Turkey: Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun Elektronik Ticari İletilerle İlgili İlke Kararına Dair Güncel Tartışmalar

Last Updated: 3 January 2019
Article by Selen Ibrahimoglu Gures and Batuhan Aytaç

Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun ("Kurul") 16 Ekim 2018 tarihli ve 2018/119 sayılı kararı ("Karar") pek çok tartışmaya yol açtı. Hatta Kurul yayınladıktan sonra kararda tadil yaparak, yanlış anlaşılmaya yol açan ifadeyi düzeltti. Ama düzenleme konusu, iki farklı mevzuata ve iki ayrı kurumun denetimine tabi olduğundan tartışmalar devam ediyor.

Biz de bu yazıda, en çok üzerinde durulan sorunlardan ikisini, yeni yıla merhaba derken kısaca not etmek istedik. Bunlardan biri aynı ihlale iki farklı ceza verilip verilemeyeceği, diğeri ise Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi ile ilgili mevzuat kapsamında "onaylı" olduğu kabul edilen veri tabanları istisnasının kişisel verilerin korunması mevzuatı bakımından da uygulanıp uygulanamayacağı.

Her İki Mevzuatın Kapsamı

Karar "reklam bildirimleri/aramaları" hakkındadır. Aşağıdaki ticari elektronik ileti tanımından da anlaşılacağı üzere reklam bildirimleri/aramaları ticari bir faaliyet olduğundan bunların Karar'da geçtiği şekliyle "e-posta adreslerine veya SMS veya çağrı ile cep telefonlarına" iletilmesi bu reklam bildirimleri ve aramalarını ticari elektronik ileti haline dönüştürmektedir. Bu yüzden her iki mevzuat da söz konusu olabilecektir.

Karar'ı değerlendirebilmek için ilk başta mevzuattaki ilgili bir iki kavrama tekrar bir göz atalım.

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun ("KVKK") konusu kişisel verilerdir ve KVKK kapsamında kişisel veriler ise, bildiğiniz gibi kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi ifade eder. Kişisel verilerin işlenmesi ise kişisel verilerin tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla elde edilmesi, kaydedilmesi, depolanması, muhafaza edilmesi, değiştirilmesi, yeniden düzenlenmesi, açıklanması, aktarılması, devralınması, elde edilebilir hâle getirilmesi, sınıflandırılması ya da kullanılmasının engellenmesi gibi veriler üzerinde gerçekleştirilen her türlü işlem olarak tanımlanıyor.

Ticari elektronik ileti ise 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ("ETK") kapsamında telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta, kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçlarla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletileri ifade ediyor.

En güncel tartışmalardan biri, hangi kanunun özel hangi kanunun genel kanun olduğu ve duruma göre hangisinin uygulanması gerekeceği. Derin akademik tartışmalar sürerken, şimdilik bunun o kadar da kolay bir cevabı olmadığını söylemekle yetinelim. Bazı hükümler açısından ETK'nin özel kanun olduğu söylenebilecekken, diğer bazı hükümler açısından KVKK'nın özel olduğu söylenebilecektir. Tabi bu arada, önceki kanun – sonraki kanun tartışmasını da unutmamak gerek. KVKK'nın ETK'dan daha sonra kanunlaşmış olması da, ilgili hükümlerin yorumlanması sırasında dikkate alınması gereken bir unsur olarak önümüze çıkıyor. Bu tartışmalar özellikle ETK madde 10, KVKK madde 12 ve KVKK madde 8 açısından çok önemli.

Karar'ın burada tartıştığımız kısmı "İlgili kişilerin rızalarını almadan veya Kanunun 5 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasında hüküm altına alınan işleme şartlarını sağlamadan, telefon numaralarına SMS göndermek, arama yapmak veya e-posta adreslerine posta göndermek suretiyle reklam içerikli ileti yönlendirilmesi" ve buna bakıldığında doğrudan ETK kapsamındaki Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelikte ("Yönetmelik") detaylı düzenlenen ticari amaçlı elektronik ileti gönderimi hakkında olduğu düşünülüyor.

Çift Ceza Sorunu Olabilir mi?

ETK ve Yönetmelik kapsamında T.C. Ticaret Bakanlığı'nın ilgili İl Müdürlüğü tarafından ayrı, KVKK kapsamında Kurul tarafından ayrı ihlal değerlendirmelerinin yapılıp ayrı cezaların kesilmesi ve burada doğacak çelişkiler konusunda tam bir netlik yok.

Sorunlardan biri ise aynı ihlalin her iki mevzuatta da ihlal oluşturması durumunda hangi cezanın uygulanacağına ilişkin.

KVKK'nın idari para cezalarına ilişkin "Kabahatler" başlıklı 18. maddesinin gerekçesinde "Kanunda kabahatlerle ilgili hüküm bulunmayan hallerde genel kanun niteliğindeki 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümlerinin uygulanacağı açıktır." şeklinde belirtilmiş.

Aynı konuda iki farklı ceza verilmesi çifte cezalandırma yasağına aykırı olacağından, Kabahatler Kanunu'nun 15. maddesindeki içtimaya ilişkin hükümler uygulanacaktır. Buna göre "bir fiil ile birden fazla kabahatin işlenmesi halinde bu kabahatlere ilişkin tanımlarda sadece idari para cezası öngörülmüşse, en ağır idari para cezası verilir." Dolayısıyla bu durumda iki idari para cezası söz konusu olacaksa en ağır ceza uygulanacaktır. Ancak idari para cezası dışında yaptırımlar söz konusu olursa bu yaptırımların ayrıca uygulanması gerekir.1

Onay Alınarak Oluşturulan Veri Tabanları İkilemi

Yine bir başka tartışılan husus ise, ticari elektronik ileti gönderilmesinin ETK ve Yönetmelik ve KVKK karşısında Kurul kararında da değinilen hukuka uygun olan halleri nelerdir? Bu amaçla veri işleyecek olan veri sorumlusunun ETK ve KVKK öncesi edindiği veriler için geçici maddelerle nasıl hükümler getirilmiş?

ETK'ya göre: 1.5.2015'den önce ticari elektronik ileti gönderilmesi amacıyla onay alınarak oluşturulmuş olan veri tabanlarında yer alan kişilerden 6. Maddeye göre ayrıca onay alınmaz.

Yönetmelik'e göre: 15.7.2015'den önce, ticari elektronik ileti gönderilmesi amacıyla alıcının açık irade beyanını içerecek şekilde alınan onaylar geçerlidir. 1.5.2015'den önce, hizmet sağlayıcı ve alıcı arasında doğrudan mal veya hizmet teminine yönelik işlemler sırasında alıcının elektronik iletişim adresini vermesi ile oluşturulan veri tabanlarının onaylı olduğu kabul edilir.

KVKK'ya göre: 7.4.2016'dan önce hukuka uygun olarak alınmış rızalar, bir yıl içinde aksine bir irade beyanında bulunulmaması hâlinde, bu Kanuna uygun kabul edilir.

Bu üç mevzuat arasında 1.5.2015'den önce veri sorumlusunun veri kayıt sistemlerine girmiş e-posta veya telefon numaralarına ticari elektronik ileti gönderebilmesi için en geniş hukuka uygun veri işleme ortamı yaratan, Yönetmelik'teki "alıcının elektronik iletişim adresini vermesi ile oluşturulan veri tabanlarının onaylı" kabul edilmesi hali.

Biz, esasen, bu üç mevzuat arasında çelişki bulunmadığı kanaatindeyiz. Şu durumda:

  • 07.2015 tarihinden önce elektronik ileti gönderilmesi amacıyla veri işleme amacıyla alınan onaylar KVKK'ya göre "7.4.2016'dan önce hukuka uygun olarak alınmış rızalar"dan sayılacağından, diğer şartların yerine getirilmesi ile, her iki mevzuata göre de işleme için hukuka uygunluk sebebini haizdir ve Karar'da belirtildiği gibi "ilgili kişinin rızası"ile KVKK'ya uygun işlenebilmelidir ve
  • 5.2015'den önce, hizmet sağlayıcı ve alıcı arasında doğrudan mal veya hizmet teminine yönelik işlemler sırasında alıcının elektronik iletişim adresini vermesi ile oluşturulan veri tabanlarının onaylı olduğu kabul edileceğinden ve bu husus ETK'nın uygulanmasına dair çıkarılan Yönetmelik'te veri sorumlusuna verilen "bir hak" olarak kabul edilebilmeli ve bu doğrultuda veri sorumlusu yine Karar'da belirtildiği gibi KVKK "işleme şartlarından" söz konusu "hakkın tesisi" ve aynı zamanda bu hakkı kullanmaktaki "meşru menfaati" doğrultusunda, sadece "ticari elektronik ileti göndermek" işleme faaliyetini gerçekleştirebilmelidir

diye düşünüyoruz.

Sonuç olarak, her iki mevzuatın da esasında tamamlayıcı olarak uygulanmaları mümkün görünüyor. Çeliştiği durumlarda ise özel kanun-genel kanun ilişkisi ile kişisel verisi işlenen ilgili kişinin temel hak ve özgürlükleri gözetilerek somut olaya göre karar verilmesi gerekecek.

Ama bir şeyi kesinlikle not etmek gerekiyor:

15.07.2015'den sonra Veri Sorumluları Ticari Elektronik İleti göndermeden ya da veri işleyenleri vasıtasıyla göndertmeden önce (1) ETK ve Yönetmelik'te yer alan şekil şartlarına uygun bir onay almış olmalı veya ileriye dönük olarak da söz konusu onayı almalı ve herhalde (2) 7.4.2016'dan sonra KVKK bakımından aydınlatmanın yapılmış olması zorunlu. Bunların dışında KVKK açısından söz konusu veriler işleme için başka bir hukuka uygunluk sebebi olmayan hallerde de açık rıza alınması gereken veri işleme faaliyetlerinin de mutlaka ayrıştırılarak, duruma göre, onay ile birlikte ya da ayrı olarak ilgili kişilerden KVKK uyarınca açık rızanın da alınması da unutulmamalı.

Bu konu 2019'da da gündemde kalmaya devam edecek. Biz de gelişmeleri yakından takip ediyor olacağız.

Footnote

1 Kabahatler Kanunu md. 15/1: "Bu kabahatlerle ilgili olarak kanunda idarî para cezasından başka idarî yaptırımlar da öngörülmüş ise, bu yaptırımların her birinin uygulanmasına karar verilir."



The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Compliance
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions