Turkey: Anonim şirketlerde genel kurul toplantı çağrısının usulüne uygun yapılmaması sebebiyle genel kurul kararlarının iptali ve etki kuralı

Last Updated: 21 January 2019
Article by Cansu Yilmaz
Most Read Contributor in Turkey, January 2019

ÖZET

Anonim şirketlerin genel kurul toplantı çağrıları, esas sözleşmede belirtilen şekilde ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca öngörülen usul ve esaslara uygun olarak yapılmaktadır. Bu çağrının usulüne uygun olarak yapılmaması, Türk Ticaret Kanunu'nda kararlaştırılan koşullar gerçekleştiği takdirde genel kurul kararlarının iptal sebeplerinden biri olarak sayılmakta ve Kanun'da sayılan kişiler için genel kurul kararlarının iptalini talep etme hakkı doğmaktadır.

Diğer yandan ekonomik işleyiş açısından, sadece çağrıdaki usulsüzlük sebebiyle pay sahiplerine iptal davası açabilme hakkının tanınması, istismara yol açabilecek olup, aynı zamanda mali zarara ve zaman kaybına sebep olabilecektir. Bu durumun önüne geçmek ve hakkaniyeti sağlamak maksadıyla uygulama ve doktrinde "etki kuralı" benimsenmiştir.  Bu nedenle salt çağrıdaki usulsüzlük sebebiyle açılan iptal davaları söz konusu olduğunda etki kuralı mahkemeler tarafından göz önünde bulundurulacaktır.

İş bu makalede genel kurul toplantı çağrısının usulsüz olarak yapılmasına bağlı olarak iptal davası ve bu davada uygulanacak etki kuralı üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler: Anonim Şirket, Toplantıya Çağrı Usulü, Genel Kurul Toplantı Gündemi, Gündemin Gereği Gibi İlan Edilmemesi, Usulsüz Çağrı, İptal Davası, Etki Kuralı.

GİRİŞ

Anonim şirketin zorunlu organlarından biri olan genel kurul, Türk Ticaret Kanunu'nun ("TTK") 409'uncu maddesi uyarınca, olağan ve olağanüstü olarak toplanmaktadır. Olağan genel kurul toplantısı şirketin hesap döneminin sona ermesinden itibaren üç ay içinde en uygun zamanda ve yılda en az bir kere olmak üzere; olağanüstü genel kurul ise, şirket işlerinin gerektirdiği hallerde ve zamanlarda yapılır.

Genel kurul toplantıları çağrı ile yapılabileceği gibi, TTK'nın 416'ncı maddesinde kararlaştırılmış olduğu üzere çağrısız olarak da yapılabilmektedir. Çağrısız genel kurulu düzenleyen bu hüküm uyarınca "Bütün payların sahipleri veya temsilcileri, aralarından biri itirazda bulunmadığı takdirde, genel kurula katılmaya ve genel kurul toplantılarının yapılmasına ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla, çağrıya ilişkin usule uyulmaksızın, genel kurul olarak toplanabilir ve bu toplantı nisabı var olduğu sürece karar alabilirler."

Genel kurul toplantılarının çağrı ile yapıldığı genel kurullarda çağrı usulü, TTK'nın ilgili hükümlerinde ve "Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulunacak Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Temsilcileri Hakkında Yönetmelik ("Yönetmelik")'te ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. İşbu makalede detaylı olarak izah edeceğimiz üzere, çağrı usulüne şeklen ve usulen uyulmaması sonucunda yapılan çağrı "usulsüz çağrı" olarak nitelendirilmekte ve genel kurul kararının iptali davasına konu edilebilmektedir. Açılacak iptal davası için TTK'da kararlaştırılan belirli şartların gerçekleşmesi gerekmektedir. Çağrı usulsüzlüğüne ilişkin açılacak davalarda incelemenin hakkaniyeti tesis etmek adına "etki kuralı" dikkate alınmak suretiyle yapılması yerinde olacaktır.

  1. USULSÜZ ÇAĞRI İLANI

TTK'nın 410'uncu maddesi uyarınca genel kurul, yönetim kurulu tarafından toplantıya çağrılır. Eğer gerekli olursa tasfiye memurları da görevleri ile ilgili konular için genel kurulu toplantıya çağırabilecektir. Yönetim kurulunun Kanun'da belirtilen şekillerde toplanamadığı durumlarda, ise mahkemenin izniyle, tek bir pay sahibi genel kurulu toplantıya çağırabilir. Yapılacak toplantı çağrısının şekli TTK'nın 414'üncü maddesinde düzenlenmiştir. Bu hüküm uyarınca genel kurul toplantıya, esas sözleşmede gösterilen şekilde, şirketin internet sitesinde ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanan ilanla çağrılır. Bu çağrının, ilan ve toplantı günleri hariç olmak üzere, toplantı tarihinden en az iki hafta önce yapılması gerekmektedir.  Pay defterinde yazılı pay sahiplerine ve önceden şirkete pay sahipliğini ispatlayıcı belge vererek adreslerini bildiren pay sahiplerine, toplantı günü ile gündem ve ilanın çıktığı veya çıkacağı gazeteler, iadeli taahhütlü mektupla bildirilir.

TTK'nın 414'üncü maddesinde çağrının şekli belirlenmiş olmakla birlikte, ilgili ilanın içeriğiyle ilgili ayrıntılı düzenleme Yönetmelik'in 11'inci maddesinde yer almaktadır. İşbu madde uyarınca,  genel kurulun toplantıya çağrılmasına ilişkin ilanlarda ve pay sahiplerine gönderilecek mektuplarda; toplantı günü ve saati, toplantı yeri, gündem, gündemde esas sözleşme değişikliği varsa değişen maddenin eski ve yeni şekilleri, çağrının kimin tarafından yapıldığı, ilk toplantının herhangi bir nedenle ertelenmesi üzerine genel kurul yeniden toplantıya çağrılıyor ise erteleme sebebi ile yapılacak toplantıda yeterli olan toplantı nisabı, olağan toplantı ilanlarında; finansal tabloların, konsolide finansal tabloların, yönetim kurulu yıllık faaliyet raporunun, denetleme raporunun ve yönetim kurulunun kar dağıtım önerisinin şirket merkez ve şube adresleri belirtilmek suretiyle anılan adreslerde pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulduğu, Kanun'un 428. maddesinde tanımlanan temsilcilerin kimlikleri ve bunlara ulaşılabilecek iletişim bilgileri belirtilir. Bu hususların eksik veya hiç belirtilmemiş olduğu çağrı ilanları "usulsüz çağrı ilanı" olarak değerlendirilmektedir.

  1. USULSÜZ ÇAĞRI İLANI SEBEBİYLE GENEL KURUL KARARLARININ İPTALİ

TTK'nın 445'inci maddesi uyarınca, esas sözleşme ve dürüstlük kuralına aykırı hallerde TTK'nın 446'ncı maddesinde belirtilen kişiler karar tarihinden itibaren üç ay içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açabilirler.

TTK'nın 446'ncı maddesinde genel kurul kararı aleyhine iptal davası açabilecek kişiler belirtilmiş olup, ilgili maddenin (b) bendi uyarınca, toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını ve bu aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri iptal davası açma hakkına sahiptirler.

Kanun hükmünden anlaşılacağı üzere, usulsüz çağrı sebebiyle iptal davası açmak isteyen pay sahibinin çağrının usulüne göre yapılmadığını ileri sürmesi tek başına yeterli olmayacaktır. Pay sahibi ayrıca bu aykırılığın genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ispatlaması gerekir.

  1. USULSÜZ ÇAĞRI İLANI SEBEBİYLE AÇILACAK GENEL KURUL KARARLARININ İPTALİ DAVASINDA ETKİ KURALI

Yukarıda da izah edildiği üzere, TTK'nın 446'ncı maddesinde çağrının gereği gibi ilan edilmemesi, iptal davası açma hakkını haiz olmak için yeterli olmayıp, bu aykırılığın iptali istenen genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunun ispatı gerekmektedir. Ekonomik işleyiş açısından, sadece çağrıdaki usulsüzlük sebebiyle pay sahiplerine iptal davası açabilme hakkının tanınması, istismara yol açabileceğinden salt usulsüz çağrı sebebiyle genel kurul kararının iptal edilmesi hakkaniyete aykırı olacaktır. Olası kötü niyetli ve istismara yol açabilecek yaklaşımları önlemek amacıyla bu "etki kuralı" anlayışı benimsenmiştir.

Etki kuralı, "eğer söz konusu aykırılık olmasaydı genel kurulun o kararı alamayacağı olgusu" olarak tanımlanabilir.1  Etki kuralı sadece çağrı usulsüzlükleri ile ilgilidir ve kuralın uygulama alanı oldukça sınırlıdır. Bu kurala tabi haller sınırlı sayı ilkesine göre belirlenmiş olup, herhangi bir sözleşme ile bu kuralın uygulama alanı daraltılıp arttırılamaz. İçtihatlar incelendiğinde, Türk Mahkemelerinin etki kuralını nisaplara dayanarak uyguladığı açık bir biçimde görülecektir. Bir başka deyişle etki kuralı, iptal davası açmak isteyen pay sahibinin eğer bu aykırılık olmasaydı genel kurul kararının alınmasında kararı etkileyebilecek olup olmamasıyla ilgilidir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 19.02.2018 tarihli 2016/ 7058E. ve 2018/1185K. sayılı dosyasında, yerel mahkemenin "somut olayda davacıların paylarının %50 olduğu, eğer davacılar toplantıya katılsaydı alınacak kararlara etki edebilecek olduğu gerekçesiyle" vermiş olduğu genel kurulun iptali kararını onamıştır. Aynı Daire'nin 10.09.2014 tarihli 2014/ 326E. ve 2014/13491 K. sayılı dosyasında ise yerel mahkemenin verdiği "toplantıya katılmayanların karara herhangi bir etkisinin olmayacağı, çağrıdaki usulsüzlüğün tek başına alınan kararların iptali sonucunu doğurmayacağı gerekçesiyle davanın reddi" kararı da onanmıştır.

SONUÇ

Yukarıda izah ettiğimiz üzere, gerek hukuki düzenlemelerden gerek Yargıtay içtihatlarından da anlaşılacağı gibi, TTK hükümlerince gereği gibi ilan edilmeyen bir çağrı "usulsüz çağrı" olarak değerlendirilmekte ve genel kurul kararlarının iptali için aranan koşullardan birini oluşturmaktadır. Ancak bu iptal davasının mahkeme nezdinde kabul edilmesi için usulsüz çağrının varlığı tek başına yeterli olmayacak ve çağrıda usulsüzlük olduğunu iddia eden pay sahiplerinin, şirketteki paylarının alınacak olan karara etki edip etmeyeceği diğer bir deyişle alınacak olan kararın akıbetini değiştirip değiştirmeyeceğini de "etki kuralı" çerçevesinde mahkeme nezdinde ispatlaması gerekecektir.

Footnote

1 "Anonim Ortaklıklarda Genel Kurul Kararının İptalinde Etki Kuralı", Ersin Çamoğlu, Yaklaşım Dergisi, Ağustos 2014, s.217.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Mondaq Sign Up
Gain free access to lawyers expertise from more than 250 countries.
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Industry
Mondaq Newsalert
Select Topics
Select Regions
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions