Turkey: FIFA Oyuncuların Statüsü ve Transferlerine İlişkin Düzenlemeler Nezdinde Gerçekleştirilen Son Değişiklikler

Last Updated: 7 June 2018
Article by Abdulkadir Guzeloglu and Tarik Kurban

Taraflar arasında var olan ekonomik güç dengesizliğinin neden olduğu adil olmayan sözleşme ve uygulamalarla, zayıf tarafı teşkil eden sporcuların haklarının kulüpler tarafından ihlal edilmesinin engellenmesi ancak hukuk düzeni tarafından korunmaları ile mümkün olabilmektedir.

Dünya Profesyonel Futbolcular Birliği (''FIFPro'') tarafından yapılan Avrupa, Amerika ve Afrika'da faaliyet gösteren kulüplerde çalışmakta olan 14.000 oyuncunun dahil olduğu ve 2016 FIFPro Global İstihdam Raporunda ayrıntılı sonuçlarının yayımlandığı bir araştırmaya göre oyuncuların %41'inin geçmiş iki sezon içerisinde maaş ödemelerinde gecikmelerin gecikme yaşandığı veya ödemenin hiç gerçekleşmediği tespit edilmiştir. 

Futbol paydaşları açısından sürdürülemezlik teşkil eden ve futbol ekosistemini negatif yönde etkileyen bu durumun yasal zeminler kapsamında bir an evvel çözüme kavuşturulması gerekmektedir.

Bu ihtiyaç çerçevesinde başta Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği (''FIFA'') ve FIFPro olmak üzere futbol paydaşları çalışmalarına hızlı bir şekilde devam etmektedir.

6 Kasım 2017 tarihine FIFA ve FIFPro arasında mevcut ilişkileri güçlendirmek ve profesyonel futbol dünyasının yönetişimini geliştirmek amacıyla 6 yıllık bir iş birliği anlaşması imzalanmış ve bunun yanında FIFA, FIFPro, Avrupa Kulüpler Birliği (''ECA'') ve Dünya Ligler Forumu ek bir anlaşma ile FIFA tarafından kurulan ve bünyesinde birçok konfederasyon, üye birlikler ve profesyonel futbol paydaşlarının da yer aldığı "Futbol Paydaşları Komitesi" platformu altında bir araya gelmiştir. Mutabakata varılan iyileştirmeler arasında, oyuncular ve kulüpler arasındaki ihtilafların çözümüne ilişkin olarak, özellikle ifası gecikmiş borçlar için yaptırım kararları ve oyuncuların tek başına antrenman yapmaya zorlanmaları gibi kötü niyet teşkil eden davranışları önlemek adına kuralların güncellenmesi ve yeni kurallar eklenmesi de dahil olmak üzere çeşitli değişiklikler de bulunmaktadır.

Bununla birlikte, 26 Nisan 2018 tarihinde FIFA; FIFPro ile yapılan anlaşma uyarınca, FIFA Oyuncuların Statüsü ve Transferlerine İlişkin Düzenlemelerde ("RSTP") yapılan değişiklikleri de içeren ve 1 Haziran 2018 tarihinden itibaren geçerli olacak 1625 sayılı Genelge yayımlamıştır.

Genelge ile yapılan değişiklikler, profesyonel oyuncular ile kulüpleri arasındaki ilişkileri düzenlemekte, sözleşmesel ilişkilerin dengesinin korunmasını amaçlamakta ve ihtilafların çözüm mekanizmalarının etkinliğini artmayı hedeflemektedir.

1625 Sayılı Genelge Kapsamında Gerçekleştirilen Önemli Değişiklikler

Madde 14: Kötü Niyetli Davranış ve Haklı Fesih

Dünya çapında az bilinen liglerde faaliyet gösteren kulüpler tarafından yaygın biçimde kullanılan oyuncuları marjinalleştiren, onları tek başına antrenman yapmaya zorlayan, ücret kesintilerini ve sözleşmelerinin feshedilmesini kabul etmeye zorlayan yöntemlerin,14.madde nin 2.fıkrasında yapılan değişiklikle FIFA tarafından artık tolere edilmeyeceği kesin olarak ifade edilmektedir.

Daha öncesinde kötü niyetli davranışlar yüzünden oyuncunun sözleşmesini feshedebileceğine ilişkin FIFA ve CAS tarafından da onaylanan kararların bulunmasına karşın buna ilişkin düzenlemenin maddeleştirilmiş olması oyuncular açısından çok olumlu bir gelişme olarak değerlendirilmektedir. Kulüplerin kötü niyetli davranışları karşısında oyunculara haklı nedenle fesih imkânı veren bu düzenleme aynı zamanda, daha düşük bir ihtimale sahip olsa da oyuncunun kötü niyetli davranışlarının varlığı halinde kulübe de haklı nedenle fesih imkanı vermektedir.

Yeni Mükerrer Madde 14 ve Değiştirilen Madde 18: Vadesi Geçmiş Borçlar Hükümleri

Düzenleme ile eklenen mükerrer madde 14 ile RSTP kapsamında "haklı sebep" kavramı genişletilmekte ve kulübün hukuka aykırı olarak maaşları iki ay boyunca ödememesi halinde futbolcunun kulüp ile olan sözleşmesini tek taraflı olarak haklı sebeple feshedebilmesine imkân tanınmaktadır. Futbolcunun ödemesini aylık olarak alması halinde ise iki aya tekabül eden oransal miktar gözetilmek suretiyle fesih hakkının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti sağlanacaktır.

Değişiklikten önce RSTP haklı neden ile ilgili herhangi bir hüküm içermemekteydi. Bunun yanında, FIFA ve CAS yargılamaları kapsamında ortaya çıkan içtihatlar uyarınca bir kulübün üst üste üç ay maaş ödememesi halinde haklı sebebin ortaya çıktığı kabul edilmekteydi. Bu sürenin kısaltılması ve açıkça düzenlenmek suretiyle yasal olarak daha sağlam bir zeminine oturtulmasının oyuncular için büyük bir öneme sahip olduğu ifade edilmektedir.

Ulusal toplu iş sözleşmeleridir, geçerli bir şekilde müzakere edilmesi ve FIFA Kurallarına hukuki olarak üstünlük sağlaması halinde, bu hükmün bir istisnasını teşkil edebileceği belirtilmektedir.

Oyuncunun ödenmemiş maaşlarından dolayı haklı nedenle sözleşmesini feshetmesinin tek koşulu, kulübü en az 15 gün önceden bildirimde bulunarak ihtar etmesi olduğu belirtilmektedir. Böylelikle düzenleme öncesinde futbolcu sözleşmelerine eklenen ve maaş ödemeleri için kulüplere ilave süre kazandıran sözde "lütuf dönemleri" maddelerinin, yeni eklenen 18.6'ncı maddesi ile artık herhangi bir geçerliliğinin bulunmayacağı söylenebilmektedir. Sözleşmelere eklenen bu tarz maddeler ile oyuncunun istismar edilmesinin önüne geçilmesi hedeflenmektedir. Belirtmek gerekmektedir ki ulusal toplu iş sözleşmeleri istisnası bu maddeler için de uygulanmaktadır. Ayrıca bu düzenlemenin yürürlüğe giriş tarihi itibariyle halihazırda var olan sözleşmelerde yer alan maddeler, bu değişiklikten etkilenmeyecektir.

Madde 17: Oyuncu Tazminatı İçin Yeni Ölçütler

FIFA RSTP'nin en önemli ve en çok atıf yapılan maddelerinden biri olan 17.madde kapsamında gerçekleştirilen değişikliklerin dikkate değer olduğu belirtilmelidir.

FIFA RSTP'nin 17.madde si taraflardan birinin haklı bir sebep olmaksızın sözleşmeyi ihlal etmesinin sonuçlarını düzenlemektedir.

Maddenin değişiklikten önceki hali şu şekildedir;

"Her durumda, ihlali gerçekleştiren taraf tazminat ödemekle yükümlüdür. Antrenman tazminatına ilişkin 20.madde ve Ek "Her durumda, ihlali gerçekleştiren taraf tazminat ödemekle yükümlüdür. Antrenman tazminatına ilişkin 20.madde ve Ek 4.madde hükümlerine tabi olmak üzere ve sözleşmede aksi belirtilmedikçe ihlalin tazmin edilmesi ilgili ülkenin kanunları, sporun özgüllüğü ve diğer objektif kriterlerin değerlendirilmesi sonucu belirlenecektir. Özellikle mevcut sözleşme ve/veya yeni sözleşme kapsamında yer alan hükümler uyarınca oyuncuya verilecek ücret ve diğer teşvikler, en fazla beş yıla kadar sözleşmenin bitimine kadar süreyi, eski kulüp tarafından ödenmiş olan veya henüz ödenmemiş ancak muaccel hale gelmiş olan (sözleşme hükümleri uyarınca itfa edilmiş olan) ve söz konusu sözleşme ihlalinin korunmanın sağlandığı sürede gerçekleşip gerçekleşmediği kriterleri dikkate alınacaktır."

Bu fıkrada kullanılmış olan belirsiz ifadeler, uygulamada, her bir davada ödenecek tazminatın hesaplanması için FIFA / CAS hakemlerine önemli ölçüde takdir yetkisi sağlamaktadır. Ancak bu husus futbol paydaşları arasında, ihlale uğrayan taraf lehine hükmedilecek tazminatın hesaplanması için "doğru ve adil" bir yöntem teşkil edip etmediğine ilişkin tartışmaların da temelini oluşturmaktadır.

Yeni düzenlemeler kapsamında, yukarıda yer verilen hüküm uygulanmaya devam edecektir. Ancak tazminatın nasıl hesaplanması gerektiği hususunda aşağıda yer alan ve önceki düzenlemeye göre daha çok kesinlik sağlayan hükümler eklenmektedir:

  • Oyuncu, önceki sözleşmesinin sona ermesini takiben başka bir kulüple yeni bir sözleşme imzalamamışsa (yani, herhangi bir "zarar azaltma" söz konusu değilse), genel bir kural olarak, tazminat, erken feshedilen sözleşmenin kalan değerine eşit olacaktır.
  • Oyuncunun sözleşmenin feshinden sonra yeni bir kulüple sözleşme imzalaması halinde, söz konusu sözleşmenin değeri (önceki sözleşmenin kalan süresine karşılık gelen süre için) sözleşmenin artık değerinden "zarar azaltma" olarak azaltılır. Net değer şimdi "Azaltılmış Tazminat" olarak tanımlanmaktadır.
  • Ayrıca, eğer fesih muaccel borçlardan kaynaklanıyorsa (yukarıda ele alınmıştır), "Ek Tazminat" olarak bir üç aylık maaş ya da "fevkalade koşullar altında" en fazla altı aylık maaş kadar miktar tazminata eklenir.
  • Yukarıda hesaplanan toplam tazminat, erken feshedilen sözleşmenin artık değerini aşamaz. Böylelikle haksız şekilde zenginleşmenin önüne geçilmek istenmiştir.

Yazının önceki bölümlerinde açıklanan gecikmiş borçlar ile ilgili olarak, ulusal düzeyde geçerli bir şekilde müzakere edilen toplu iş sözleşmeleri, yukarıdaki FIFA RSTP hükümlerini geçersiz kılabileceği belirtilmektedir.

FIFA / CAS'ın bu hüküm kapsamında hala bir miktar takdir yetkisine sahip olmasına rağmen, hesaplama metodolojisinin açıklığa kavuşturulması hem oyuncuların hem de kulüplerin artık geçerli bir sebep olmadan bir sözleşmeyi feshetmelerinin olağan sonuçlarına ilişkin taraflara daha kesin bir öngörü sağlayacaktır. Bu nedenden ötürü olumlu bir ilerleme olarak nitelendirilen değişiklik, FIFA ve CAS içtihatlarının da daha tutarlı ve istikrarlı olarak oluşturulacağı ifade edilmektedir.

Yeni Mükerrer Madde 24: Parasal Cezaların Uygulanması

Düzenlemeden önce, takımlar, koçlar veya oyuncular aleyhine verilen parasal yaptırımların icrasının yerine getirilmesi, FIFA'nın disiplin yaptırımları tehdidi ile sağlanmaktaydı. Yeni düzenleme ile bu durum prensip olarak aynı kalmakta ancak FIFA bünyesinde bulunan karar organlarının (Uyuşmazlık Çözüm Dairesi ("DRC") veya Oyuncu Durum Komitesi ("PSC") ilgili ceza ile birlikte aynı zamanda bu cezanın zamanında ve gerektiği gibi ifa edilmemesinin sonuçları hakkında da hüküm bildirecekleri bir sistem öngörülmektedir.

Düzenlemeye göre ceza ödememenin yaptırımları şöyle belirtilmektedir;

  • Bir kulübe karşı, üç ardışık transfer dönemine kadar transfer yasağı;
  • Bir oyuncuya karşı, altı aya kadar resmi maçlarda mücadele etme yasağı.

FIFA kararının kesin olması, yani ilgili karara karşı Spor Tahkim Mahkemesi ("CAS") nezdinde itiraz edilememesi durumunda borçlunun gerekli banka bilgilerini aldıktan sonra 45 gün içinde ödemeyi gerçekleştirmemesi halinde, belirtilen yaptırımların derhal uygulanabileceği hususu önem arz etmektedir. Borcun ödenmesi halinde ise bu yaptırımların derhal kaldırılacağı belirtilmektedir.

FIFA, bu düzenleme ile bir kulübe karşı uygulanabilecek olan transfer dönemi yasağını ikiden üçe çıkarmaktadır. Yeni düzenleme ile öngörülmüş olan yaptırımların bu açıdan oyuncular için faydalı olduğu belirtilmelidir.

Eski sistemde taraflar FIFA DRC/PSC karar organlarının karar vermesi neticesinde yaptırıma tabi tarafın cezayı ifa etmesini beklemek, ifa etmemesi halinde ise ifa edilmemesine ilişkin yaptırımın saptanması için FIFA Disiplin Kuruluna başvurmak zorunda kalmaktaydılar. Bu süreçte yaşanan doğal gecikmeler, borçluların ödemeleri geciktirmesi ve alacaklıların alacağına mümkün olduğu kadar geç ulaşmaları amacıyla kötü niyetli olarak istismar edilmekteydi.

FIFA DRC/PSC karar organlarının öngöreceği cezaların yanında bunların yerine getirilmemesi durumunda hangi yaptırımların uygulanacağının da belirlenmesi sistemi ile ceza ve yaptırım sürecinin seri hale getirilmesi hedeflenmektedir.

Sözleşme hukukunda zayıf tarafı koruyarak, güçlü tarafta bulunan tarafından istismar edilmesinin önlenmesi hukuk düzeni içerisinde ulaşılmak istenen hedeflerden bir tanesidir.

FIFA Oyuncuların Statüsü ve Transferlerine İlişkin Düzenlemelerde yapılmış olan bu değişikler ile taraflar arasında var olan güç dengesizliğinin giderilmeye çalışılması ile futbol dünyası paydaşlarını daha sağlıklı bir futbol atmosferi gözlemleyecekleri inancındayız.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Compliance
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions