of our business partners may use cookies on our site (for example, advertisers). However, we have no access to or control over these cookies and we are not aware of any at present that do so.

Log Files

We use IP addresses to analyse trends, administer the site, track movement, and gather broad demographic information for aggregate use. IP addresses are not linked to personally identifiable information.

Links

This web site contains links to other sites. Please be aware that Mondaq (or its affiliate sites) are not responsible for the privacy practices of such other sites. We encourage our users to be aware when they leave our site and to read the privacy statements of these third party sites. This privacy statement applies solely to information collected by this Web site.

Surveys & Contests

From time-to-time our site requests information from users via surveys or contests. Participation in these surveys or contests is completely voluntary and the user therefore has a choice whether or not to disclose any information requested. Information requested may include contact information (such as name and delivery address), and demographic information (such as postcode, age level). Contact information will be used to notify the winners and award prizes. Survey information will be used for purposes of monitoring or improving the functionality of the site.

Mail-A-Friend

If a user elects to use our referral service for informing a friend about our site, we ask them for the friend’s name and email address. Mondaq stores this information and may contact the friend to invite them to register with Mondaq, but they will not be contacted more than once. The friend may contact Mondaq to request the removal of this information from our database.

Security

This website takes every reasonable precaution to protect our users’ information. When users submit sensitive information via the website, your information is protected using firewalls and other security technology. If you have any questions about the security at our website, you can send an email to webmaster@mondaq.com.

Correcting/Updating Personal Information

If a user’s personally identifiable information changes (such as postcode), or if a user no longer desires our service, we will endeavour to provide a way to correct, update or remove that user’s personal data provided to us. This can usually be done at the “Your Profile” page or by sending an email to EditorialAdvisor@mondaq.com.

Notification of Changes

If we decide to change our Terms & Conditions or Privacy Policy, we will post those changes on our site so our users are always aware of what information we collect, how we use it, and under what circumstances, if any, we disclose it. If at any point we decide to use personally identifiable information in a manner different from that stated at the time it was collected, we will notify users by way of an email. Users will have a choice as to whether or not we use their information in this different manner. We will use information in accordance with the privacy policy under which the information was collected.

How to contact Mondaq

You can contact us with comments or queries at enquiries@mondaq.com.

If for some reason you believe Mondaq Ltd. has not adhered to these principles, please notify us by e-mail at problems@mondaq.com and we will use commercially reasonable efforts to determine and correct the problem promptly.