Turkey: Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun Özel Nitelikli Kişisel Verilerin İşlenmesine İlişkin Tedbirlere Yönelik Kararı Yayınlandı

Last Updated: 10 January 2019
Article by Selin Ozbek Cittone and Batuhan Aytaç

7 Mart 2018 tarihinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun, "Özel Nitelikli Kişisel Verilerin İşlenmesinde Veri Sorumlularınca Alınması Gereken Yeterli Önlemler" başlıklı kararı ("Karar") Resmi Gazete'de yayımlandı. Kurul'un bundan önce yayınlanan yalnız iki adet ilke kararı vardı1. Ancak bu karar, Kurul'un Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun ("Kanun") uygulanmasına yönelik ilk karar olduğu için önem taşıyor.

KARAR NEYLE İLGİLİ?

Karar, aslında Kanun'un 6. maddesinin 4. fıkrasına ilişkin. Söz konusu hüküm "Özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesinde, ayrıca Kurul tarafından belirlenen yeterli önlemlerin alınmasının" zorunlu olduğunu belirtmektedir. Kanun'un yürürlüğe girdiği 2016 yılının Nisan ayından bu yana bu konuda Kurul bir karar vermemişti. 7 Mart 2018 tarihine yayınlanan Kurul kararı böylece bir soru işaretini daha gideriyor.

Bu kararın beklenmesinin sebebi sadece madde 6/4 değildi. Aynı zamanda madde 22/ç uyarınca özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi için aranan yeterli önlemlerin belirlenmesi de Kurul'un görev ve yetkileri arasında sıralanmıştı.

HANGİ TEDBİRLER İSTENİYOR?

  1. Özel nitelikli kişisel verilerin güvenliğine yönelik sistemli, kuralları net bir şekilde belli, yönetilebilir ve sürdürülebilir ayrı bir politika ve prosedürün belirlenmesi gerekmektedir. Bu yüzden şirketlerin özel nitelikli kişisel verilerin güvenliği konusunu ayrıca masaya yatırması ve titiz bir politika ve prosedür çalışması yapması gerekiyor.
  1. Özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi süreçlerinde yer alan çalışanlara yönelik idari ve teknik tedbirlerin alınması gerekmektedir. Kurul, bunun için aşağıdaki tedbirleri belirliyor:
  • Kanun ve buna bağlı yönetmelikler ile özel nitelikli kişisel veri güvenliği konularında düzenli olarak eğitimler verilmesi

–> Buradaki en önemli husus genel bir eğitim verilmesinin yeterli olmayacağıdır. Özel nitelikli kişisel veriler bakımından bu eğitimlerin düzenli gerçekleştirilmesi gerekecektir.

  • Gizlilik sözleşmelerinin yapılması

–> Çalışanlarla gizlilik sözleşmesi yapılıyor olsa dahi bu gizlilik sözleşmesinin mutlaka özel nitelikli kişisel verilere yönelik hüküm içermesini tavsiye ederiz.

  • Verilere erişim yetkisine sahip kullanıcıların, yetki kapsamlarının ve sürelerinin net olarak tanımlanması

–> Bu yalnız özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi için değil, tüm kişisel verilerin işlenmesine yönelik bir tedbirdir; ancak özel nitelikli kişisel verilere ilişkin özel yetki kapsamı ve sürelerinin tanımlanması gerekmektedir. Örneğin çalışan kişisel verilerine erişen İK departmanı özelinde çalışanın sağlık, meslek kazası gibi kişisel verilerine aynı departmanda çok daha az sayıda kişinin erişmesi sağlanabilir.

  • Periyodik olarak yetki kontrollerinin gerçekleştirilmesi

–> Yetki kontrollerin hangi zaman aralıklarında ve/veya hangi tarihlerde yapılacağının belirlenmesi gerekmektedir.

  • Görev değişikliği olan ya da işten ayrılan çalışanların bu alandaki yetkilerinin derhal kaldırılması. Bu kapsamda, veri sorumlusu tarafından kendisine tahsis edilen envanterin iade alınması

–> Kişisel verilerin yetkisiz işlenmesi ve aktarılması konusundaki en büyük risklerden biri işten ayrılan çalışandır. Bu sebeple işten ayrılan kişinin kişisel verilere her türlü erişimi ortadan kaldırılmalıdır.

  1. Özel nitelikli kişisel verilerin işlendiği, muhafaza edildiği ve/veya erişildiği fiziksel ve elektronik ortamlara uygun ayrı güvenlik önlemlerinin alınması gerekmektedir. Kurul'un belirlediği önlemler ise aşağıdaki gibidir:

Elektronik ortamlar için;

  • Verilerin kriptografik yöntemler kullanılarak muhafaza edilmesi ve kriptografik anahtarların güvenli ve farklı ortamlarda tutulması,

–> Kurul, hangi kriptografik şifreleme yöntemlerinin kullanılacağı konusunda bir öneri getirmemiştir; ancak Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun internet sitesinde yayımlanan Kişisel Veri Güvenliği Rehberi'nde ("Rehber") uluslararası kabul gören şifreleme programlarının kullanılması gerektiği belirtilmektedir. Bu anlamda uluslararası kullanımı olan BitLocker, Veracrypt, Axcrypt gibi yazılımların yanı sıra AES, RSA, SHA gibi kriptografik algoritmalar kullanılabilir.

  • Veriler üzerinde gerçekleştirilen tüm hareketlerin işlem kayıtlarının güvenli olarak loglanması,
  • Verilerin bulunduğu ortamlara ait güvenlik güncellemelerinin sürekli takip edilmesi, gerekli güvenlik testlerinin düzenli olarak yapılması/yaptırılması, test sonuçlarının kayıt altına alınması,

–> Verilerin güvenliğini sağlayan çözümlerin her daim güncel tutulması sağlanmalıdır. Ayrıca sızma testleri ve güvenlik açığı tespitlerinin hangi aralıklarla yapılacağı belirlenmeli ve bu yolla düzenli tetkikler yapılmalıdır. Test sonuçlarının kaydının da ayrıca tutulması gerekir. Bu tip tetkik, tedbir ve önlemler için DLP çözümleri uygulanabilir.

  • Verilere bir yazılım aracılığı ile erişiliyorsa bu yazılıma ait kullanıcı yetkilendirmelerinin yapılması, bu yazılımların güvenlik testlerinin düzenli olarak yapılması/yaptırılması, test sonuçlarının kayıt altına alınması,

–> İlgili yazılımlarda söz konusu özel nitelikli kişiye kimlerin erişebileceğinin belirlenmesini takiben özel nitelikli kişisel veri içerecek yazılımlarda da yalnız departman özelinde değil yukarıdaki 2. bölümde de belirttiğimiz gibi kişisel verinin niteliğine göre de ayrım yapılması ve yazılımlara erişimin de bu şekilde yetkilendirilmesi gerekir. Yine yazılımlar için de sızma testleri ve güvenlik açığı tespitlerinin hangi aralıklarla yapılacağı belirlenmeli ve bu yolla düzenli tetkikler yapılması ve bunların kaydının tutulması gerekir. Yine bu tip tetkik, tedbir ve önlemler için DLP çözümleri uygulanabilir.

  • Verilere uzaktan erişim gerekiyorsa en az iki kademeli kimlik doğrulama sisteminin sağlanması,

–> Uzaktan erişimle kastedilenin şirket binası dışındaki bir konumdan şirket ağına bağlanılması olduğu düşünülmektedir. Bu noktada ek güvenlik önlemleri gerekecektir. Bunun için de iki kademeli kimlik doğrulama (two-factor authentication) sistemi gerekmektedir. İki kademeli kimlik doğrulamanın ikinci kademesi uzaktan erişen kişinin şifreye ek olarak sadece kendi sahip olduğu ikinci bir erişim yöntemini kullanmasıdır (sadece bu kişinin sahip olduğu bir bilgi veya anlık, kısa süreliğine üretilen tokenlar olabilir). Kendiliğinden iki kademeli doğrulama sistemi olan uzaktan erişim uygulamaları veya sistemleri kullanılabilir veya bazı authenticator yazılımlarıyla entegre sistemler kurularak bu doğrulama sağlanabilir.

Fiziksel ortamlar için;

  • Özel nitelikli kişisel verilerin bulunduğu ortamın niteliğine göre yeterli güvenlik önlemlerinin (elektrik kaçağı, yangın, su baskını, hırsızlık vb. durumlara karşı) alındığından emin olunması,

–> Rehberde de belirtildiği üzere fiziksel ortamlar bina dışına çıkarılsa dahi çıkarıldığı noktada da aynı fiziksel güvenlik ortamının sağlanması gerekir.

  • Bu ortamların fiziksel güvenliğinin sağlanarak yetkisiz giriş çıkışların engellenmesi

–> Bu ortamlara kartlı veya biyometrik sistemlerle (biyometrik veriler de özel nitelikli kişisel veri olduğundan bunlara ilişkin de tedbirler alınmalı ve herhangi bir şekilde veri kayıt ortamına kaydedilmeyen sistemler kullanılmalıdır) veya sadece belli kişilerde bulunan ve güvenli korunan anahtarlarla giriş yapılması sağlanabilir.

  1. Özel nitelikli kişisel verilerin aktarımına ilişkin ek güvenlik önlemleri alınmalıdır. Kurul, bu konuda aşağıdaki güvenlik önlemlerini belirlemiştir:
  • Verilerin e-posta yoluyla aktarılması gerekiyorsa şifreli olarak kurumsal e-posta adresiyle veya Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) hesabı kullanılarak aktarılması

–> KEP, elektronik iletilerin, gönderimi ve teslimatı da dâhil olmak üzere kullanımına ilişkin olarak hukukî delil sağlayan, elektronik postanın nitelikli şeklidir. KEP Hizmet Sağlayıcısı'na başvurularak bir KEP hesabı alınabilir. Şifreli aktarım için HTTPS, transport layer encryption (taşıma katmanı şifrelemesi) veya end-to-end encryption (uçtan uca şifreleme) gibi şifreli aktarım yöntemleri kullanılabilir; ancak hangi şifreleme güvenliklerinin kullanılması gerektiği Kurul tarafından belirlenmediğinden uygun şifreleme mekanizmasının şirket tarafından seçilmesi gerekecektir.

  • Taşınabilir Bellek, CD, DVD gibi ortamlar yoluyla aktarılması gerekiyorsa kriptografik yöntemlerle şifrelenmesi ve kriptografik anahtarın farklı ortamda tutulması
  • Farklı fiziksel ortamlardaki sunucular arasında aktarma gerçekleştiriliyorsa, sunucular arasında VPN kurularak veya sFTP yöntemiyle veri aktarımının gerçekleştirilmesi

–> sFTP güvenli dosya aktarımını sağlayan protokoldür. SSH, TLS ve VPN gibi farklı yöntemlerle kullanılabilir.

  • Verilerin kağıt ortamı yoluyla aktarımı gerekiyorsa evrakın çalınması, kaybolması ya da yetkisiz kişiler tarafından görülmesi gibi risklere karşı gerekli önlemlerin alınması ve evrakın "gizlilik dereceli belgeler" formatında gönderilmesi gerekir.

–> "Gizlilik dereceli belgeler" formatının ne olduğuna dair herhangi bir açıklama yapılmamıştır. Gizlilik dereceli belgeler, mevzuatta genellikle milli ve kamu güvenliğini ilgilendiren hususlarda düzenlenmektedir. Ancak T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı'nın ("Bakanlık") "Bilgi Varlıklarının Gizlilik Derecelerinin Sınıflandırılması Kılavuzu"nda2 ""Kişisel Verilerin Korunması Kanunu" gibi yasal hususlar, güncel teknolojiler ve kullanım alanları ile verilere yönelik siber tehditler göz önüne alındığında" belgelerin gizlilik sınıflandırılmasında yeni düzenlemelerin yapılmasının gerekliliğinden bahsetmiş ve bir sınıflandırma yapmıştır. Bu kılavuzda oluşturulan yeni gizlilik derecesi sınıflandırmalarından biri "KİŞİYE GİZLİ" sınıflandırmasıdır ve Bakanlık tarafından "Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde özel nitelikli kişisel veri kapsamına giren bilgi için kullanılır." şeklinde tanımlanmıştır. "Formatın ne olduğu konusunda bir açıklama verilmediğinden şimdilik "Kişiye Gizli" sınıflandırmasıyla özel nitelikli kişisel veri içeren evrakın sınıflandırılmasını öneririz."

BU TEDBİRLERİ SAĞLAMAK YETERLİ MİDİR?

En az bu tedbirleri sağlamak zorunludur. Ancak Kanun'un 12. maddesinde yer alan veri sorumlusunun güvenlik yükümlülüklerinden bu tedbirlerin söz konusu kişisel verileri korumakta yetersiz olduğu kanaatinde olan veya yetersizliği tespit eden bir veri sorumlusunun ek güvenlik tedbirleri almak için azami gayreti göstermesinin de beklendiği sonucuna varılabilir.

Ayrıca Kurul, aynı kararında bu önlemlerin yanı sıra Rehberde belirtilen uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik teknik ve idari tedbirlerin de dikkate alınması gerektiğini söylemektedir. Yukarıda ilgili kısımlarda Rehbere yaptığımız atıflar gibi bu Karar kapsamında uygulanacak çözümler için Rehberin ek tedbirler veya tavsiyeler sunup sunmadığına bakılmalıdır.

Footnotes

1 http://www.ozbek.av.tr/yayinlar/ilk-kisisel-verileri-koruma-kurulu-ilke-kararlari-yayinla

2 http://www.udhb.gov.tr/doc/siberg/siberbilgi.pdf

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Compliance
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions