Turkey: Uluslararası İşgücü Kanunu

Uluslararası İşgücü Kanunu ("Yasa/Kanun"), 13.08.2016 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak ülkemizde yürürlüğe girmiştir. Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte 2003 tarihli 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmış ancak yeni Yasaya ilişkin düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar yürürlükten kaldırılan 4817 sayılı Kanun'un yeni Yasaya aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunabileceği belirtilerek uygulamada yaşanacak problemlerin önüne geçilmiştir. Yasayla gerekçesinde ifade edildiği üzere dinamik ve sürekli değişen göç, yabancı istihdamı ve işgücü göçü yönetimi kapsamında 4817 sayılı Yasa'nın yetersiz kalması gözönüne alınarak ele alınmış ve kayıtdışı istihdamın önlenmesi nitelikli işgücünü ülkemize çekme hedefi amaçlanmıştır. Bu aşamada her ne kadar Yasayla bazı düzenlemelere yer verilmişse de, uygulamanın şekillenmesi açısından çıkacak yönetmeliklerin beklenmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Yasayla ilgili temel merak edilen hususlar aşağıda soru-cevap şeklinde bilgilerinize sunulmuştur:

1-Yasa Kapsamında Hangi Yabancılar Yer Almaktadır ?

Türkiye'de çalışmak için başvuruda bulunan veya çalışan, bir işveren yanında mesleki eğitim görmek üzere başvuruda bulunan veya görmekte olan, staj yapmak üzere başvuruda bulunan veya staj yapan yabancılar ile Türkiye'de geçici nitelikte hizmet sunumu amacıyla bulunan sınırötesi hizmet sunucusu yabancıları ve yabancı çalıştıran veya çalıştırmak üzere başvuruda bulunan gerçek ve tüzel kişileri kapsar.

2- Turkuaz Kart Nedir ? Kimlere Verilir ?

Yasa ile getirilen en büyük yenilik, kimlere verileceği net olarak Yasa'da belirtilmemiş olmakla birlikte Turkuaz Kart uygulamasıdır.

Turkuaz Kart, yabancıya, Türkiye'de süresiz çalışma hakkı, mevzuat hükümlerine göre eş ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarına ise ikamet hakkı veren belgeyi ifade etmektedir. Uluslararası işgücü politikası doğrultusunda; eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı, Türkiye'deki faaliyetinin veya yatırımının ülke ekonomisine ve istihdama etkisi ile Uluslararası İşgücü Politikası Danışma Kurulu önerileri ve Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre başvurusu uygun görülen yabancılara Turkuaz Kart verilir. Turkuaz Kart sahibi yabancı, süresiz çalışma izninin sağladığı haklardan da, yararlanmaktadır.

Turkuaz Kart uygulamasında; akademik alanda uluslararası kabul görmüş çalışmaları bulunanlar ile bilim, sanayi ve teknolojide ülkemiz bakımından stratejik kabul edilen bir alanda öne çıkmış olanlar ya da ihracat, istihdam veya yatırım kapasitesi olarak ulusal ekonomiye önemli katkı sağlayan ya da sağlaması öngörülenler nitelikli yabancı olarak değerlendirileceği Yasa'da belirtilmektedir.

3- Çalışma İzin Türleri Nelerdir ?

Belirli Süreli Çalışma İzni : Yabancıya, iş veya hizmet sözleşmesinin süresini aşmamak koşuluyla, gerçek veya tüzel kişiye ya da kamu kurum veya kuruluşuna ait belirli bir işyerinde veya bunların aynı işkolundaki işyerlerinde belirli bir işte çalışmak şartıyla ilk başvuruda en çok bir yıl geçerli çalışma izni verilir. Süre bitiminde ise ilk başvuruda 2 yıl, iki yılın bitiminde ise talep halinde 3 yıla kadar çalışma izni verilmektedir.

Süresiz Çalışma İzni : Türkiye'de uzun dönem ikamet izni veya en az sekiz yıl kanuni çalışma izni olan yabancılar süresiz çalışma iznine başvurabilir. Ancak, yabancının başvuru şartlarını taşıması yabancıya mutlak hak sağlamaz.

Süresiz çalışma izni olan yabancı, uzun dönem ikamet izninin sağladığı tüm haklardan yararlanır. Süresiz çalışma izni olan yabancı, özel kanunlardaki düzenlemeler hariç, sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı kalmak ve bu hakların kullanımında ilgili mevzuat hükümlerine tabi olmak şartıyla, Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanır. Süresiz çalışma izni olan yabancının seçme, seçilme ve kamu görevlerine girme hakkı ile askerlik hizmeti yapma yükümlülüğü yoktur.

Bağımsız Çalışma İzni : Uluslararası işgücü politikası doğrultusunda değerlendirilmesinde, yabancının; eğitim düzeyi, mesleki deneyimi, bilim ve teknolojiye katkısı, Türkiye'deki faaliyetinin veya yatırımının ülke ekonomisine ve istihdama etkisi, yabancı şirket ortağı ise sermaye payı ile Uluslararası İşgücü Politikası Danışma Kurulu önerileri doğrultusunda süreli olarak verilmektedir.

4- Limited Şirket Ortağı Olan Müdür, Anonim Şirketlerde Şirket Ortağı Olan Yönetim Kurulu Üyeleri Çalışma İzni Almalı Mıdır ?

Yasa'nın 10. maddesi uyarınca aynı şekilde sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin yönetici olan komandite ortağında çalışma izni alması gerekmektedir.

İstinası ise anonim şirketlerin Türkiye'de ikamet etmeyen yönetim kurulu üyesi ve diğer şirketlerin yönetici sıfatı olmayan ortağı ile Türkiye'de gerçekleştirdiği faaliyetleri yüz seksen gün içinde doksan günü geçmeyen sınırötesi hizmet sunucularıdır. Sınırötesi hizmet sunucusu tanımı ve türleri çıkarılacak yönetmelikle belirlenecektir.

5- Türkiye'de Çalışmak İçin Ön İzin Almak Zorunda Mıyım ?

Mesleki yeterlilik gerektiren sağlık ve eğitim hizmetlerinde çalışacak yabancıların çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde ön izin alınması zorunludur. Sağlık hizmetlerinde Sağlık Bakanlığı, eğitim hizmetlerinde Millî Eğitim Bakanlığı bu hizmetlerde mesleki faaliyette bulunacak yabancılara ön izin vermeye yetkili olup ön izin alınması gereken meslekler anılan bakanlıkların görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenir.

6- Çalışma İzin Başvurusu Nasıl Yapılır ?

Çalışma izni başvuruları yurt içinde doğrudan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına, yurt dışında yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri veya başkonsolosluklarına yapılır. Yurt dışında yapılan çalışma izni başvuruları Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilikleri veya başkonsolosluklarıma Bakanlığa iletilir.

Yasa'daki önemli yeniliklerden biri çalışma izni başvurularının yetkili aracı kurum tarafından da yapılabileceğinin belirtilmiş olmasıdır. Yürürlükten kalkan 4817 Sayılı Eski Yasa'da bu şekilde aracı kurumlara ilişkin herhangi bir düzenleme yer almamaktaydı. Aracı kurumların nitelikleri, görev çerçevesi ve yetkilendirmeye ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenecektir.

Yasa'daki bir diğer önemli yenilik ise 4817 Sayılı Eski Yasa'daki çalışma izni uzatma başvurularındaki izin süresinin bitiminden itibaren 15 gün içerisinde uzatma başvurusu imkanının kaldırılmış olmasıdır. Çalışma izni süresinin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren ve her durumda çalışma izni süresi dolmadan uzatma başvurusunun yapılmış olması gereklidir.

Başvurular, herhangi bir eksiklik olmaması halinde 30 gün içerisinde neticelendirilecektir. Ancak eksiklik halinde bu süre eksiklik giderilinceye kadar ertelenmektedir.

Yurt dışından yapılan başvuruya istinaden çalışma izni verilen yabancı, çalışma izninin geçerliliğinin başladığı tarihten itibaren altı ay içinde Türkiye'ye gelmek zorundadır. Bu süre içinde Türkiye'ye gelmeyen yabancının çalışma izni iptal edilir.

7- Çalışma İzni Aldım Ayrıca İkamet İzni Almak Zorunda mıyım ?

Çalışma izni aynı zamanda aynı süreyle ikamet izni yerine de geçtiği için ikamet izni alınmasına gerek yoktur.

8- Avrupa Birliği Üyesi Ülke Vatandaşıyım Herhangi Bir Ayrıcalığım Var Mı ?

Yasa'da Avrupa Birliği üyesi ülke vatandaşlarına, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarına net olarak ifade edilmemekle birlikte Yasa'nın 7., 9. ve 10. maddelerinin uygulanmasına ilişkin istisna tanınabileceği belirtilmiştir. İstisnasının ne şekilde tanınacağı çıkarılacak yönetmelikle belirlenecektir.

9- Türk Vatandaşı İle Evliyim Çalışma İzni Almam Gerekir Mi ?

Yasada Türk vatandaşı ile evli ve eşiyle Türkiye'de evlilik birliği içinde yaşayan yabancılara da, tıpkı Avrupa Birliği üyesi ülke vatandaşlarına tanındığı gibi istisna tanınacağı belirtilmiş olmakla birlikte çalışma izni alma zorunluluğu getirilmiştir.

10- Türkiye'de Yabancı Öğrenciyim Çalışmak İstiyorum Çalışma İzni Almam Gerekiyor Mu ?

Türkiye'de bir yükseköğretim kurumunda örgün öğretim programlarına kayıtlı yabancı öğrenciler, çalışma izni almak kaydıyla çalışabilirler.

Yabancı öğrencilerden ön lisans ve lisans düzeyinde öğrenim görmekte olanlar, öğrenimlerinin ilk yılının tamamlanmasından sonra çalışma iznine başvurabilir ve 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca kısmi süreli (part-time) çalışabilirler. Örgün öğretim programlarına kayıtlı lisansüstü öğrenciler için bu sınırlamalar uygulanmaz.

11- Çalışma İzin Başvurum Reddedildi İtiraz Edebilir Miyim ?

Başvurunun reddedilmesi halinde 30 gün içerisinde Bakanlığa itiraz edilebilir. Bu itirazın da, reddedilmesi halinde idari yargı yoluna başvurulabilir.

12- Mevcut Çalışma İzinleri Yasa'dan Etkilenecek Mi ?

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki mevzuat hükümlerine göre Bakanlıkça veya diğer kanunların verdiği yetkiye dayanarak diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca verilmiş olan çalışma izinleri, sürelerinin sonuna kadar geçerlidir.

13- Çalışma İzni Almadan Yabancı Çalıştırmanın Yaptırımı Nedir ?

Bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeksizin,

  • Bağımsız veya süresiz çalışma izni ile çalışan yabancıya 400 Türk Lirası,
  • Yabancı çalıştıran işverene her bir yabancı için 400 Türk Lirası,
  • Çalışma izni olmaksızın,
  • Bir işverene bağlı olarak çalışan yabancıya 2.400 Türk Lirası,
  • Bağımsız çalışan yabancıya 4.800 Türk Lirası,
  • Yabancı çalıştıran işverene veya işveren vekiline her bir yabancı için altı bin Türk lirası, tutarında idari para cezası verilir.

Yukarıda belirtilen aykırılıkların tekrarı halinde ise idari para cezaları bir kat arttırılarak uygulanacaktır.

Yasa bütün olarak incelendiğinde, özellikle izin değerlendirme kriterlerini, çalışma izni türleri, istisnaları gibi önemli konularda detaylı düzenlemeye yer vermemiştir. Bilgi notumuzda da, belirttiğimiz üzere birçok konunun Yönetmelikle düzenleneceğini belirtmiş olmakla birlikte 13.08.2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Related Video
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Compliance
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions