Turkey: KONU: Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

  1. GİRİŞ

6728 Sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile çeşitli kanunlarda değişiklikler yapılarak yatırım ortamının canlandırılması amaçlanmış, bu doğrultuda çeşitli vergi muafiyetleri ve istisnaları getirilmiştir. Nitekim yatırımların çoğalması adına teşvikler benimsenerek küçük-orta-büyük ölçekli firmaların faaliyetlerini daha işlevsel hale getirmek hedeflenmiştir. Yerli yatırımcıların döviz kazandırıcı işlemlerinin önü vergisel muafiyetler ile açılmış, çeşitli şartları taşıyan yatırımcılara pasaport kolaylıkları sağlanmıştır. Damga vergisi ve kurumlar vergisi gibi uygulamalarda iyileştirmeler yapılmıştır.

Bir başka açıdan ticari hayatın en çok başvurulan ödeme yöntemi olan çekler hakkında güvenilirliği artırmaya yönelik düzenlemeler getirilmiştir. Yine çeklerin geçerlilik şartlarında somut değişiklikler yapılmış olup Risk Merkez'leri nezdinde güvenlik ağı tesis edilmiştir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'na da yansıyan çek düzenlemeleri haricinde sermaye şirketlerinin kuruluşunda esas sözleşmenin noter tasdiki şartı kaldırılmış, huzurda atılan imzaların yeterli olacağı belirtilmiştir.

Aşağıda yapılan değişiklikler izah edilerek yapılan mevcut düzenlemelerin somut yansımaları açıklanmıştır.

Damga vergisine ilişkin  istisna ve muafiyetler ile çeklere ilişkin değişiklikler ayrı bir bilgi notu olarak paylaşılacaktır.

  1. YATIRIM ORTAMININ İYİLEŞTİRİLMESİ'NE İLİŞKİN YAPILAN DÜZENLEMELER
  • 5682 Sayılı Pasaport Kanunu'nun 14. Maddesinin A Bendine yapılan ekleme ile;

Son üç yılda ihracat tutarı Bakanlar Kurulu tarafından belirlenecek meblağın üzerinde olan firma yetkililerine iki yıl süreli hususi damgalı pasaport verilebileceği düzenlenmiştir. Buna göre koşulu sağlayan yatırımcılara yurtdışına çıkma kolaylığı ve teşviki sağlanmıştır.

  • 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun İzaha Davet Başlığı ile 370. Maddesi yeniden düzenlenerek;

Vergisel olayların idarece tek taraflı olarak çözümlenmesinin önüne geçilerek ticari kurum veya kişilerin açıklamalar ile çözümlenmesi yoluna gidilmiştir. Buna göre mükellefler izaha davet edilebilecektir.

  • 1319 Sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun 5. Maddesinin (f) fıkrasından sonra gelmek üzere yapılan revizyon ile;

Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında yapılan binalar ve inşaların emlak vergisinden beş yıl süre ile geçici muaf tutulacakları belirtilmiştir.  Nitekim aynı kanunun 15. Maddesine bu yatırımlar için edinilen veya tahsis edilen araziler de emlak vergisinden muaf tutulmuştur.

  • 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun ek 2. Maddesinin (d) fıkrası ise;

"Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında inşa edilen binalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı" ile Devlet Planlama Teşkilatınca teşviki karara bağlanmış otel, motel ve benzeri turistik tesisler, harçtan muaf tutulmuştur. Böylelikle bina inşaatları Bina İnşaat Harcından muaf tutulmuş, Emlak Vergisi Kanunu'nda yapılan değişiklikler ile aynı doğrultuda düzenleme yapılmıştır.

Yine aynı Kanunun 80. Maddesi  ile Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında inşa edilen yapı ve tesisler madde metninde sayılan harçlardan muafiyet sağlanmıştır.

  • 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu'nun 5. Maddesinin 2. Fıkrasında yapılan revizyon ile;

Banka teminat mektuplarının elektronik imza ile imzalanması mümkün hale getirilerek banka teminat mektubu alım süreci eskiye göre pratik bir uygulamaya kavuşmuştur.

  • 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun Muafiyetler kenar başlıklı 4. Maddesine eklenen (ö) fıkrası ile;

Tüm giderlerinin, iş merkezi Türkiye'de bulunmayan kurumlar tarafından karşılanması ve söz konusu giderlerin Türkiye'de tam veya dar mükellefiyete tabi herhangi bir kurumun hesaplarına intikal ettirilmemesi kaydıyla kurulan bölgesel yönetim merkezlerinin Kurumlar Vergisinden muaf tutulacakları belirtilmiştir. Böylece yabancı yatırımcıların vergisel yükümlülüğü azaltılmıştır.

Aynı kanunun İstisnalar kenar başlıklı 5. Maddesinin 1. Fıkrasının (e) bendi yeniden düzenlenmiş olup (j) ve (k) bentleri eklenmiştir;

Yapılan değişiklik ile %75'lik kısımdan yüksek bir muafiyet getirilmesi önlenmiş, finansal kiralama ürününün üçüncü kişi veya kuruma satılması durumunda vergilendirme yapılması hükmü yürürlükten kaldırılmıştır. Buna göre vergilendirmede gözetilecek unsurlar sıralanmış ve vergi cezaları belirtilmiştir.

Nitekim menkul ve gayrimenkul ürünlerin, kurumlar tarafından finansal kiralama şirketleri, katılım bankaları, kalkınma ve yatırım bankalarına satışından doğan kazançlar ve bu kurumlara söz konusu varlıkların devralındığı kuruma kira süresi sonunda devrinden doğan kazançların da Kurumlar Vergisi'nden istisna olacağı belirtilmiştir. Her türlü varlık ve hakların, kaynak kuruluşlarca, kira sertifikası ihracı amacıyla ve sözleşme sonunda geri alınması şartıyla varlık kiralama şirketlerine satışı ile varlık kiralama şirketlerince bu varlıkların devralındığı kuruma satışından doğan kazançlar da istisna kapsamında sayılmış olup bu yol ile kira sertifikası ihracının desteklenmesi amaçlanmıştır.

  • 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda yapılan değişiklikler ise;

Tescil başlıklı 40. Maddenin 2. Fıkrasına yapılan ekleme ile;

Temsilcilerin imza sirkülerinin noter tarafından onaylanmaksızın sicil müdürü veya yardımcısı huzurunda beyan verilerek tescil edilebileceği belirtilmiştir. Benzer şekilde 212. Maddede belirtilen Kollektif Şirket esas sözleşmelerinin müdürlük huzurunda imzalanarak noter tasdiki olmaksızın geçerli olacağı ifade edilmiş, düzenlemenin devamında da esas sözleşmenin yazılı bulunduğu kağıtlardan değerli kağıt bedeli alınmaması öngörülmüştür. Noter tasdiki olmaksızın esas sözleşmenin tescil edilebileceği ise 215. Madde ile belirtilmiştir.

Aynı düzenleme Anonim Şirket, Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket, Limited Şirket kuruluşlarını da kapsamakta olup kurucu işlem, esas sözleşmenin yazılı şekil şartı ve tescil için esas sözleşmenin noter tasdiki aranmayıp huzurda atılan imzalar geçerlilik koşulunu sağlayacaktır.

Nitekim 184. Madde ile  tür değiştirme halinde;

Kurucuların şirket sözleşmesini imzalamalarına dair farklı düzenlemeler olması halinde değişmekte olan türe ilişkin hükümler uygulanacaktır.

189. madde ile;

Tür değiştirme kararı ve tescili için yeni türün şirket sözleşmesinin de genel kurula sunulacağı belirtilmiştir.

Kanunun 543. Maddesinde şirketin tasfiyesi halinde kalan varlığın pay sahipleri arasında alacaklılara üçüncü kez yapılan çağrı tarihinden itibaren 6 ay geçmesi ile kalan varlık dağıtılabilecektir. Bu düzenleme ile 1 yıl olan süre 6 ay olarak değiştirilmiştir. Alacaklıların alacaklarına kavuşmalarında bir tehlike mevcut değilse 6 ay beklenmeden dağıtıma izin verilebilecektir. Gene 1 yıl olan süre 6 ay olarak değiştirilmiştir.

Şirket Unvanının Sicilden Silinmesi kenar başlıklı 545. Maddede yapılan değişiklik ile;

Bu kanun hükümlerine göre tasfiye olunan şirketlerde İİK 337. Maddesi uygulanmayacak olup buna göre "İİK 44 üncü maddeye göre mal beyanında bulunmayan veya beyanında mevcudunu eksik gösteren veya aktifinde yer almış malı veya yerine kaim olan değerini haciz veya iflas sırasında göstermeyen veya beyanından sonra bu malları üzerinde tasarruf eden borçlu, bundan zarar gören alacaklının şikayeti üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." hükmü uygulama alanı bulmayacaktır.

  • 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 37. Maddesinde yapılan değişiklik ile;

Harçtan muaf olma halleri yeniden düzenlenmiştir. Buna göre malan teminine ilişkin sözleşmeler de muafiyet kapsamına getirilmiş olup finansal kiralama konusu gayrimenkullerin devri muafiyet kapsamı dışında tutulmuştur.

  1. SONUÇ

Yapılan düzenlemeler ile yatırımcıların ticari faaliyetlerini, düşük düzeyde vergi ödeyerek  veya gerekli koşulları yerine getirmek kaydı ile muaf tutularak geliştirmeleri teşvik edilmiştir. Özellikle vergi ve harç muafiyetleri oldukça geniş tutulmuş olup döviz kazandırıcı işlemleri yatırım teşvik belgesi çerçevesinde gerçekleşen yatırımlar ve turizm sektörü gibi çok sayıda faaliyet dolaylı olarak desteklenmektedir. Finansal kiralama ve kiralama sertifikası usullerinde uygulanacak vergisel muafiyetler de belirtilerek teşvikler artırılmıştır.

Bu sayede ekonomik ilerlemenin artırılması yolunda idarenin tek taraflı olarak vergi ve sair kesintileri azaltması, ekonominin gidişatını doğrudan pozitif eğride etkileyeceği öngörülmektedir.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Compliance
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions