Turkey: Şirketler için sürdürülebilirlik raporu hazırlamanın önemi nedir?

Last Updated: 26 January 2017
Article by İzel Levi Coşkun

Şirketlerin kar amacı gütmenin yanı sıra, sosyal ve çevresel sorumlulukları da var. Sürdürülebilirlik raporları şirketlerin kurumsal yönetim ilkeleri çerçevesinde, ekonomik getirileri ile sosyal ve çevresel etkilerini nasıl dengelediklerini, risk ve fırsatları sürdürülebilirlik bakış açısıyla nasıl ele aldıklarını şeffaf bir şekilde paylaşmak amacını güdüyor.

Sürdürülebilirlik raporlarının bu doğrultuda 3 çok önemli fayda sağladığını düşünüyorum:

1- Paydaş katılımı sağlamak

2- İç ve dış farkındalık yaratmak

3- Anlaşılabilir ve ölçülebilir hedefler belirlemek

Kısaca açıklamak gerekirse:

1- Paydaş katılımı: Bir şirket sadece yönetim ve çalışanlarından oluşan bir bütün değil. Şirket dediğimizde ulaşabildiği, dokunabildiği her şey o bütünün bir parçası; müşteriler, tedarikçiler, yatırımcılar, çalışanların aileleri, bulunduğu çevre, ekosistem, sivil toplum kuruluşları, kamu ve diğer paydaşlar şirketin etki alanının içine giriyor. Bu yüzden de, şirketin aldığı tüm stratejik kararlarda sadece kendisinin değil paydaşlarının  çıkarını da gözetmek, onların da birçok konuda görüşünü almak gibi bir sorumluluğu bulunuyor. Sürdürülebilirlik raporu kararların paydaşların da katılımıyla nasıl alındığı, paydaşlara yönelik olumlu yada olumsuz ne gibi bir etki yaratıldığını açık ve net bir şekilde görmemizi sağlıyor. 

2- İç ve dış farkındalık yaratmak: Bu konu özellikle Türkiye açısından çok önemli. Türkiye'de sürdürülebilirlik konusu genelde büyüme ya da çevre ile birlikte kullanılan bir kavram. Halbuki sürdürülebilirlik uzun vadeli yaklaşımıyla, büyümeden çok gelişme ve sadece çevre değil sosyal etkiyi de kapsayan bir kavram. Dolayısıyla bu raporların, sürdürülebilirlik kavramının daha iyi anlaşılması, özümsenmesi ve sürdürülebilir bir gelecek adına sadece şirket değil birey olarak da bir çok sorumluluğumuz olduğuna yönelik, hem şirket içi hem de şirket dışında farkındalık yaratılması açısından çok önemli bir rol oynadığını düşünüyorum.

3- Anlaşılabilir ve ölçülebilir hedefler belirlemek: Sürdürülebilirlik raporlarının içerik olarak en önemli paylaşımlarından birinin şirketin paydaşlarının da katılımıyla belirlediği hedeflerini anlaşılabilir ve ölçülebilir hale getirerek sunmasındır. Bu hedeflerin sadece para ile ölçülmeyen, karbon ayakizi, su ayakizi gibi şimdilik ekonomik dışsallık olarak nitelendirilen etki alanlarını da kapsadığını belirtmemde fayda var. Sürdürülebilirlik raporları bir yandan şirketin raporlama yılı itibariyle ne durumda olduğunu gösterirken diğer yandan da sürdürülebilir bir gelişim sağlamak için ne gibi somut adımlar atacağını da gösterir. Tabi bu hedeflerin yazılı olarak sunulmasının sonraki dönemlerde bunlara uyum konusunda bir yaptırım niteliği taşıdığını da unutmamalıyız. 

-Dünyada şirketler sürdürülebilirlik raporunu açıklama konusunda nasıl bir performans sergiliyor?

Dünyada uluslararası normların işlerlik kazanması ve özellikle ülkelerin karbon emisyonları konusunda vermeye başladıkları taahhütler, hem daha çok şirketin rapor hazırlaması hem de raporların kalitesinde ilerleme gibi sonuçları beraberinde getirmektedir.  2014 yılında Mc Kinsey'in yaptığı araştırmaya göre 2010 yılı ile karşılaştırıldığında 1 CEO'ların en önem verdiği ve ilk 3 önem verdiği konular arasında sürdürülebilirlik her yıl artan bir trend takip ediyor. 2015 yılının başında dünyanın en iyi CEO'larını seçerken Harvard Business Review Dergisi 2değerlendirme metodolojisini değiştirerek kriterlerinin içine 20% oranında sürdürülebilirlik değişkenlerini ekledi. Bunun sonucunda Novo Nordisk CEO'su Lars Rebien Sorensen yılın CEO'su olurken geçen yılın birincisi Amazon'un CEO'su Jeffrey Bezos 76. sıraya düştü. Bu tip örnekleri çoğaltmak mümkün. Bu yüzden şirketlerin günümüzde sadece sürdürülebilirlik raporu hazırlamakla kalmayacaklarını ayrıca kısa süre içinde finansla veriler ile sürdürülebilirlik raporlarının birleştirildiği entegre raporlamanın da öneminin çok artacağı inancındayım.

-Türkiye'de iş dünyasının bu konudaki performansını nasıl buluyorsunuz? Son yıllarda bu konuda farkındalık arttı mı? Daha çok şirket rapor açıklıyor mu? Örneğin iş dünyasında sürdürülebilirlik raporu açıklayanların oranı bundan 5-10 yıl önce neydi bugün nedir? Tahmini de olsa Türkiye'de kaç şirket sürdürülebilirlik raporu hazırlıyor?

Türkiye'de iş dünyasının bu konuya yeni ısındığını ve özellikle BİST sürdürülebilirlik endeksinin kullanılmaya başlanması ile birlikte sürdürülebilirlik konusunun daha çok gündeme geldiğini görüyorum. Tabi farkındalığın sadece büyük şirketler nezdinde artıyor olmasını yeterli görmüyorum. Sosyal ve çevresel etkiyi kurumsal yönetim ilkeleri çerçevesinde şirketlerin tüm operasyonlarına entegre etmenin tüm şirketlerin ajandasında en üstteki yeri almasının sürdürülebilir bir gelecek bırakmak adına vazgeçilmez bir seçim olduğunu düşünüyorum. Türkiye'de 2012 yılında konu ile ilgili tezimi yazarken sürdürülebilirlik raporu yazan firmaların sayısı 60 civarındaydı. Şu anda 100'e yakın firma sürdürülebilirlik raporu hazırlıyor.3> Öte yandan bu raporların arasında GRI standardına göre hazırlanan rapor sayısı 2005 yılında 1 adet iken 2016 yılı itibarı ile GRI standardına göre yazılan rapor sayısı 54'e ulaşmış durumda.4

-Sürdürülebilirlik raporu hazırlamanın faydalarını ne şekilde görüyor? Sürdürülebilirlik raporu açıklamak o şirkete, markaya ne tür avantajlar sağlıyor?

Öncelikle sürdürülebilirlik raporu hazırlamanın şirketlerin çalışanları ve diğer tüm paydaşları için bir farkındalık ve bununla birlikte gelen bir çevresel ve sosyal duyarlılık yarattığını düşünüyorum. Bunun yanı sıra, birçok şirketin başta sürdürülebilirliği hele ki strateji ve uygulamalarda kökten değişiklikler gerektiriyorsa ek maliyet unsuru olarak gördüğünü ve mümkünse kaçınmaya çalıştığını da ekleyebilirim. Ancak yönetim olarak gerçekten sürdürülebilirliğe inanıp sosyal ve çevresel etki ile ekonomik getiriyi dengelemeyi başarabilen şirketlerin uzun vadede ciddi maliyet avantajları yakalamaları da mümkün. Burada altını çizerek belirtmek isterim ki sürdürülebilirlik raporlamasını gerçekten inanmadan sadece bir pazarlama unsuru olarak "green washing" amacıyla yapmanın kimseye bir faydası yok. Paydaşlar ve rapor kullanıcıları, ilk raporu takip eden 1-2 rapor içinde samimiyetin derecesini hemen fark ediyorlar. Bu durumun marka itibarına yaratacağı olumsuz etkiyi söylememe gerek bile yok. Halbuki, sürdürülebilirlik unsurlarının misyon ve değerlere eklenmesi, bu unsurların operasyonlara entegre edilmesi, şirket kültürünün bundan etkilenmesi, iç ve dış iletişimin yapılması, verimliliğin artması ve bunun finansallara etki ederek marka değerini etkilemesi hep uzun vadeli bir bakış açısına bağlı. Bu yüzden de pazarda marka ile ilgili sürdürülebilirlik açısından olumlu bir algı oluşması sabır ve emek gerektiriyor.   

-Sürdürülebilirlik raporu açıklamaya şirketlerin hangi açıdan da bakmaları, bunu nasıl bir iletişim aracı ya da markaya şirkete güç katacak bir unsur olarak değerlendirmeleri gerekiyor görüşlerinizi alabilir miyiz?

17 adet sürdürülebilir kalkınma hedefinin dünyanın geleceğini şekillendireceği varsayımından yola çıkarak, sürdürülebilirlik raporlarının şirketlerin bu konular ilgili olarak nasıl bir sorumluluk aldıklarını tüm paydaşları ile paylaşmalarını sağlayan bir iletişim aracı olduğunu söyleyebiliriz. Konuya tüketici bakış açısıyla yaklaştığımızda, marka hakkındaki bilginin buradaki en büyük etkiyi yarattığını doktora tezimde belirtmiştim. Bu bilginin de en kapsamlı kaynağı da sürdürülebilirlik raporları. Bu yüzden de özellikle raporun hazırlanması esnasında şirketin bir numaralı paydaşı olan çalışanların yapılan işin kapsamı ve sürdürülebilirlik kavramı hakkında iletişim elçileri konumuna getirilebilmeleri ve tabi ki en baştan bu işe inanmaları ve gönül vermeleri çok önemli. Atılacak doğru adımlar, samimi ve etkin bir iletişim stratejisi ile sadece bir sonuç olan sürdürülebilirlik raporunun değil tüm dönüşüm sürecinin marka itibarına en yüksek katkıyı sağlayacağına inanıyorum.   

Footnotes

1 http://www.mckinsey.com/business-functions/sustainability-and-resource-productivity/our-insights/sustainabilitys-strategic-worth-mckinsey-global-survey-results

2 https://hbr.org/2016/11/the-best-performing-ceos-in-the-world

3 http://www.kurumsalsurdurulebilirlik.com/tr-tr/anasayfa.aspx

4 https://www.globalreporting.org/Pages/default.aspx

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Related Video
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Compliance
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions