Turkey: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Hükümleri Bağlamında İşkence Yasağı (Madde 3)

Last Updated: 8 February 2019
Article by Bukle Korkmaz Eminel
Most Read Contributor in Turkey, January 2019

ÖZET

Teknolojinin gelişimiyle birlikte hak kavramının çerçevesi genişlemekte ve bu kapsamda insan haklarının korunmasını sağlamak maksadıyla yeni sözleşmeler ihdas edilmektedir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ise geçmişten günümüze hak kavramının içinin doldurulmasında ve insan haklarının korunmasında önemli bir yere sahiptir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 3. maddesinde "işkence yasağı" düzenlenmiştir. Bu maddenin koruma şemsiyesi oldukça geniş olup, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından bu madde kapsamında pek çok farklı vaka değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. Sözleşmenin bu maddesi geçmişten günümüze önemini korumaya devam etmektedir.

Anahtar Kelimeler: İnsan Hakları, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, İşkence Yasağı, Mutlak Haklar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Denetim Mekanizması, Bireysel Başvuru.

GİRİŞ

Geçmişten günümüze devam eden sosyal, ekonomik, kültürel gelişmeler, hukuku, aynı zamanda hak arayışını etkilemiş ve hak kavramının içinin doldurulup sistemleştirilmesini zorunlu kılmıştır. Nitekim bu sebeple hem ulusal ve hem bölgesel düzlemde pek çok hukuki belge ihdas edilmiştir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi("AİHS") de işte bu belgelerden biri, belki de bölgesel bağlamda en önemli ve en işlevsel olanıdır. AİHS koruma şemsiyesi altına mutlak-mutlak olmayan pek çok hakkı almıştır. İşte bu haklardan birisi de AİHS'nin 3. maddesinde düzenleme alanı bulan "işkence yasağıdır." İşbu makale boyunca işkence yasağının insan onuru karşısındaki önemi, işkence yasağı çerçevesinde alınan hukuki önlemler AİHS'nin 3. maddesi bağlamında incelenecektir.

  1. AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ'NE GENEL BAKIŞ

AİHS bölgesel düzlemde bir örgüt olan Avrupa Konseyi ("AK") tarafından ihdas edilmiştir. AİHS 04.11.1950 tarihinde AK'ye üye devletler tarafından imzalanmış ve 03.09.1953 tarihinde de yürürlüğe girmiştir.

Türkiye, AİHS'nin imzaya açıldığı 04.11.1950 tarihinde sözleşmenin altına imza koymuştur.1 Sözleşme ilgili devlet belgesinin AK Genel Sekreterliği'ne depo edilmesiyle yürürlüğe girdiğinden Türkiye bu depo işlemini gerçekleştirdiği 18.05.1954 tarihinden itibaren sözleşme ile bağlanmış, dolayısıyla sözleşmeden kaynaklanan yükümlülükleri de bu tarihten itibaren doğmaya başlamıştır.

AİHS, gerek sözleşmeye taraf olan devletler gerekse Türkiye bakımından büyük bir öneme sahiptir. AİHS, sözleşmeyi imzalayıp yürürlüğe koyan devletlere bu sözleşmeye uyma yükümlülüğü yüklemektedir. Sözleşmeye uymama halinde ise gerek sözleşmenin öngördüğü yaptırımlar gerekse uluslararası arenada devletler düzeyinde hissedilen bazı yaptırımları bulunmaktadır.

AİHS içerik olarak haklar ve bu hakların korunmasını sağlayacak mekanizmalardan oluşmakla birlikte kendi usul kurallarını da içermektedir. AİHS'de yer alan hakların bazıları (örneğin sözleşmenin 3. maddesinde yer alan işkence yasağı) mutlak nitelikte iken bazı haklar ise sınırlandırılabilir niteliktedir.

AİHS sözleşmesi imzaya açıldığı tarihten günümüze değin pek çok kez değişikliğe uğramakla birlikte bu değişiklikler çağın şartlarıyla uyumlu bir biçimde gerçekleşmiş ve insan haklarındaki gelişmelerle birlikte AİHS'e bir dizi protokol eklenerek sözleşmenin koruma alanı genişletilmiştir. 

  1. İŞKENCE YASAĞI

2.1 Genel İnceleme

İşkence insan onuruyla bağdaşmayan bir muameledir. İşkence yasağı insanların bu muamele ile karşılaşmasını önlemek amacıyla ortaya çıkmış ve pek çok ulusal/uluslararası sözleşmede yer almıştır.

İşkence yasağının ortaya çıkmasındaki temel amaç, insan onurunun korunmasını sağlamak ve her ne şartta olursa olsun insanın bedensel ve ruhsal bütünlüğünü korumaktır. Bu bağlamda geçmişten günümüze ulusal ve uluslararası düzlemde pek çok insan hakları belgesi üretilmiştir. Her ne kadar işkence sorununa tam ve kesin çözüm bulunamamış olsa da geçmişten bugüne işkenceye karşı yadsınamayacak düzeyde ilerleme ve gelişme kaydedilmiştir.

Bugüne kadar ortaya çıkan insan hakları belgelerinin pek çoğunda işkence yasağına yer verilmiş ve bu konu spesifik olarak düzenlenmiştir.

Birleşmiş Milletler ("BM") Genel Kurulu tarafından 10.12.1948 tarihinde kabul edilen Evrensel İnsan Hakları Bildirisi'nin ("EİHB") 5. maddesinde işkence yasağına yer verilmiştir. (EİHB madde 5- Hiç kimse işkence ya da zalimane, insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele ya da cezaya tabi tutulamaz.)

19.12.1966 tarihinde BM Genel Kurulu tarafından imzaya açılan Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi'nin 7. maddesinde de işkenceye ilişkin hüküm bulunmaktadır.2 (Madde 7- Hiç kimse işkence ya da zalimane yahut aşağılayıcı muamele ya da cezaya tabi tutulmayacaktır. Özellikle kimse kendi özgür rızası olmaksızın tıbbi ya da bilimsel deneye tabi tutulmayacaktır.)

1969 tarihli Amerikalılar-arası İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 5. maddesinde ve 1981 tarihli Afrika İnsan ve Halkların Hakları Şartı madde 5'te de işkence ve kötü muamele yasağı yer almaktadır. Makalemizin konusunu oluşturan işkence yasağına dair düzenleme ise, AİHS'nin 3. maddesinde yer almaktadır.

2.2 Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Çerçevesinde İşkence Yasağının Genel Değerlendirmesi

AİHS hükümleri çerçevesinde birbirinden farklı pek çok hak koruma altına alınmaktadır. Bunlardan bir tanesi de AİHS'in 3. maddesinde düzenleme alanı bulan "işkence görmeme hakkı/işkence yasağıdır." Sözleşmenin 3. maddesinde; "Hiç kimse işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı cezâ veya işlemlere tâbi tutulamaz." düzenlemesine yer verilmek suretiyle AİHS'nin işkence yasağı kapsamında koruma altına aldığı hususlar açık bir biçimde belirtilmiştir.

AİHS'nin bu maddesi incelendiğinde maddenin yalnızca işkenceyi değil, insanlık dışı ve onur kırıcı muamele ve cezayı koruma altına aldığı görülecektir. İşkence yasağı, işbu madde metni için bir nevi üst norm, aşağılayıcı muamele ise alt norm olarak değerlendirmeye tabi tutulabilecektir. AİHS'nin en temel uygulayıcısı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi("AİHM") işkence yasağına ilişkin bu maddeye dayalı kararlar verirken maddenin kapsamına giren birden fazla normu değerlendirip davaya konu olan olaya en uygun normu uygulamaktadır.

AİHM tarafından sıklıkla tekrarlandığı gibi, "3. madde demokratik toplumların en temel değerlerinden birini içermektedir."3  Bu sebeple sözleşme ile bağlanan her bir devlet, bu hükme saygı duymalı ve bu hükmün yargı yetkisi sınırları içerisinde etkin bir biçimde uygulanabilmesi için gerekli olan tüm önlemleri almalıdır. Bu yükümlülük aynı zamanda sözleşmeci devletlerin sözleşmeye taraf olmaları sebebiyle devletler üzerinde doğmaktadır.

2.2.1 İşkence Yasağının Mutlak Hak Statüsü Çerçevesinde Değerlendirilmesi

İşkence ve kötü muameleye maruz bırakılmama hakkının öznesi/sahibi münhasıran gerçek kişidir.4 Hakkın öznesi münhasıran gerçek kişi olduğundan AİHS bu hakka özel bir anlam atfetmiş ve onu mutlak hak kategorisi kapsamında değerlendirmiştir. Mutlak hak olmasından dolayı sınırlamaya tabi tutulması mümkün değildir. AİHS incelendiğinde görülecektir ki, bu hakla ilgili hiçbir sınırlama hükmüne sözleşme bağlamında yer verilmemiştir. Önemle belirtilmesi gerekir ki, işkence sözleşmenin 15. maddesinde imkân tanınan olağanüstü rejimde geçerli olan sapma önlemlerine de konu olamamakta en ağır veyahut istisnai şartlarda bile hiçbir biçimde bu hakka aykırı önlemlerin alınması sözleşme kapsamında mazur görülmemektedir.

Yukardaki başlıklar altında izah edildiği üzere, 3. madde yalnızca işkenceyi yasaklamamakta maddede belirtilen diğer kötü muamele ve cezaların da önüne geçmeyi amaçlamaktadır. Bu sebeple maddenin yorumlanmasında AİHM tarafından bazı içtihatlar geliştirilmiştir.

2.2.2 AİHS'nin 3. Maddesinin Uygulanmasında De Minimis Kuralı (Asgari Şiddet Eşiği)

AİHS'nin 3. maddesinde "işkence yasağı" düzenlenmişse de her türlü şiddet bu maddenin koruma şemsiyesi altına girmemektedir. AİHM işkence yasağı koruması kapsamına girebilecek olan muameleleri tespit ederken "asgari şiddet eşiği" kavramından faydalanmaktadır. Bu kapsamda AİHM tarafından yapılan inceleme esnasında bu maddenin uygulanıp uygulanmayacağı "belirli bir asgari şiddet düzeyinin" var olup olmadığına göre değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. AİHM İrlanda&Birleşik Krallık Davası'nda (18.01.1978, Seri A, No.25) 5 ;

"3. maddenin kapsamına girebilmesi için kötü muamelenin asgari şiddet düzeyine ulaşması

şarttır. Bu asgari seviyenin değerlendirilmesi, durumun niteliğine bağlı olarak görecelidir; muamelenin suresi, fiziksel ve ruhsal etkileri ve bazı durumlarda mağdurun cinsiyeti, yaşı ve sağlık durumu gibi, davanın koşullarına bağlıdır."

görüşüne yer verilmek suretiyle asgari şiddet eşiğinin her bir dava için spesifik olarak tespit edilmesi gerektiği izah edilmiştir.

AİHS'nin 3. maddesinin kapsamı bilindiği üzere, yalnızca işkence yasağından oluşmamakta; bu maddenin kapsamına ayrıca insanlık dışı muamele, insanlık dışı ceza, aşağılayıcı muamele, aşağılayıcı ceza da girmektedir. Her ne kadar AİHS bu kavramları madde 3'te tanımlamamış olsa da AİHM, içtihatlarıyla üretmiş olduğu standartlar ile madde 3 ihlali kapsamına giren bir fiil olduğunda mağdura uygulanan muamelenin şiddet düzeyine göre muameleyi işkence, insanlık dışı veya küçük düşürücü muamele veya ceza kategorilerinden birisine dahil etmekte ve bir nevi olaya göre kendi içtihatları çerçevesinde tanımlama yapmaktadır.

AİHS'nin 3. maddesinde işkencenin tanımına yer verilmemiş olmasına rağmen bu tanıma yer veren sözleşmelere atıfta bulunulmaktadır. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 09.12.1975 tarihli               Herkesin İşkence ve Zalimane, İnsanlık Dışı ve Aşağılayıcı Muamele ve Cezalara Karşı Korunması Bildirisi"nin 1. Maddesinde, "işkence acımasız, insanlık dışı ve onur kırıcı muamele ya da cezanın kasıtlı ve en ağır biçimi" olarak tanımlanmıştır.6 AİHM bu tanıma içtihatlarında atıfta bulunmuştur.

26 Haziran 1987 tarihli Birleşmiş Milletler İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi ise işkenceye ilişkin açık bir tanımlamada bulunmuştur ve AİHM bu tanımı kısmen onaylamıştır. Sözleşme metninde verilen tanım ise aşağıdaki gibidir:

"Kendisinden veya üçüncü bir kişiden bilgi veya itiraf elde etmek, kendisinin veya üçüncü bir kişinin işlediği veya işlediğinden şüphe edilen bir suç için cezalandırmak veya kendisini veya üçüncü kişiyi sindirmek veya baskı altında tutmak amacıyla veya her türlü ayırımcılığa dayalı nedenlerle bir kişiye kasıtlı olarak ister fiziksel, ister ruhsal olarak şiddetli acı verilmesi veya eziyet yapılması eylemi işkencedir."

Ayrıca ve önemle belirtmek gerekir ki AİHM, yukarıdaki sözleşmelerde yer alan unsurların hepsinin bir arada bulunmasını işkence yasağının uygulanması için şart koşmamaktadır. Mahkeme kimi zaman tanımda yer alan eylemlerin tümüne atıfta bulunmakta, kim zaman ise bir veya ikisine atıfta bulunmak suretiyle muameleyi işkence olarak nitelemektedir.

AİHM bir muamelenin işkence yasağı kapsamına mı yoksa maddede tanımlanan diğer muamelelerden birisinin kapsamına mı girdiği konusunda her ne kadar yukarıda sayılan bildiri ve sözleşmeye atıf yapıyor ve sözleşmenin tanımını kısmen kabul ediyorsa da mahkemenin normun kategorileri arasında ayrım yaparken incelediği kendine has kuralları bulunmaktadır. AİHM için bu tespit esnasında aslolan ''eylemin yoğunluğudur.''

Eylemin yoğunluğu kavramı ilk bakışta oldukça soyut olarak görülmekle birlikte AİHM yoğunluk kavramının içini kendi içtihatları ile doldurmuştur. Uygulamada AİHM mağdura uygulanan eylemin yoğunluğunu değerlendirirken süre, fiziksel ve ruhsal etkiler, mağdurun cinsiyeti, yaşı, sağlık durumu, muamelenin uygulanış şekli ve yöntemini dikkate almaktadır.

AİHM tarafından kullanılan işkence tanımında belirtilen muamelenin bir özelliği de kasıtlı yapılmış insanlık dışı muamele olmasıdır.  Aksoy&Türkiye7 davasında bu husus açıkça belirtilmiştir;

"Mahkeme, başvurucunun – filistin askısına- tabi tutulduğunun, başka bir deyişle, çırılçıplak soyularak elleri arkadan bağlı bir biçimde kollarından asıldığının Komisyon tarafından tespit edildiğini belirtir. Mahkemeye göre bu muamele ancak kasten yapılabilir; bunu yapmak için belirli bir hazırlık sürecine ve güç kullanmaya ihtiyaç vardır. Bunun başvurucudan bir ikrar veya bilgi elde etmek için yapıldığı anlaşılmaktadır. Mahkeme bu muamelenin, ancak işkence olarak nitelenebilecek ağır ve zalimce bir muamele olduğunu kabul etmektedir."

Madde 3 bağlamında yeterli yoğunluk ve amaç unsuru taşımaması nedeniyle işkence olarak değerlendirilemeyen fakat asgari şiddet düzeyini aşmış muameleler mahkemece ''insanlık dışı veya onur kırıcı'' olarak kategorize edilmektedir. 8

İnsanlık dışı muamele, "uygulandığı ortama göre gerekçesi bulunmayan ve kasti olarak uygulanan şiddetli fiziksel veya ruhsal eziyet veren muameleyi" kapsamaktadır. Madde 3 kapsamına girebilmesi için işkencede olduğu gibi insanlık dışı muamelede de asgari şiddet eşiğini aşması ve belirli bir yoğunluğa ulaşmış olması şartı aranmaktadır. AİHS'in 3. maddesi kapsamında değerlendirilecek eylemin yoğunluğu bakımından en altta kalan muamele aşağılayıcı muamele olarak mahkeme tarafından nitelendirilmektedir. Aşağılayıcı muamelenin madde 3 kapsamında mahkeme tarafından değerlendirilmesinin temel amacı, insan haysiyetine ciddi nitelikte müdahalelerde bulunulmasının önüne geçmektir.

Esasen madde 3 bağlamında küçük düşürücü muamele; mağdurlarda korku, anksiyete ve aşağılık duygusu yaratan ve onları küçük düşürecek, alçaltacak nitelikte olan muameledir.9 Bir muamelenin küçük düşürücü nitelikte olup olmadığı değerlendirilirken söz konusu muamelenin amacına bakılmalı ve muamelenin kişinin insan onuruna aykırılık teşkil etme kastı olup olmadığı araştırılmalıdır. Söz konusu muamelenin amacı kişiyi küçük düşürmek veya alçaltmak ise bu muamele AİHS tarafından küçük düşürücü olarak nitelendirilecektir.

AİHM tarafından verilen kararların çoğunda muameleden bahsedilmişse de mağdura uygulanan bazı eylemlerin ceza kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Konseyi'ne göre bir cezanın madde 3 bağlamında aşağılayıcı addedilmesi için bunun mağduru iradesi yahut vicdanına aykırı şekilde hareket etmeye yöneltmesi gerekmektedir. AİHM ise içtihatlarında, cezanın kişiyi utanç içinde hissettirme ve hasiyetine halel getirme amacı taşıması ve mağdurun kişiliği üzerinde olumsuz etki uyandırması üzerinde durmaktadır.

  1. AİHS'nin 3. Maddesi Bağlamında Devlete Düşen Negatif ve Pozitif Yükümlülükler

AİHS incelendiğinde görülecektir ki, sözleşmenin amacı yalnızca insan hakları ihlallerinin önüne geçmek değil, sözleşme ile tanımlanan bu hakların devlet eliyle korunmasını da sağlamaktır. Bu sebeple AİHS, sözleşmeye taraf devletler üzerinde pozitif ve negatif yükümlülükler doğurmaktadır.

AİHS'nin 1. maddesinde; "Yüksek sözleşmeci taraflar kendi yetki alanları içinde bulunan herkesin, bu sözleşmenin birinci bölümünde açıklanan hak ve özgürlüklerden yararlanmasını sağlarlar." denilmek suretiyle sözleşmeye taraf devletlere kendi yetki alanları ile sınırlı kalmak kaydıyla sözleşmeden kaynaklanan hakları korumakla yükümlendirmiştir. Madde metni incelendiğinde sözleşmenin taraf devletlere sözleşmesel hakları uygulamasını sağlama bakımından pozitif, bu hakları sınırlama bakımından ise negatif bir yükümlülük yüklediği görülecektir.

AİHS'nin 3. maddesi bağlamında ortaya çıkan ihlallerde genel olarak devlet üzerine düşen pozitif ve/veya negatif yükümlülüğünü yerine getirmemekte ve bu sebeple başvuran hak kaybına uğramaktadır. Nitekim AİHM'nin madde 3 kapsamında önüne gelen pek çok başvuruda bu maddenin ihlal edildiği iddiasının yanı sıra "etkin bir soruşturma yürütülmediği, etkili bir iç hukuk yolu bulunmadığı (AİHS madde 13)" iddialarında bulunulmaktadır. Bu iddiaların sebebi devletlerin üzerlerine düşen pozitif ve/veya negatif yükümlülükleri yerine getirmemesinden kaynaklanmaktadır.

SONUÇ

AİHS çerçevesinde düzenleme alanı bulan işkence yasağı insan haklarının gelişimi sürecinde büyük bir öneme sahip olmuştur. AİHS işkence yasağı düzenlemesiyle devletlere, başvuruculara karşı insan onuruyla bağdaşmayacak her türlü muameleden kaçınma yükümlülüğünü mutlak olarak yüklemektedir. Bunun ihlali durumunda ise devletlerin uluslararası arenada AİHS hükümleri kapsamında sorumluluğu doğmaktadır. Nitekim Türkiye AİHS'nin 3. maddesinin ihlali sebebiyle pek çok defa AİHM tarafından tazminat ödemeye mahkûm edilmiştir. AİHM tarafından Türkiye aleyhine 3. madde kapsamında verilen kararların çoğunda uzun süren yargılama süreçleri, etkin bir soruşturma yürütülmemiş olması ve etkili bir hukuk yolunun bulunmaması sebebiyle Türkiye'yi işkence yasağının ihlali ve diğer AİHS maddeleri çerçevesinde mahkûm etmektedir. Nitekim, yakın tarihte verilen bir kararda (5.06.2018 tarihli Amerkhanov&Türkiye kararında), "başvuranın Kazakistan'a gönderilmesi halinde 3. maddeye aykırı şekilde gerçek bir kötü muameleye maruz kalma riski ile karşı karşıya geleceğine yönelik iddiasının yerel makamlar tarafından yeterli düzeyde incelenmemesi ve yasa dışı sınır etmeye karşı bir yasal sürecin yokluğu nedeniyle AİHM, başvuranın 19.03.2012 tarihinde Kazakistan'a sınır dışı edilmesinin AİHS'in 3. maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir. Buna ek olarak AİHM aynı kararda başvurucunun tutulduğu Kumkapı Geri Gönderme Merkezi'ndeki tutukluluk koşullarının -tutuklanmanın ne zaman sona ereceği konusundaki belirsizliğin neden olduğu olası kaygılarla birlikte- başvuranda tutuklamanın doğasında bulunan kaçınılmaz stres seviyesini aşan ve 3. maddede yasaklanan aşağılayıcı muamele eşiğine ulaşan endişelere neden olduğu dolayısıyla başvurucunun Kumkapı Geri Gönderme Merkezi'nde tutulduğu fiziki koşullar nedeniyle AİHS'in 3. maddesinin bu yönden de ihlal edildiği sonucuna varmıştır. Görüldüğü üzere Türkiye'nin AİHS'in 3. maddesi kapsamında sorumluluğu halen gündeme gelebilmektedir.

Bu sebepledir ki, bu madde kapsamında gerek iç hukuk mevzuatında gerekse diğer koşullarda (örneğin fiziki koşulların iyileştirilmesi) Türkiye'nin AİHS sözleşmesi hükümleri kapsamında düzenlemeye gitmesi ve tüm standartlarını ulusal mevzuat düzeyine yükseltmesi AİHM önüne gelen şikayetlerde faydalı olacaktır.

Footnotes

1 Türkiye sözleşmeyi imzaya koyduğu tarihten sonra sözleşme ile bağlanma işlemini tamamlamak maksadıyla 10.03.1954 tarih ve 6366 sayılı ''İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumu Sözleşmesi ve Buna Ek Protokolün Tasdiki Hakkında Kanun'u'' çıkarmıştır. (RG, 19.03.1954)

2 Mehmet Semih Gemalmaz- Ulusalüstü İnsan Hakları Işığından Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (madde 3/İşkence Yasağı) Analizi, I. Baskı Ankara Barosu Yayınları, Ankara, 2006, Sayfa 24 prg. 2

3 Aisling Reidy; İşkencenin Yasaklanması; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 3. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Kılavuz; Avrupa Konseyi İnsan Hakları Genel Müdürlüğü Almanya- Temmuz 2002, sayfa 10, prg. 1

4 Mehmet Semih Gemalmaz- Ulusalüstü İnsan Hakları Işığından Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (madde 3/İşkence Yasağı) Analizi, I. Baskı Ankara Barosu Yayınları, Ankara, 2006, Sayfa 155 prg. 6

5 İrlanda& Birleşik Krallık Davası 18.01.1978 - Uğur Erdal& Bakırcı Hasan, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 3. Maddesi Uygulama El Kitabı sayfa 102 prg. 3;OMCT El Kitapları Dizisi Cilt : 1 , 1. Baskı –Kasım 2006

6 Doç Dr. Anayurt Ömer – Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadlarında İşkence Kavramı – Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C, XII ,Ankara 2008 Sayfa 427

7 Aksoy&Türkiye 18.12.1996 tarihli AİHM kararı

8 Avrupa Sözleşmesi Komisyonu pilot içtihadı için bknz: M.S. Gemalmaz Madde 3 Analizi,2006, sayfa 198-  Yunan Davası;

"en azından ruhsal yahut bedensel olsun kasıtlı biçimde ağır ıstıraba yol açan ve vakanın şartları içerisindeki haksız olan muameleler."- burada uygulanan muameleler kasti olmasına rağmen işkenceye varacak ağırlıkta değildir.

9 Aisling Reidy; İşkencenin Yasaklanması; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 3. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Kılavuz; Avrupa Konseyi İnsan Hakları Genel Müdürlüğü Almanya- Temmuz 2002 sayfa 25 prg. 2

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Mondaq Sign Up
Gain free access to lawyers expertise from more than 250 countries.
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Industry
Mondaq Newsalert
Select Topics
Select Regions
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions