Netherlands: Wetsvoorstel Vereenvoudiging En Modernisering Bewijsrecht

Last Updated: 9 July 2018
Article by Femke Jorritsma

Op 31 mei 2018 is het wetsvoorstel vereenvoudiging en modernisering bewijsrecht in consultatie gegaan. Tot en met 29 juli 2018 kan op het voorstel worden gereageerd.

Doel van het wetsvoorstel

Met de vereenvoudiging en modernisering van het civiele bewijsrecht wordt beoogd het oplossen van geschillen in en buiten rechte sneller en efficiënter te laten verlopen. Het wetsvoorstel dwingt partijen voorafgaand aan een procedure tot het verzamelen van informatie en bewijs. Daarnaast wordt de wijze van informatiegaring vereenvoudigd doordat voor de verschillende voorlopige bewijsverrichtingen dezelfde toetsingscriteria gaan gelden.

Of een geschil aan de rechter wordt voorgelegd en wat de omvang van de rechtsstrijd is, blijft aan partijen. Het wetsvoorstel versterkt echter de regierol van de rechter. De bedoeling is dat de rechter in de procedure actief bijdraagt aan het achterhalen van de waarheid, opdat partijen een uitspraak krijgen die aansluit bij de materiele rechtsverhouding zoals die werkelijk tussen partijen bestaat

Het wetsvoorstel brengt geen wijzigingen teweeg in de regels over de bewijslastverdeling. Ook blijft uitgangspunt dat het bewijsrecht is geschreven voor de vorderingsprocedure, maar eveneens geldt voor verzoekprocedures, tenzij de aard van de zaak zich daartegen verzet bijvoorbeeld vanwege de spoedeisendheid.

De voortgestelde wijzigingen in vogelvlucht

1.Verplichting tot informatieverzameling en bewijsverzameling voorafgaand aan een procedure

Partijen bij een geschil worden verplicht om voorafgaand aan een procedure alle informatie te verzamelen die in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs voorzienbaar van belang is voor de oplossing of beslechting van het geschil en die partijen in die fase redelijkerwijs kunnen bemachtigen (artikel 149a Rv). Er wordt gesproken over een dubbele redelijkheidstoets.

Indachtig deze verplichting wordt van partijen tevens verlangd dat zij in de procesinleiding de bewijsmiddelen noemen waarover zij al beschikken en niet kunnen beschikken (artikel 30a lid 3 onder g Rv).

Het idee is dat partijen hierdoor een betere inschatting kunnen maken van hun proceskansen, mogelijk reeds een minnelijke regeling zullen treffen en als dit niet het geval is, beter beslagen ten ijs komen bij de procedure. In de procedure zullen vervolgens minder verzoeken tot nadere informatievergaring hoeven plaats te vinden. Daarnaast is er minder kans op een nieuwe wending van het debat tussen partijen. Door dit alles kan de procedure vervolgens snel en efficiënt verlopen.

Voldoe je als partij niet aan de informatieverplichting dan kan de rechter daaruit de gevolgtrekking maken die hij geraden acht (artikel 149a Rv). Volgens het wetsvoorstel betekent dit niet dat een partij steeds beperkt wordt in de mogelijkheid om in de procedure alsnog bewijs te leveren. Bij een flagrante schending van informatieverplichtingen die tot een onnodige vertraging van de procedure leidt of belemmert dat recht wordt gedaan aan de materiele waarheid, staat het de rechter wel vrij om deze sanctie toe te passen. Ook artikel 22 Rv is met het oog hierop gewijzigd.

2. Voorlopige bewijsverrichtingen

Tot de voorlopige bewijsverrichtingen behoren een voorlopig getuigenverhoor, een voorlopig deskundigenbericht, een voorlopige plaatsopneming en bezichtiging en een inzagevordering voorafgaand aan een procedure. Het wetsvoorstel maakt het mogelijk dat een partij verschillende verzoeken tot voorlopige bewijsverrichtingen kan combineren (artikel 196 Rv). De rechter wijst een verzoek om een of meer voorlopige bewijsverrichtingen toe, tenzij zich een van de vijf afwijzingscriteria voordoet; onvoldoende bepaaldheid van de gevraagde informatie, onvoldoende belang, verzoek is in strijd met de goede procesorde, sprake van misbruik van bevoegdheid of bestaan van andere gewichtige reden.

Door de mogelijkheid om verzoeken te combineren, kan het verzamelen van informatie en bewijs efficiënter plaatsvinden. De rechter kan bovendien met partijen bespreken hoe de nog ontbrekende informatie op de meest passende en effectieve wijze kan worden verkregen. Hiermee worden kosten bespaard en wordt ook de rechtspraak minder belast.

Tegen de beslissing van de rechter op het verzoek staat geen hoger beroep of cassatie open, tenzij de rechter anders bepaalt (artikel 200 Rv). Dit neemt overigens niet weg dat een verzoeker opnieuw een verzoek om een voorlopige bewijsverrichting kan indienen als de omstandigheden anders zijn komen te liggen.

3. Een verschijning van partijen na een verzoek om voorlopige bewijsverrichtingen

Na een verzoek om een voorlopige bewijsverrichting volgt een zitting van partijen bij de rechter, tenzij de wederpartij onbekend is of sprake is van onverwijlde spoed (artikel 198 Rv). Het geschil kan zo in een vroegtijdig stadium met de rechter worden besproken. Dit met het doel het geschil in te kaderen, overleg te hebben over de feiten en het verzamelen van bewijsmateriaal alsook de mogelijkheid van een schikking te onderzoeken (artikel 199 Rv). Nadat een of meer bewijsverrichtingen hebben plaatsgevonden, kan de rechter een nieuwe verschijning van partijen bevelen bijvoorbeeld om met partijen de verdere wijze van behandeling van het geschil te bespreken.

4. Verbetering van het inzagerecht

Het inzagerecht wordt ingebed in de wettelijke regeling van de bewijsmiddelen en kan ook worden ingeroepen als er andere mogelijkheden zijn om de bedoelde gegevens te verkrijgen.

Voorop komt te staan dat een partij zonder tussenkomst van een rechter een beroep kan doen op het recht op inzage tegenover de wederpartij bij een rechtsbetrekking alsook tegenover een derde (artikel 149b Rv). Voorwaarden voor het recht op inzage zijn: degene die informatie van een ander verlangt moet partij zijn bij een rechtsbetrekking, de verlangde informatie moet afgebakend zijn en de partij moet een voldoende belang hebben bij haar informatieverzoek. De wederpartij of derde is in beginsel gehouden de informatie te verstrekken, tenzij sprake is van een verschoningsrecht of van een gewichtige reden.

Als dit niets oplevert, kan een partij het recht op inzage via een verzoek om een voorlopige bewijsverrichting bij de rechter afdwingen (artikel 204 jo artikel 196 jo artikel 194/195 Rv). Is eenmaal een procedure gestart, dan kan ook daarin om inzage worden verzocht (artikel 194 en 195 Rv).

Als de rechter een inzageverzoek toewijst, bepaalt hij onder welke voorwaarden, op welke wijze en binnen welke termijn inzage moet worden verstrekt. De beslissing op het verzoek tot inzage van gegevens van de wederpartij levert een tussenvonnis respectievelijk tussenbeschikking op, waartegen pas hoger beroep kan worden ingesteld met de einduitspraak, tenzij de rechter anders bepaalt. De beslissing op het verzoek tot inzage van gegevens van een derde levert in de verhouding tussen de verzoeker en de derde een vonnis of beschikking op waarmee een einde wordt gemaakt aan het geschilpunt of de informatie van belang is voor de procedure en dus door de derde verstrekt moet worden. Hiertegen staat onmiddellijk hoger beroep en cassatie open.

5. Meer gebruik van schriftelijke verklaringen

Partijen worden gestimuleerd om meer schriftelijke verklaringen van getuigen te overleggen. Hiervoor is de bewijsaandraagplicht van partijen aangescherpt in die zin dat bij de opgave van getuigen schriftelijke verklaringen moeten worden overgelegd en als dit niet gebeurt, hiervoor de reden moet worden vermeld (artikel 30a lid 3 Rv). Wordt hieraan niet voldaan, dan kan de rechter daaraan de gevolgen verbinden die hij geraden acht (artikel 30a lid 5 Rv en 30i lid 6 Rv).

Daarnaast wordt van partijen die om een voorlopig getuigenverhoor verzoeken, verlangd dat zij in de procesinleiding vermelden waarom zij van de getuigen die zij door de rechter willen laten horen geen schriftelijke verklaring hebben of kunnen verkrijgen of waarom de schriftelijke getuigenverklaring niet toereikend is (artikel 197 derde lid onder a Rv).

De gedachte is dat een schriftelijke verklaring van een getuige een eenvoudig (minder tijd en kosten) alternatief is voor het horen van een getuige bij de rechter. Bovendien kan de rechter door schriftelijke getuigenverklaringen het geschil beter inkaderen en als het vervolgens alsnog tot een verhoor komt, de getuige gerichter ondervragen.

6. Vrije bewijskracht

De beperkte bewijskracht van een partijgetuigenverklaring wordt in het wetsvoorstel afgeschaft (artikel 30l Rv, 164 Rv en 179 Rv). De waardering van dit bewijs kan aan het vrije oordeel van de rechter worden toevertrouwd.

De waardering van de bij een voorlopige bewijsverrichting verkregen informatie in een nadien aanhangige procedure wordt eveneens aan de rechter overgelaten. Deze vrije bewijswaardering geldt ook wanneer niet alle in de procedure betrokken partijen bij de voorlopige bewijsverrichting aanwezig of vertegenwoordigd waren.

7. Een wettelijke regeling voor een algemeen bewijsbeslag

In het wetsvoorstel is de mogelijkheid opgenomen om conservatoir beslag te leggen op gegevens of zaken die kunnen dienen als bewijsmateriaal in een procedure. Het zogeheten conservatoir bewijsbeslag (artikel 206 en 207 Rv). Het leggen van dit beslag is enkel mogelijk na daartoe verkregen verlof van de rechter en geeft uitsluitend aanspraak op het veiligstellen van bewijsmateriaal en brengt niet mee dat ook het in beslag genomen materiaal mag worden ingezien.

8. Versterking bewijskracht van een proces-verbaal van constateringen

De bewijskracht van een proces-verbaal van constateringen van de deurwaarder wordt versterkt. Als onduidelijkheid of discussie bestaat over een bepaalde rechtstoestand, kan de deurwaarder een proces-verbaal van constateringen opmaken, dat in dit wetsvoorstel de status van authentieke akte krijgt en daarmee tegenover iedereen dwingende kracht oplevert (artikel 205 Rv).
Voor het laten opmaken van een dergelijk proces-verbaal is verlof vereist van de rechter. Bij het verlenen van het verlof bepaalt de rechter de termijn waarbinnen de waarneming door de deurwaarder moet plaatsvinden en geeft de rechter zo nodig nadere aanwijzingen aan de deurwaarder. De deurwaarder moet nauwkeurig en op objectieve wijze de feiten die hij persoonlijk waarneemt beschrijven, waarbij hij gebruik mag maken van beeld- en geluidsmateriaal.

Kritische noot

Met het wetsvoorstel wordt een preprocessuele bewijsgaringsplicht geïntroduceerd. Het is de vraag of die nodig is en misschien nog wel belangrijker of die plicht de gewenste uitwerking zal hebben.

Zo lijkt deze verplichting immers weinig toe te voegen aan de bestaande informatieplichten van partijen en de bevoegdheden van de rechter om daaraan consequenties te verbinden in geval van schending van zo'n verplichting. Bovendien ligt het voor de hand dat de voorgestelde preprocessuele bewijsgaringsverplichting leidt tot meer verzoeken om voorlopige bewijsverrichtingen met alle bijkomende kosten en tijd tot gevolg. Om te voorkomen dat een partij later in de procedure geen bewijs meer mag aandragen, zal hij immers reeds in de preprocessuele fase allerlei informatie willen verzamelen. Hierbij is het goed mogelijk dat later in de procedure blijkt dat de informatie niet ziet op voor de beoordeling van de zaak relevante feiten, omdat bijvoorbeeld de wederpartij de feiten niet betwist, andere stellingen inneemt of de rechter anders oordeelt over de bewijslastverdeling. Dan kan het zijn dat de informatievergaring onnodig of onvolledig is geweest. Verder zal toepassing van de voorgestelde sanctie van uitsluiting van bewijsmogelijkheden in de procedure direct ten koste gaan van de beoogde waarheidsvinding. Als immers in de procedure geen gelegenheid meer wordt geboden voor bewijslevering, is het goed mogelijk dat de rechter uitspraak doet op basis van een onjuist of onvolledig vastgesteld feitencomplex.

Voor nu eerst afwachten of het wetsvoorstel daadwerkelijk wet wordt.

Dentons is the world's first polycentric global law firm. A top 20 firm on the Acritas 2015 Global Elite Brand Index, the Firm is committed to challenging the status quo in delivering consistent and uncompromising quality and value in new and inventive ways. Driven to provide clients a competitive edge, and connected to the communities where its clients want to do business, Dentons knows that understanding local cultures is crucial to successfully completing a deal, resolving a dispute or solving a business challenge. Now the world's largest law firm, Dentons' global team builds agile, tailored solutions to meet the local, national and global needs of private and public clients of any size in more than 125 locations serving 50-plus countries. www.dentons.com.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
Events from this Firm
27 Sep 2018, Conference, Budapest, Hungary

Dentons will be sponsoring the Future Law conference taking place on September 27 in Budapest. The event aims at providing a global view on the possible responses of legal industry to technological challenges and will host leading experts in the field.

2 Oct 2018, Other, London, UK

The Build-to-rent (BTR) market in the UK has grown substantially in recent years. In ever-increasing numbers, investors and developers are buying up land and properties for the purpose of BTR - benefitting from both value rises in their acquired assets and from rising rents.

2 Oct 2018, Other, London, UK

Dentons is pleased to invite you to register for a place at an interactive debate, "Is Franchising Good or Bad? And if so, for whom?", which is part of Dentons' International Retail Franchising programme.

 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Compliance
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions