Netherlands: Tuchtrechtelijke Veroordeling Behoeft Niet Van Google Te Worden Verwijderd

Last Updated: 20 July 2018
Article by Jorrit Kraaikamp

Sommige instanties of personen - en dus ook beroepsbeoefenaren - kunnen lang achtervolgd worden door onwelgevallige vermeldingen op het internet, die tevoorschijn komen door het door de 'zoekmachine' halen van de betreffende persoon of instantie. Onlangs oordeelde Rechtbank Amsterdam in een vonnis van 22 maart 2018 dat de privacybelangen van een tuchtrechtelijk veroordeelde accountant echter niet opwogen tegen het belang dat het publiek heeft om kennis te kunnen nemen van de door Google beschikbaar gestelde informatie. De nieuwe Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) maakt dat niet anders.

Wat was er aan de hand?

Op de websites van de VEB en Quotenet is een aantal publicaties verschenen over een accountant, waarin hij kennelijk in een (relatief) kwaad daglicht wordt gesteld (de betreffende publicaties en koppen zijn in het vonnis van de Rechtbank Amsterdam 'geanonimiseerd'). In een van deze publicaties wordt verwezen naar een tuchtzaak tegen de betreffende accountant. Als in Google de naam van de accountant wordt ingegeven, verschijnen de betreffende publicaties bij de zoekresultaten.

De accountant heeft een verzoek bij Google ingediend tot het verwijderen van de betreffende 'Url's'. Daarbij heeft de accountant aangevoerd dat de verwerking van strafrechtelijke persoonsgegevens is verboden op grond van artikel 16 Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp), waarin de Europese privacyrichtlijn is geďmplementeerd, en dat de uitzonderingen op die regel niet aan de orde zijn. Tot die uitzonderingen behoort artikel 22 lid 1 Wbp, waarin staat dat het verbod strafrechtelijke persoonsgegevens te verwerken als bedoeld in artikel 16, niet van toepassing is indien de verwerking geschiedt door organen die krachtens de wet zijn belast met de toepassing van het strafrecht, alsmede door verantwoordelijken die deze hebben verkregen krachtens de Wet politiegegevens of de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens. Google is echter niet een dergelijk orgaan.

De accountant heeft ter ondersteuning van zijn verzoek aangegeven dat er in de publicaties wordt gesproken over 'feiten' die later door de rechters niet bewezen zijn verklaard en over klachten die niet (allemaal) zijn 'toegekend' omdat ze ongegrond waren. Hierdoor ontstaat een beeld van hem dat niet aansluit bij de werkelijkheid, maar waar hij wel op wordt afgerekend.

Google heeft zich – om meerdere redenen (waarover hierna meer) – tegen het verzoek tot verwijdering verzet, althans niet ingewilligd, waarna de accountant genoodzaakt was zich tot de rechtbank te wenden die zich daarover vervolgens heeft gebogen. Daarbij heeft de rechtbank allereerst vastgesteld dat – mede gelet op opvatting van de Autoriteit Persoonsgegevens daaromtrent - niet in is geschil dat tuchtrechtelijke gegevens kwalificeren als 'strafrechtelijke persoonsgegevens'. De verwerkte gegevens waarover de accountant zijn beklag doet moeten volgens de rechtbank als strafrechtelijke gegevens worden geduid. In het zoekresultaat en de publicaties waarnaar wordt verwezen wordt immers verslag gedaan van een tuchtprocedure bij de Accountantskamer. Ook wordt melding gemaakt van de aan de accountant opgelegde maatregel, een berisping.

Gelet daarop, zo concludeert de rechtbank vervolgens, zou een letterlijke lezing van artikel 16 in verbinding met artikel 22 Wbp tot de slotsom kunnen leiden dat het verzoek tot verwijdering reeds op die grond toewijsbaar is. De rechtbank heeft zich vervolgens geconfronteerd gezien met de vraag of artikel 16 Wbp wel onverkort van toepassing is op (exploitanten van) zoekmachines, zoals Google. Een bevestigend antwoord zou volgens de rechtbank verstrekkende gevolgen hebben voor (bijvoorbeeld) Google en afbreuk doen aan de 'belangrijke maatschappelijke functie van zoekmachine(s) om de internetgebruiker behulpzaam te zijn bij het vinden van de informatie waarnaar hij/zij op zoek is'. De vervulling van deze functie van een zoekmachine zou categorisch onmogelijk worden gemaakt voor zover het gaat om het vinden van publicaties waarin het publiek wordt ingelicht over strafrechtelijke persoonsgegevens betreffende medeburgers. Een absoluut verbod is niet goed te verenigen met het algemene belang, aldus de rechtbank.

De rechtbank gaat verder mee met het verweer van Google, waarin besloten zou liggen dat zij zich erop beroept dat artikel 16 Wbp niet dient te gelden in het geval van het beschikbaar maken voor het publiek door een zoekmachine van publicaties waarin wordt bericht over strafrechtelijke persoonsgegevens betreffende medeburgers. Met andere woorden: artikel 16 Wbp kan niet (onder alle omstandigheden) aan een zoekmachine als Google worden tegengeworpen, die 'slechts' koppelingen naar publicaties ter beschikking stelt. De rechtbank heeft daarbij verwezen naar vaste jurisprudentie waaruit volgt dat de rechter in het concrete geval een juist evenwicht dient te vinden tussen de in het geding zijnde grondrechten neergelegd in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (het EVRM) en het Handvest van de grondrechten van de EU (het Handvest). In dit geval ging het om het recht op eerbiediging van het privéleven en het recht op bescherming van persoonsgegevens (artikel 8 EVRM en artikel 7 en 8 Handvest) enerzijds en het recht op vrije meningsuiting inclusief informatievergaring (artikel 10 EVRM en artikel 11 Handvest) anderzijds.

De rechtbank weegt vervolgens deze belangen tegen elkaar af en heeft daarbij – uiteraard – tevens oog gehad voor de aard en inhoud van de publicaties. Meer specifiek (en voor onderhavige bijdrage relevant) is het zo dat in de betreffende publicatie(s) werd verwezen naar een tuchtzaak bij de Accountantskamer, in welk kader melding werd gemaakt van een klacht van de AFM tegen de accountant, alsook het verweer daartegen van de accountant. Tevens is in de publicatie(s) te lezen dat een aantal verwijten door de Accountantskamer ongegrond is verklaard (waaronder verwijten over het versturen van valse facturen) maar uiteindelijk de accountant wel een berisping is opgelegd wegens een gebrekkige vastlegging van de 'continuďteitsveronderstelling' in de jaarrekening van een – nadien gefailleerde – onderneming. Daarbij merkt de rechtbank op dat de betreffende publicaties niet tendentieus, suggestief of op sensatie gericht zijn. De publicaties bevatten geen onnodig grievende kwalificaties of onheuse beschuldigingen. De tuchtzaak tegen de accountant maakte verder onderdeel uit van een groter en nog steeds actueel publiek debat over de integriteit en deskundigheid van accountants. Het faillissement van de betreffende onderneming was volgens de rechtbank verder geruchtmakend.

Daar tegenover staat - onder meer - dat aannemelijk is dat het privéleven van de accountant nadelige gevolgen ondervindt van de publicaties en de verwijzing in het zoekresultaat van Google. Dat de accountant 'last' had van de publicaties werd door de rechtbank zodoende wel aangenomen. Dat is echter niet voldoende.

Uiteindelijk, zo oordeelde de rechtbank, is de conclusie namelijk 'dat de aard van de betrokken informatie en het belang dat het publiek erbij heeft om over deze informatie te beschikken, wat met name wordt bepaald door de rol die een (voormalig) accountant in het openbare leven speelt, ertoe leidt dat in dit geval het privacybelang en het recht op bescherming van persoonsgegevens van de accountant dient te wijken voor het recht op vrije meningsuiting inclusief het informatierecht van Google en het door haar gediende belang van de internetgebruiker'. Als uitsmijter heeft de rechtbank nog opgetekend dat het beroep op de AVG die inmiddels van kracht is, niet aan haar uitspraak afdoet omdat in de AVG geen wezenlijk andere bepalingen zijn opgenomen die tot een andere uitkomst zouden hebben geleid.

Een vrij technische uitspraak van de Amsterdamse Rechtbank dus, waarin de accountant aan het kortste eind trekt bij zijn verzoek om verwijdering van zijn vermeldingen op het internet. Dit kort gezegd omdat zijn privacy moet wijken voor het recht op vrije meningsuiting en het informatierecht van Google en de internetgebruiker. In het oog springt dus verder dat tuchtrechtelijke gegevens als strafrechtelijke gegevens worden aangemerkt in het kader van de Wbp en die in beginsel (anders dan door de 'bevoegde instanties') niet mogen worden verwerkt. Daar koopt de accountant in dit geval echter niet zo veel voor omdat de rechtbank zoekmachines als Google uitzondert van dat absolute verbod in de Wbp, om vervolgens de belangenafweging in het voordeel van Google te laten uitvallen.

Beroepsbeoefenaren moeten zich dus rekenschap geven van het feit dat een vermelding op Google van (de uitkomst van een) tuchtzaak niet snel verwijderd zal worden. Daarbij is ook het aanspreken tot verwijdering van de 'publicerende websites' zelf (zoals Quotenet) veelal een lastige opgave, omdat die zich kunnen beroepen op de 'journalistieke exceptie' in de AVG. Kortom: de 'pen' die internet heet, is machtiger dan het zwaard..

Dentons is the world's first polycentric global law firm. A top 20 firm on the Acritas 2015 Global Elite Brand Index, the Firm is committed to challenging the status quo in delivering consistent and uncompromising quality and value in new and inventive ways. Driven to provide clients a competitive edge, and connected to the communities where its clients want to do business, Dentons knows that understanding local cultures is crucial to successfully completing a deal, resolving a dispute or solving a business challenge. Now the world's largest law firm, Dentons' global team builds agile, tailored solutions to meet the local, national and global needs of private and public clients of any size in more than 125 locations serving 50-plus countries. www.dentons.com.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
Events from this Firm
18 Oct 2018, Other, Prague, Czech Republic

Právnické osoby jsou v České republice trestně odpovědné od ledna 2012. Trestnímu stíhání v ČR prozatím čelilo nebo čelí 1239 firem, do konce letošního pololetí jich bylo pravomocně odsouzeno 341.

18 Oct 2018, Other, Milan, Italy

Il contratto di agenzia: Inquadramento sistematico, aspetti gestionali e soluzioni pratiche.

18 Oct 2018, Other, Milan, Italy

Il contratto di agenzia: Inquadramento sistematico, aspetti gestionali e soluzioni pratiche.

 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Compliance
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions