Turkey: Hukuk Ve Ceza Yargilamasinda Temyiz Süreleri Hakkinda Yapilan Değişiklikler

Last Updated: 10 October 2017
Article by Nazlican Uca and Dilara Tamturk

A) Giriş

Bölge Adliye Mahkemelerinin 20 Temmuz 2016 tarihinde işlevsel hale gelmeleri ile adli yargı teşkilatı içinde yer alan hukuk ve ceza mahkemelerindeki iki (2) dereceli yargı sistemi yerine üç (3) dereceli yargı sistemine geçiş yapıldı.

İşbu yeni yargı sisteminde Bölge Adliye Mahkemeleri ikinci derece yargı sistemi olarak görev yapmakta olup, Yargıtay ise üçüncü derece yargı sistemi ait olmuştur.

  • İlk Derece Mahkemesi: Hem ceza hem de hukuk davalarında, uyuşmazlıkları ilk aşamada karara bağlayan mahkemelerdir.
  • Bölge Adliye Mahkemeleri (İstinaf Kanun Yolu): 20 Temmuz 2016 tarihinde yürürlüğe giren bu mahkemeler, ilk derece mahkemesi ile temyiz incelemesi arasında, ikinci derece bir denetim mekanizması ve kanun yoludur. İstinaf kanun yolunun uygulanması durumunda, ilk derece mahkemesi kararından sonra, karar önce istinaf denetimine tâbi tutulacak, istinaf denetiminden sonra temyiz yolu açıksa temyize başvurulabilecektir. Eski sistem olan tek dereceli temyiz incelemesinde yeni iki dereceli temyiz incelemesinden farklı olarak; mahkeme kararları deliller değerlendirilmeksizin işbu kararın "doğru" olarak verilip verilmediğine ilişkin hukuki incelemeye tabii tutulmaktaydı. Ancak, istinaf kanun yolu ile deliller yeniden değerlendirilerek ilk derece mahkemesinin kararları hem hukuki hem de maddi yönden incelenebilecek ve gerektiğinde yeniden yargılama yapılabilecektir. Maddi niteliği olan davalarda bölge adliye mahkemesine başvurabilmek için kanun tarafından koyulan sınır 3.000 Türk Lirası'dır. Bu sınırın altında kalan davalarda, ilk derece mahkemesinin verdiği kararlara karşı Bölge Adliye Mahkemesine başvurulamaz.
  • Yargıtay: Adli yargıdaki yapılanmanın en üstünde yer alan, kanun yollarından biri olan temyizin yapıldığı üst dereceli mahkemedir. Bölge Adliye Mahkemesinin kesin olmayan nihai kararlarına karşı başvurulan kanun yoludur.

Maddi niteliği olan davalarda Yargıtay'a başvurabilmek için kanun tarafından koyulan sınır 40.000.- Türk Lirası olup, işbu sınırın altında kalan davalarda, Bölge Adliye Mahkemesinin verdiği kararlara karşı Yargıtay'a başvurulamaz.

Ek olarak belirtmek gerekir ki, 20 Temmuz 2016 tarihinden önce temyiz edilen kararlar için önceki temyiz sistemi uygulanmaya devam edecektir.

B) İstinaf Mahkemelerinin Sisteme Eklenmesinin Sebep ve Sonuçları

Yargıtay'ın aşırı iş yükü nedeniyle işlevini yerine getirilemediği aşikâr olduğundan Türkiye'nin yargı sistemi için işbu iki dereceli temyiz sistemine geçilmesi gerekliydi. Kaldı ki, ilk derece mahkemesi kararlarının %90'ının temyiz edildiği düşünüldüğünde, Yargıtay'ın incelemesinin sınırlı, etkisiz ve yavaş kaldığı aşikârdır.

Bölge Adliye Mahkemelerinin, yerel mahkeme tarafından verilen kararları deliller ile birlikte kapsamlı bir inceleme yapan birinci derece temyiz incelemesi yapan mahkemeler olarak faaliyet göstermesi ile birlikte; Yargıtay'ın yüksek bir mahkeme olarak emsal kararlar vermek ve kanunların doğru bir şekilde uygulanmasını sağlamak olan asıl işlevine geri döndürülmesi amaçlanmıştır.  Sonuç olarak, Yargıtay'ın iş yükü kesin olarak azalacak olup, Yargıtay daha etkili bir biçimde faaliyet gösterecektir.

C) Yargıtay Nezdinde Temyiz Edilebilecek Kararlar

Adli Yargıda Temyiz Yolu

Temyiz yoluna başvurulabilen kararlar ve diğer usuller 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'unun 361 ile 373'üncü maddeleri arasında düzenlenmektedir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 361 uyarınca aşağıda belirtilen kararlar hakkında Yargıtay nezdinde temyiz yolu açıktır;

  • Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyizi kabil nihai kararlar ile
  • Hakem kararlarının iptali üzerine verilen kararlara karşı

Ancak, Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 362 uyarınca aşağıda belirtilen kararlar hakkında Yargıtay nezdinde temyiz yoluna başvurulamaz;

  • Bölge Adliye Mahkemelerinin miktar veya değeri 40.000 Türk Lirasını geçmeyen davalar ilişkin kararlar (Kısmi hak taleplerinde, tüm talep miktarı dikkate alınacaktır).

 

  • Özel Kanunlarda Sulh Hukuk Mahkemesinin göreve girdiği belirtilen davalarla ilgili kararlar(Taşınmaz aynına ilişkin olan davalardan doğan uyuşmazlıklar hariç),
  • İlk derece mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek için verilen kararlar ile merci tayinine ilişkin kararlar,
  • Çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararlar,
  • Nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalarla ilgili kararlar (Soy bağına ilişkin sonuçlar doğuran davalar hariç olmak üzere),
  • Davanın o yargı çevresi içindeki başka bir mahkemeye nakline ilişkin kararlar,
  • Geçici hukuki korumalar hakkında verilen kararlar.

Ceza Muhakemesi Hukukunda Temyiz

Temyiz yoluna başvurulabilen kararlar ve diğer usuller 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanun'unun 286 ile 307'inci maddeleri arasında düzenlenmektedir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu madde286 uyarınca aşağıda belirtilen kararlar hakkında Yargıtay nezdinde temyiz yolu açıktır;

  • Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışında kalan hükümleri.

Ancak aşağıda belirtilen kararlar temyiz edilemez;

  • İlk derece mahkemelerinden verilen beş (5) yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine dair Bölge Adliye Mahkemesi Kararları,
  • İlk derece mahkemelerinden verilen beş(5)yıl veya daha az hapis cezalarını artırmayan Bölge Adliye Mahkemesi kararları,
  • Hapis cezasından çevrilen seçenek yaptırımlara ilişkin ilk derece mahkemesi kararları ile ilgili olarak Bölge Adliye Mahkemesince verilen; seçenek yaptırımlara ilişkin her türlü kararlar ve istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararlar,
  • İlk derece mahkemelerinin görevine giren ve kanunda üst sınırı iki(2)yıla kadar (iki yıl dâhil) hapis cezasını gerektiren suçlar ve bunlara bağlı adli para cezalarına ilişkin her türlü Bölge Adliye Mahkemesi kararları,
  • Adli para cezasını gerektiren suçlarda ilk derece mahkemelerinden verilen hükümlere ilişkin "her türlü" Bölge Adliye Mahkemesi kararları,
  • Sadece eşya veya kazanç müsaderesine veya bunlara yer olmadığına ilişkin ilk derece mahkemesi kararları ile ilgili olarak istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararları,
  • On yıl veya daha az hapis cezasını veya adli para cezasını gerektiren suçlardan, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararları ile ilgili olarak istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararlar,
  • Davanın düşmesine, ceza verilmesine yer olmadığına, güvenlik tedbirine ilişkin ilk derece mahkemesi kararları ile ilgili olarak Bölge Adliye Mahkemesince verilen bu tür kararlar veya istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararlar,

 

  • Yukarıdaki bentlerde yer alan sınırlar içinde kalmak koşuluyla aynı hükümde, cezalardan ve kararlardan birden fazlasını içeren Bölge Adliye Mahkemesi kararları.

D) 7035 Sayılı Kanun ile Temyiz Sürelerinde Yapılan Değişiklikler

Bakanlar Kurulu tarafından 20.7.2017 tarihinde kabul edilen 7035 sayılı Bölge Adliye ve Bölge İdare Mahkemelerinin İşleyişinde Ortaya Çıkan Sorunların Giderilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ("7035 sayılı Kanun") 5.8.2017 tarihinde yürürlüğe girmiş ve 30145 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Bu kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte hukuk ve ceza mahkemelerindeki temyiz süreleri değiştirilmiştir.

7035 sayılı Kanun'un 21. ve 31. Maddelerinde belirtilen temyiz sürelerinde yapılan değişiklikler şu şekildedir:

  • 7035 sayılı kanunun 21. madde hükmü uyarınca; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 291. maddesinde ceza mahkemelerinde ki yedi(7) günlük temyiz süresi on beş (15) güne çıkartılmıştır.
  • 7035 sayılı kanunun 31. madde hükmü uyarınca, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 361. maddesinde yer alan hukuk mahkemelerindeki bir (1) aylık temyiz süresi iki (2) haftaya indirilmiştir.

7035 sayılı Kanun'un Geçici 1'inci maddesi ile temyiz sürelerine ilişkin yapılan işbu değişikliklerin kanunun yürürlük tarihi olan 05.08.2017 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanacağı düzenlenmiştir.

E)7035 Sayılı Kanun Öncesi ve Sonrası Temyiz Süreleri

 

MAHKEMELER

7035 Sayılı Kanun Öncesi Temyiz Süreleri

7035 Sayılı Kanun Sonrası Temyiz Süreleri

 

Asliye Hukuk Mahkemesi

 

Tebliğden itibaren 1 ay

Tebliğden itibaren 2 hafta

Asliye Ticaret Mahkemesi

 

Tebliğden itibaren 1 ay

Tebliğden itibaren 2 hafta

Sulh Hukuk Mahkemesi

Tebliğden itibaren 8 gün

Tebliğden itibaren 8 gün

Aile Mahkemesi

Tebliğden itibaren 1 ay

Tebliğden itibaren 2 hafta

İş Mahkemesi

Tebliğden itibaren 8 gün

Tebliğden itibaren 8 gün

Tüketici Mahkemesi

 

Tebliğden itibaren 1 ay

Tebliğden itibaren 2 hafta

İcra Hukuk Mahkemesi

Tebliğden itibaren 1 ay

Tebliğden itibaren 2 hafta

Kadastro Mahkemesi

Tebliğden itibaren 1 ay

Tebliğden itibaren 2 hafta

Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

Tebliğden itibaren 1 ay

Tebliğden itibaren 2 hafta

İcra Ceza Mahkemesi

Tebliğden itibaren 7 gün

Tebliğden itibaren 15 gün

Sulh Ceza Mahkemesi

Tebliğden itibaren 7 gün

 

Tebliğden itibaren 15 gün

Asliye Ceza Mahkemesi

Tebliğden itibaren 7 gün

 

Tebliğden itibaren 15 gün

Ağır Ceza Mahkemesi

Tebliğden itibaren 7 gün

Tebliğden itibaren 15 gün

Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi

Tebliğden itibaren 7 gün

Tebliğden itibaren 15 gün

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Compliance
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions