Turkey: Yapılandırsak da mı saklasak; yapılandırmasak da mı saklasak?

Last Updated: 11 July 2019
Article by Muhsin Keskin

2018 yazındaki kur şokuyla, "finansal yapılandırma" kavramı hayatımıza girdi.Borçlu şirketin mali yapısının elden geçirilip, mali stratejisinin tekrar belirlenmesi olarak tanımlanabilecek finansal yapılandırma; bir anda finansal kuruluşlarımızın en büyük gündemi haline geldi.

İlgili kurumlarımız hemen müdahale edip, yapılandırma için yasal altyapıyı oluşturma yönünde çalışmaya başladı. Özellikle BDDK'nın yönetmeliği takiben TBB ve BDDK çalışması ile yürürlüğe alınan çerçeve anlaşma, çok önemliydi.

Buna rağmen, yapılandırma işlemlerinin çok yavaş ilerlediği ve çoğu durumda çıkmaza girdiğine şahit oluyoruz. Sebeplerini sorgularken, Chapter 11 (ABD), Administration ve Scheme of Arrangement (İngiltere) gibi uluslararası teknikleri çerçeve anlaşma ile karşılaştırma ve finansal yapılandırmanın Türkiye'de işlerlik kazanmasını engelleyen hususları tespit imkânı buldum. Söz konusu engelleri nasıl bertaraf edebileceğimize ilişkin görüşlerimi birkaç maddede sizlerle paylaşmak istiyorum.

  • Kanunlaştırma: Yapılandırmanın yasal altyapısını oluşturma konusunda kafaların biraz karıştığını düşünüyorum. Yönetmeliği müteakiben, çerçeve anlaşmayı hızlıca devreye soktuk. Ancak, yerli ve yabancı finans kurumlarının eleştirileriyle, ikisini de kısa sürede tadil etmek durumunda kaldık. Bu eleştiriler önce Bankacılık Kanunu'nda çeşitli değişiklikler yapacak kanun değişikliği hazırlanmasına; sonrasında da başlı başına finansal yapılandırma kanunu hazırlanmasına yol açtı. İki taslak farklı kulvarlarda tartışılmaya devam ediyor. Kanunlaştırma sırasının şaşması (önce yönetmelik sonra kanun) ve aynı konuda farklı taslakların gündemde olması; kur hareketinin sebep olduğu şoka hızlı cevap verilmesi gerekliliği karşısında anlaşılır dursa da, şokun kontrol altına alındığı ve finansal yapılandırma dalgasının uzun soluklu olacağı düşünüldüğünde, mevzuat çalışmalarının daha serinkanlı ve tüm paydaşların görüşleri dikkate alınarak planlı yürütülmesi gerektiği aşikar.
  • "Zimmet" kaygısı: Bankacılık Kanunu'nun 160. maddesinde tanımlanan "zimmet suçu", bankacıların başları üzerinde Damokles'in kılıcı gibi sallanırken, bankacılarımızdan gerçek anlamda yapılandırma yapmalarını beklemek zor görünüyor. Zira, uluslararası teknikler incelendiğinde, alacaktan feragat (write-down), alacağın borçlu şirket sermayesine eklenmesi ile hisseye dönüştürülmesi (debt to equity swap), borçluya diğer tüm alacaklılardan önce gelecek şekilde (super senior) yeni kredi kullandırılması (DIP financing), borçlunun yönetim ve operasyonunun devralınması gibi araçların sıklıkla kullanıldığını görüyoruz. Halbuki, 160. madde "kredi kuruluşunun kaynaklarını, ... kendilerinin veya başkalarının menfaatlerine kullandırmak suretiyle, kredi kuruluşunu her ne suretle olursa olsun zarara uğratmaları zimmet olarak kabul edilir" diyerek, yukarıdaki gibi araçların kullanımının cezai sorumluluk yaratabileceği izlenimini veriyor. Bu noktada, bankalarımıza vade uzatımı (amend and extend) haricinde yapılandırma enstrümanı kalmıyor. Standart vade uzatımları da mevcut ekonomik konjonktürde, finansal yapılandırma ihtiyacını layığıyla karşılayamıyor. Bu noktada yapılması elzem olan, kanun değişikliği yoluyla, yapılandırma kapsamında atılabilecek yukarıdaki gibi adımların zimmet suçu teşkil etmediğinin netleştirilmesi ve bankacılarımıza bu hususta şahsi sorumluluk almadıklarının güvencesinin verilmesi olacaktır.
  • NPL meselesi: Bankalarımızın alacaklarını yapılandırırken, sermaye yapılarını da sağlam tutabilmeleri gerekiyor. Bunun yollarından biri NPL (non-performing loan) denilen donuk alacakların bilançolardan hızlı şekilde çıkarılmasından geçiyor. İşleri NPL'leri alıp tahsil etmek olan varlık yönetim şirketlerimizin, büyük NPL yükünün altına tek başlarına girmelerini beklemek haksızlık olacaktır. Bu noktada, NPL yatırımlarına odaklı uluslararası fonlardan faydalanmak gündeme gelebilir.Bu kuruluşların bankalarımızın NPL portföylerine ilgisi piyasanın bildiği bir gerçek. Ancak, bu tür kuruluşların NPL alımlarında, varlık yönetim şirketlerine tanınan vergi istisnalarının geçerli olmaması, maliyetleri fazlaca artırıp NPL yükünün bu kuruluşlara kaydırılmasını hayal haline getiriyor. Uluslararası alanda Türk NPL'lerine ilgiyi yatırıma dönüştürmenin yolu vergi mevzuatı ve NPL mevzuatının bu işlemleri mümkün kılar bir şekilde güncellenmesinde yatıyor.
  • Vergi maliyeti: Yapılandırmanın en kritik noktalarından biri, işletme sermayesi sıkıntısına girmiş ve mütemerrit borçluya ek finansman sağlanması ile çarkların tekrar dönmesi ve borçlunun nakit akışının sağlanması. Elbette, alacaklarını tahsil edemeyen bankalarımızın ek finansman yükü altına girmelerini beklemek adil olmayacaktır. Bu kısır döngüyü, özellikli finansman (mezzanine, distressed vb) sağlayan fonlar sayesinde kırabiliriz. Bu fonların pek çoğu, vergi mevzuatımız uyarınca "finansal kuruluş" sayılmadığı için, onlardan kullanılan kredilerde damga vergisi, kurumlar vergisi ve KDV gibi ek vergiler çıkıyor ve bu maliyet finansmanın cazibesini ortadan kaldırıyor. Finansal kuruluşlardan kullanılan kredilerde geçerli olan vergi istisnalarının; mali sıkıntıdaki şirketlerin kullanacağı bu tür kredilere de uygulanabilir hale getirmek, tıkanıklığın aşılmasında olumlu etki yapacaktır.

Bu yazıda, finansal yapılandırmanın işlerliğini engelleyen en temel sorunların çözümlerine dair fikirlerimi paylaşmaya çalıştım. Akıl akıldan üstündür; en doğru yaklaşımın, TBB önderliğinde finansal kuruluşlar, yapılandırma uzmanı hukukçular ve finansal danışmanlar ile yukarıda saydığım uluslararası kuruluşları bir araya getiren bir kurultayın acilen toplanıp gerekli mevzuat değişiklikleri konusunda fikir birliği sağlanması ve bu planın en hızlı şekilde uygulanması olacağını düşünüyorum. Finansal yapılandırmanın önümüzdeki üç-dört yılın gerçeği olacağını kabullenip, uluslararası standartlara uygun; tüm paydaşların menfaatlerini gözeten bir sistemi oluşturmak, bu şekilde mümkün olacaktır.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Mondaq Free Registration
Gain access to Mondaq global archive of over 375,000 articles covering 200 countries with a personalised News Alert and automatic login on this device.
Mondaq News Alert (some suggested topics and region)
Select Topics
Registration (please scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions