Turkey: Anonim Şirketlerde Sözleşmeli Avukat Bulundurma Zorunluluğu

Last Updated: 14 March 2018
Article by Petek Varol

A. Giriş

13168 sayılı ve 7 Nisan 1969 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun ("1136 sayılı Kanun") 1. maddesinde, Avukatlık "kamu hizmeti ve serbest bir meslek" olarak tanımlanmakla birlikte, işbu 1136 sayılı Kanunun 35. maddesi kapsamında ise yalnızca avukatların yapabileceği işler düzenlenmiştir.

İşbu madde uyarınca "Kanun işlerinde ve hukuki meselelerde mütalaa verme, mahkeme, hakem veya yargı yetkisini haiz bulunan diğer organlar huzurunda gerçek ve tüzel kişilere ait hakları dava etme ve savunma, adli işlemleri takip etme, bu işlere ait bütün evrakı düzenleme" işlerinin, yalnız baroda yazılı avukatlara ait olduğu belirtilmiştir.

Bununla birlikte, aynı maddenin 3. fıkrasında "dava açmaya yeteneği olan herkesin kendi davasına ait evrakı düzenleyebileceği, davasını bizzat açabileceği ve işini takip edebileceği" hüküm altına alınmıştır.

Ancak, anılan hükmün hemen devamında "Türk Ticaret Kanunu'nun 272. maddesinde ön görülen esas sermaye miktarının 5 (beş) katı veya daha fazla esas sermayesi bulunan anonim şirketler ile üye sayısı 100 (yüz) veya daha fazla olan yapı kooperatiflerinin sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorunda oldukları" ve "bu fıkra hükmüne aykırı davranan kuruluşlara Cumhuriyet savcısı tarafından sözleşmeli avukat tayin etmedikleri her ay için, sanayi sektöründe çalışan on- altı(16) yaşından büyük işçiler için suç tarihinde yürürlükte bulunan, asgarî ücretin iki aylık brüt tutarı kadar idarî para cezası verileceği" belirtilmiştir.

İşbu madde hükmünde de anlaşılacağı üzere avukat bulundurma zorunluluğu tüm anonim şirketler için öngörülmemiştir. Dolayısıyla 1136 sayılı Kanundaki sermaye miktarının beş (5) katı ifadesinin yorumlanması için Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili maddesinin incelenmesi gerekmektedir

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nda bulunan işbu madde her ne kadar 6762 sayılı eski Türk Ticaret Kanunu'nun 272. Maddesine atıfta bulunmuş olsa da işbu madde hükmü 14.02.2011 tarih ve 27846 sayılı Resmi Gazetede 6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu'nun ("TTK") 332. Maddesinde korunmaktadır.

Bu kapsamda, TTK'nun 332'inci maddesi uyarınca anonim şirketlerin kurulması için öngörülen minimum sermaye miktarı 50.000.-TL'dir.

Sonuç itibarı ile esas sermaye miktarı 250.000.- TL sermaye ve fazlasına sahip Anonim Şirketler ya bordrolarında bir avukat çalıştıracak ya da sözleşmeli olarak bir avukattan devamlı hizmet alacaklardır.

Bu zorunluluk,

  • Kuruluş esas sermayesi 250.000 TL ve üzeri olan anonim şirketlerde tüzel kişilik kazanılması ile birlikte; yani şirketin ticaret siciline tescil edilmesi ile birlikte,
  • Kuruluş esas sermayesi 250.000 TL'nin altında ancak sermaye artırımı sonrasında esas sermaye miktarı 250.000 TL ve üzerine çıkan anonim şirketlerde ise, sermaye artırımına ilişkin genel kurul kararının ticaret siciline tescil ettirildiği anda doğmaktadır.

Anonim Şirketlerde zorunlu avukat bulundurmaya ilişkin bu yasal yükümlülük ilk olarak 2001 tarihinde getirilmiş, daha sonra 2008 yılında birtakım değişiklikler geçirmiş ve 2011 yılı sonu itibari ile de Anayasa Mahkemesinin konuya ilişkin kararı kapsamında uygulaması netlik kazanmıştır.

Anayasa Mahkemesinin 30 Haziran 2011 tarih ve 2010/10 E., 2011/110 K. numaralı kararı ile 1136 sayılı Kanun'un 35/3 maddesinin düzenlenmesinin arkasında yatan neden açıklığa kavuşturulmuş olup,  sermayesi büyük anonim şirketlerin bünyelerinde pay sahiplerine, şirket çalışanlarına, şirket alacaklılarına ve topluma ait birbiriyle çatışan farklı çıkarları barındıran tüzel kişilikleri olduğunu ve işbu tüzel kişiliklerin bünyelerinde barındırdıkları farklı çıkarlar arasında adil bir denge kurarak devam ettirebilmeleri için kanunlara uygun faaliyet göstermesi gerektiğine kanaat getirilmiştir. Bunun sonucunda da 1136 sayılı Kanun'un 35/3'üncü maddesinin Anonim Şirketler için uygulanmasının Anayasaya aykırı olmadığı netlik kazanmıştır.

Bu doğrultuda geçtiğimiz yıllarda Barolar bu konuda takipler yapmaya başlamış, zorunluluğa uymayanlar hakkında savcılığa bildirimler yapmış, savcılıklar da Kabahatler Kanunu kapsamında idari para cezalarına hükmetmeye başlamış, itiraz eden şirketler ise bu konuda başarı elde edememiş ve sonuçta bu cezalara muhatap olmaya başlamışlardır.

B. Sözleşmeli Avukat Bulundurma Zorunluluğuna Uymayan Anonim Şirketlere Uygulanacak İdari Para Cezası:

Avukatlık ücret tarifesine göre işbu hizmetin net aylık asgari tutarı 2013 yılı için 1.100 TL; 2014 ve 2015 yılları için 1.250 TL; 2016 yılı için 1.500 TL, 2017 yılı için 1.650 TL ve 2018 yılı için 1.815 TL olarak belirlenmiştir.

Ancak, avukat tarafından takip edilen dava, takip ve işlerde tarifeye göre hesaplanan vekâlet ücretinin, yıllık avukatlık ücretinin üzerinde olması durumunda ise aradaki eksik miktar Anonim Şirket tarafından avukata ayrıca ödenecektir.

Anonim Şirketlerin bu hizmeti almamaları halinde işbu bedellerin brüt tutarının iki katı idari para cezası alması söz konusudur. Bu kapsamda her bir anonim şirket için ceza; 2016 yılı için senelik 39.528 TL, 2017 yılı için senelik 42.660 TL, 2018 yılı içinse 48.708 TL tutarında olacaktır.

Bu yükümlülük kapsamında, anonim şirketlerin, merkezlerinin kayıtlı bulunduğu şehirdeki Baro Başkanlığı tarafından tebliğ edilen yazıların tebliğ tarihinden itibaren on (10) gün içerisinde cevap vermeleri gerekmektedir. Anonim Şirketler işbu cevap kapsamında şayet Sözleşmeli avukat bulunduruyorlar ise istenilen döneme ait Avukatlık Sözleşmesi ile ilgili ücret ödemelerini gösteren serbest meslek makbuzu ödeme belgesi örneklerini, eğer çalıştırılan avukat sigortalı ise sadece istenilen yıl ilişkin maaş bordroları örneklerini ilgili Baro Başkanlığı'na sunmaları gerekmektedir.

Ayrıca, birden fazla sigortalı avukat ile çalışılması halinde ise avukatlardan yalnızca birisine ait maaş bordroları örneğinin Baro Başkanlığı'na sunulması kafi olacaktır.

C. Hukuki Uyuşmazlıklar

Sözleşmeli Avukat bulundurmayan Anonim Şirketlere öngörülecek idari para cezası nedeni ile çıkacak uyuşmazlıklarda çözüm merci Adli Yargı olup sulh ceza mahkemeleri yetkilidir. Her ne kadar idari para cezası olması nedeniyle ilgili uyuşmazlığın çözüm merciinin İdari Yargıda olması gerektiği algısını yaratsa da Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü 29.12.2014 tarihli ve 2014/1119 E. ve 2014/1163 K. numaralı kararı ile bu konuya bir açıklık getirmiştir. 

İşbu kararda ''...İncelenen uyuşmazlıkta, Cumhuriyet savcısı tarafından davacı Anonim Şirkete verilen idari para cezasının 5326 sayılı Kabahatler Kanun'un 16. Maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nda idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 17/4'üncü maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Yasa hükümleri dikkate alınacağından, idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanunun 27. Maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.'' gerekçesi ile çözüm merciinin Adli Yargı olacağını belirtmiştir.

D. Sonuç

1136 sayılı Avukatlık Kanun'unun 35/3 maddesi uyarınca sermayesi 250.000 TL ve üzeri olan Anonim Şirketlerin ya bordrolarında bir avukat çalıştıracak ya da sözleşmeli olarak bir avukattan devamlı hizmet almaları zorunludur. Anılan yükümlülüğü yerine getirmeyen Anonim Şirketlere ise, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Cumhuriyet Savcısı tarafından sözleşmeli avukat bulundurmadıkları her ay için idari para cezası uygulanacaktır. İşbu tutar ise 2017 yılı için her ay için 3.555.- TL 2018 yılı için ise 4.059.- TL tutarındadır.

Anonim Şirketlere getirilen bu zorunluluğun objektif, hukuki ve hakkaniyetli olmadığı, şirketleri sözleşme yapmaya zorlayarak Anayasa'da güvence altına alınan sözleşme serbestisine aykırılık teşkil ettiği yönünde eleştiriler bulunsa da Anayasa Mahkemesi'nin 30.06.2011 tarih ve 2010/10 E.,2011/110 K. sayılı kararı ile Avukatlık Kanun'unun ilgili 35'inci maddesinin Anonim Şirketler yönünden Anayasaya aykırı olmadığına kanaat getirilmiştir.

Dolayısıyla, Avukat bulundurma yükümlülüğü altında olan anonim şirketlerin yüklü miktarda idari para cezaları ile muhatap olmamak için bu yükümlülüklerini yerine getirmelidir. 

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Related Video
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Compliance
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions