Turkey: İhtiyati Tedbir Kararları ve Uygulaması

Last Updated: 25 August 2017
Article by Sila Yilmaz and Yalcin Celebi

I. Giriş

İhtiyati tedbir kurumu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ("HMK") Onuncu Kısım'da Geçici Hukuki Korumalar başlığı altında düzenlenmiştir. Bu kavram 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK öncesinde (mülga) 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda ("HUMK") 101 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş idi. Eski düzenleme ile yeni düzenleme arasında sistematik ve uygulama olarak birtakım değişiklikler mevcuttur. Bu değişikliklerle ihtiyati tedbir kurumu,  yüksek mahkeme kararları, doktrin tartışmaları ve uygulamada yer alan bazı gereklilikler ışığında, uygulamada tereddütlere yer vermemek adına HMK'da açıkça yer alarak yeniden düzenlenmiştir.

HMK'nın 389. maddesinde ihtiyati tedbir kurumu aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır.

"Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. "

Görüldüğü üzere ihtiyati tedbir kurumu, ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep edenin, korunmaması halinde zarara uğraması muhtemel hakkının, ne zaman sona ereceği belli olmayan yargılamanın neticelenmesini beklemeksizin koruma altına alınmasını sağlamaktadır. Bu özelliği ile idari hukukta düzenlenmiş olan "yürütmenin durdurulması" ile benzer korumayı amaçladığını söylemek yanlış olmayacaktır. HMK kapsamında yer alan ihtiyati tedbir hükümleri haricinde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda ve diğer kanunlarda spesifik, ihtiyati tedbir hükmünde hukuki korumalar yer almaktadır.

II. İhtiyati Tedbir Kararlarının Konusu

İhtiyati tedbir kararı verilmesi talebine konu edilebilecek haklar bakımından bir sınırlama getirilmemiştir. Uygulamada genel olarak en çok korunması talep edilen hak mülkiyet hakkıdır. Gayrimenkul ve sicile tabi araçların sicile işlenen bir tedbir şerhi ile 3. kişilere devredilmesinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi sıkça başvurulan bir yöntemdir. Bunun haricinde tüzel kişilerin genel kurul veya yönetim kurulu kararlarının iptali için açılan davalarda da ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebi ile iptal davasın konu genel kurul kararının durdurulması uygulamada görülmektedir.

İhtiyati tedbir kararlarının konusu bakımından bir sınırlandırma getirilmemiş olsa da davanın ve uyuşmazlığın esasını halleder şekilde tedbir kararı verilmemesi gerekmektedir, Yargıtay'ın bu yönde pek çok kararı mevcuttur.

III. İhtiyati Tedbir Kararı Verilebilmesi Şartları ve Teminat

Mahkeme tarafından ihtiyati tedbir kararının verilebilmesi iki ana şarta bağlanmıştır:

Bu şartlardan ilki, talep edenin korunması gereken hakkının mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması veya tamamen imkansız hale gelme ihtimalinin varlığıdır.

İkinci şart ise, taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümüne kadar gecikme sebebiyle bir sakıncanın veya ciddi bir zararın doğacağı ihtimalidir. 

İhtiyati tedbir kararı verilmesine dair talebin kabulü için yukarıda belirtilen şartların her ikisinin de birlikte bulunması gerekmektedir. HMK'da öngörülen şartlar soyut olup ihtiyati tedbir kararı verilmesini gerektirecek mahiyette olup olmadıklarına dair takdir yetkisi mahkemeye aittir. HMK'nın ilgili madde gerekçesinde de kanun koyucu aşağıdaki gerekçeye yer vermiştir:

"Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkânsız hâle geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan hâller, genel bir ihtiyatî tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir. Mahkemece, ihtiyatî tedbir yargılamasının gerektirdiği inceleme ve ispat kuralları dikkate alınarak, yapılan incelemeden sonra, bu sakınca veya zararı ortadan kaldıracak tedbire karar verilmesi mümkün olacaktır."

Esas dava açılmadan önce veya dava açılırken ve hatta yargılama devam ederken mahkemeden ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilebileceği gibi gerektiği taktirde birden çok defa dahi talep edilmesi mümkündür. İhtiyati tedbir kararı talebi, usul hukuku bakımından ihtiyati haciz kararı talebine paralel olarak uygulama alanı görmektedir. Talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde, mahkeme karşı tarafı dinlemeden ihtiyati tedbir kararı verebilmektedir. Uygulamada bu durumla sıkça karşılaşılmakta olup karşı taraf, pek çok kez aleyhinde ihtiyati tedbir kararı verildikten sonra ancak bu karardan haberdar olmaktadır.

Yargılama istinaf aşamasında ise HMK'da ilk derece mahkemesindeki yargılama usulüne atıf yapıldığından yasal şartların doğması halinde, davaya bakan bölge adliye mahkemesinden ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinde bulunulabilecektir.

HMK 392. maddede ihtiyati tedbir kararı verilirken teminat alınması genel kural olarak kabul edilmiştir.

Madde hükmü aşağıda yer almaktadır:

"İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Talep, resmi belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa, mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına da karar verebilir. Adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez.

Asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması üzerine teminat iade edilir."

HMK 392. maddede izah edildiği üzere, teminat gösterilmesi gerekliliği genel kuralının istisnaları;

  • talebin resmi bir belgeye dayanması,
  • resmi belge dışında ise ancak kesin bir delile dayanıyor olması,
  • durum ve koşullar gerektirmesi,

olarak sayılmıştır. Bu şekilde karar vermeye yetkili mahkemeye gerekçesini de belirtmek şartıyla, teminat alınmaksızın ihtiyati tedbir kararı verilebileceği yönünde geniş bir takdir yetkisi tanınmıştır. Bu genel düzenleme haricinde özel kanunlarda teminat gösterilmesi gerekmeksizin bazı spesifik ihtiyati tedbir kararlarının verilmesi mümkündür (iflas davalarında defter tutulmasına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesi gibi).

IV. İhtiyati Tedbir Kararına Karşı İtiraz ve Kanun Yolları

İhtiyati tedbir kararının karşı tarafı, kendisi dinlenilmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararına itiraz etme hakkını haizdir. İhtiyati tedbir kararının uygulanması sebebiyle menfaati açıkça ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati tedbir kararının verildiğini öğrenmelerinden itibaren bir hafta içinde ihtiyati tedbir kararına, ihtiyati tedbir kararının şartlarına ve teminata itiraz edebilirler. İhtiyati tedbir kararı karşı tarafın huzurunda verilmiş ise, bu tarafın 1 haftalık itiraz süresi bu kez ihtiyati tedbir kararının verildiği tarihten itibaren başlar. Söz konusu itirazlar kararı veren mahkemeye yapılır. Bu itiraz üzerine mahkemenin vermiş olduğu karara karşı istinaf kanun yolu açıktır. Söz konusu itiraz ve itiraza karşı başvurulan kanun yolu, aksine karar verilmedikçe, tedbir kararının icrasını durdurmamaktadır.

Bu noktada, henüz taslak halinde olan Hukuk Muhakemeleri Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik  Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı Taslağında ("Taslak") kararı veren mahkemeye karşı yapılması öngörülen itiraz yolunun kaldırılarak  ihtiyati tedbir kararlarına karşı her iki tarafa da doğrudan istinaf yoluna başvurma hakkı tanınmaktadır.

V. İhtiyati Tedbir Kararının İcrası

İhtiyati tedbir kararının icrası da kural olarak ihtiyati haciz kararlarındaki gibi icra müdürlüklerince gerçekleştirilmektedir. Bu düzenleme kural olmakla birlikte tedbir kararının konusu bakımından gerektiği durumlarda mahkemenin açık kararı ile kararın icrasının doğrudan mahkeme yazı işleri müdürlüğü ve/veya iflas müdürlükleri tarafından gerçekleştirilmesi de mümkündür (HMK 393/2). İhtiyati tedbir kararlarının karar verildikten itibaren bir hafta içerisinde icrası gerekmektedir. Eğer ki, ihtiyati tedbir kararı 1 hafta içerisinde icra edilmez ise tedbir kararı kendiliğinden ortadan kalkacaktır. İhtiyati tedbir kararının uygulanmasında şartlar gerektiğinde zor kullanılma hakkı kanunda mevcuttur. Bu zor kullanma hakkı icra müdürlüklerince yerine getirilmektedir.

VI. İhtiyati Tedbir Kararlarının Sonuçları ve Tazminat Davası

İhtiyati tedbir kararı, dava açılmadan önce verilmiş ise, talep eden kararın icrasını talep ettiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde esasa ilişkin davasını açmak, dava açtığına ilişkin derkenar alarak kararı icra dosyasına ibraz etmek ve karşılığında bir belge almak zorundadır. Aksi halde ihtiyati tedbir kararı kendiliğinden kalkar. Bu düzenleme ile amaçlanan, ihtiyati tedbir kararının uygulanmasında kötü niyetin ve yasanın suiistimalinin önüne geçmektir. Dikkat edilmelidir ki, ihtiyati tedbir kararları geçici bir hukuki önlem olup kanunda öngörülen yargılama gerçekleştirilmeden taraflar arasındaki uyuşmazlığın nihai çözümü amacını taşımamaktadır.

İhtiyati tedbir kararları, kararı veren mahkemenin davanın esası bakımından vermiş olduğu kararın kesinleşmesi ile birlikte sona erer. Davaya bakan mahkemenin, gerekli görmesi halinde ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına talep üzerine veya resen karar verme yetkisi bulunmaktadır. Yukarıda da belirtmiş olduğumuz üzere ihtiyati tedbir kararının, yargılama yapılmaksızın talep edenin sunmuş olduğu deliller ışığında, çoğu durumda karşı tarafı dinlemeden verilmesi mümkündür. Bu şartlar altında mahkeme tarafından verilen ihtiyati tedbir kararları, karşı tarafın haksız olarak zarara uğramasına sebep verebilmektedir. Bu zararların karşılanması için HMK 399. maddesinde özel bir tazminat davası düzenlenmiştir. İlgili madde uyarınca haksız olarak verilen ihtiyati tedbir kararı sebebiyle doğan zararlardan ihtiyati tedbir kararını talep eden sorumlu olacaktır.

Haksız ihtiyati tedbir kararının uygulanmasından doğan tazminat davasının şartları kanunda belirtilmemiş ise de Türk Borçlar Kanunu hükümlerinden yola çıkarak doktrinde bi takım şartlar ortaya konulmuş bu şartlar uygulamada içtihatlarla da benimsenmiştir. Tazminat davasının şartları kısaca aşağıda şekilde belirtilebilir;

  • İhtiyati tedbir kararının uygulanmış olması,
  • İhtiyati tedbir kararının haksız olması,
  • İhtiyati tedbir kararı sebebiyle zararın meydana gelmesi,
  • İhtiyati tedbir kararı ve doğan zarar arasında illiyet bağı bulunması.

Yukarıdaki şartların varlığı halinde zarara uğrayan karşı taraf veya üçüncü kişi tarafından tazminat davası ikame etme hakkı doğacaktır. İşbu dava haksız fiillerde olduğu gibi iki yıllık zamanaşımına tabidir. Davaya bakmakla görevli mahkeme, ihtiyati tedbir kararını veren veya asıl davayı görüp karara bağlayan mahkemedir.

Bu tazminat davası sonucunda, haksız ihtiyati tedbir koydurtmuş olan taraf, davacıya tazminat ödemeye mahkum edilirse, davacı bu tazminatını öncelikle davalının ihtiyati tedbir kararı alırken göstermiş olduğu teminattan alır.

VII. Tedbir Kararına Muhalefet

İhtiyati tedbir kararının uygulamasına muhalefet edenler için HMK 398. maddesinde disiplin hapsi öngörülmüştür. Madde metni aşağıda yer almaktadır:

"İhtiyati tedbir kararının uygulanmasına ilişkin emre uymayan veya tedbir kararına aykırı davranan kimse, bir aydan altı aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır. Görevli ve yetkili mahkeme, esas hakkındaki dava henüz açılmamışsa, ihtiyati tedbir kararı veren mahkeme; esas hakkındaki dava açılmışsa, bu davanın görüldüğü mahkemedir."

HMK'da yer alan düzenlemeden önce, HUMK'taki düzenlemede tedbir kararına muhalefet halinde bunun yargılamasının hangi mahkemede gerçekleşeceğine dair açık bir hüküm bulunmamaktaydı. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 13.02.2007 tarihli 2007/16-6 Esas 2007/27 Karar sayılı ilamında tedbir kararına muhalefet eden kişiye karşı savcılığa suç duyurusunda bulunulması gerektiğine hükmetmiştir.

Mevcut durumda ise HMK'nın 398. maddesi söz konusu disiplin cezasına dair yargılamayı yapacak mahkemenin tedbir kararını vermeye görevli ve yetkili mahkeme olduğunu göstermektedir. Bu konuda Taslak'ta  HMK 398. maddesine ek fıkralar eklenerek söz konusu yargılamanın usulüne dair ayrıntılı hükümlere yer verilmiş olduğu görülmektedir. Bu düzenlemelerle ihtiyati tedbir kararlarına uymamanın caydırıcılığının arttırılması amaçlanmaktadır.

VIII. Sonuç ve Değerlendirmeler

Dava usulünün yasalarla önceden öngörülmüş bir yargılama süreci vardır ve bu yargılama da ayrıntılı bir incelemeyi gerektirir. Bu yargılamaların tamamlanması aşamasında, hakkın özünün zarar görmemesi için geçici hukuki korumalara hep ihtiyaç duyulmuştur ve bu konudaki gereklilik hiç şüphesiz Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 36. maddesinde düzenlenen hak arama hürriyetinin de vazgeçilmez bir unsurudur. Bu çerçevede tarafların hak arama hürriyetinin bir parçası olan ihtiyati tedbir kurumu, taraflar için hakkın muhafazası için HMK'da yer alan diğer düzenlemelerle birlikte etkili bir başvuru yoludur.

Görüldüğü üzere, ihtiyati tedbir kurumu HUMK döneminden HMK dönemine sistematik olarak gelişerek aktarılmıştır. Bununla birlikte Taslak içeriğinde yer alan düzenlemelerle birlikte kanunda tam olarak açıkça belirtilmemiş hallerin de düzenleme altına alınması öngörülmektedir. Bu gelişmeler ışığında ihtiyati tedbir kurumunun kanun koyucu gözünde henüz tam olarak olgunlaşmadığı ancak öngörülen düzenlemelerle de daha etkili hale geleceğini söylemek mümkündür.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Compliance
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions