Turkey: Türkiye Kişisel Sağlık Verilerinin İşlenmesine İlişkin İlgili Kişilerin Verilere Erişim İmkânlarını ve Bu Verilerin Gözetimine İlişkin Kuralları Düzenledi

Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı ("Bakanlık"), ilgili kişilerin kişisel sağlık verilerinin korunmasına, veri mahremiyetinin sağlanmasına, kişisel sağlık verilerinin işlenmesi, aktarılması ve bu verilere erişim için kurulacak, ilgili kişilerin kişisel sağlık verilerine dair erişim, değişiklik ve paylaşım yapmasına olanak sağlayan merkezi sisteme ilişkin usul ve esasları belirledi.

Kişisel Sağlık Verilerinin İşlenmesi ve Mahremiyetinin Sağlanması Hakkında Yönetmelik ("Yönetmelik"), 20.10.2016 tarih ve 29863 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe girdi

Türkiye 7 Nisan 2016 tarih ve 28677 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ("Kanun") ile 2016 yılı içindeki kişisel verilerin korunmasına yönelik bir çerçeve belirledi. Kanun'a ve uygulamasına ilişkin daha fazla bilgiye bu ten ulaşılabilir. Kişisel sağlık verilerine ilişkin Yönetmelik de bu Kanun'a dayanılarak çıkarılmıştır.

Kanun ve Kişisel Verileri Korunma Kurulu ilkelerine uygun şekilde Sağlık Bakanlığı'nın kişisel verilerin korunmasına yönelik politikalarını belirlemek, aktarım talepleri, uyum ve ihtilafların çözümü de dahil olmak üzere kişisel sağlık verilerine ilişkin konuların takibi ve denetlenmesi amacıyla yetkili olmak üzere Kişisel Sağlık Verilerini Koruma Komisyonu ("Komisyon") kurulacaktır.

Kişisel sağlık verilerinin işlenmesi usulü

Kişisel sağlık verilerini işleyen veya görevi gereği kişisel sağlık verilerine erişen herkes, bu verilerle ilgili olarak sır saklama yükümlülüğü altında olacaktır.

İlgili kişinin ayrıntılı bir şekilde bilgilendirilmesi, yazılı rızasının alınması ve bu rızanın muhafaza edilmesi hâlinde ilgili kişiye ait sağlık verileri, rıza doğrultusunda işlenebilir. Kanun'dan farklı olarak kişisel sağlık verilerinin işlenmesi için alınan açık rıza yazılı şekilde alınmalıdır. .

Ancak, kişisel sağlık verileri;

  • kamu sağlığının korunması,
  • koruyucu hekimlik,
  • tıbbî teşhis,
  • tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi,
  • sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi

amacıyla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından ilgilinin açık rızası aranmaksızın işlenebilecektir.

Kişisel sağlık verilerinin işlenmesinde genel ilkeler

Kişisel sağlık verilerinin işlenmesinde aşağıda sayılan başlıca ilkelere uyulması zorunludur:

  • Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma,
  • Doğru ve güncel olma (gerekli olması halinde),
  • Belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenme,
  • İşlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma,
  • İşlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilme.

Sağlık hizmet sunucularında görevli kişiler ilgili kişinin kişisel sağlık verilerini ancak verilecek sağlık hizmetinin gereği ile sınırlı olmak kaydıyla işleyebilecek ve erişilebileceklerdir.

Kişisel sağlık verilerinin anonimleştirilmesi ve silinmesi

Kişisel sağlık verileri anonim hale getirilmek kaydıyla; sağlık politikalarının belirlenmesi, sağlık maliyetlerinin hesaplanabilmesi, sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi, bilimsel faaliyetler ve istatistiksel çalışmalarda kullanılmak üzere yayımlanabilecek ve aktarılabilecektir.

Kanun'a ve Yönetmelik'e uygun olarak işlenmiş olmasına rağmen, işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalkması halinde kişisel sağlık verileri, ilgili kişinin talebi üzerine veri sorumlusu tarafından anonim hale getirilir veya silinir. Silinen yahut anonim hale getirilen kişisel sağlık verileri; bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması ya da verilerin ihtiyaç halinde adli mercilere verilebilmesini mümkün kılmak için, Bakanlıkça kurulan merkezi bir sistemde veri bütünlüğü bozulmadan arşivlenecektir. Arşivlenen verilere bu amaçlar dışında erişim engellenecektir. Merkezi sağlık veri sistemine aktarılan veriler, aktarımın yapıldığı tarihten on yıl sonra yerel veri tabanından silinebilecektir.

Kişisel sağlık verilerinin aktarılması

Kişisel sağlık verileri aşağıdaki koşulların sağlanması halinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına aktarılabilecektir:

  • Veri Koruma Kurulu tarafından belirlenen önlemlerin alınmış olması;
  • Söz konusu kamu kurum ve kuruluşları ile Bakanlık arasında kişisel sağlık verilerinin aktarılması ile ilgili olarak bir protokol bulunması;
  • Aktarımın ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının kanunlarında açıkça öngörülmüş olması ve kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik,  tıbbî teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi veya sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amacıyla gerçekleştirilmesi.

Sayılanlar haricindeki amaçlarla veri aktarımı ancak verilerin anonim hale getirilmesi suretiyle yapılır.

Sayılanlar haricindeki aktarım talepleri ve kişisel sağlık verilerinin uluslararası aktarımına ilişkin her türlü talep Kanun'da öngörülen hükümler çerçevesinde, genetik verilerin hassasiyeti hususu da dikkate alınarak oluşturulmasının ardından, kurulacak olan Kişisel Sağlık Verileri Komisyonu tarafından değerlendirilecektir.

İlgili kişinin hakları

İlgili kişi, aksi yönde bir hukukî düzenleme veya yargı kararı bulunmaması halinde, verilerinin işlenmesi ve aktarılması için vermiş olduğu rızayı istediği zaman geri alabilecektir. Ancak rızanın geri alınması, o tarihe kadar yapılmış bulunan işlemler bakımından etkili olmayacaktır.

İsteyen her vatandaş kullanıcı hesabını e-devlet üzerinden oluşturulabileceği gibi, ilgili kişinin başvurusu üzerine aile hekimi tarafından da oluşturulabilecektir. Kullanıcı hesapları aşağıdaki amaçlar ile kullanılabilecektir:

  • kendisine sunulan sağlık hizmetlerini takip etmek,
  • kendisine ait sağlık kayıtlarını aşağıdaki kapsamda yönetmek:
    • verilerin kaldırılmasını talep etmek,
    • eksik bilgileri sisteme eklemek,
    • yanlış bilgilerin düzeltilmesini veya silinmesini talep etmek,
    • kullanıcı hesabını dondurmak.
  • sağlık tesislerinde kendisine uygulanan işlemleri ve sonuçlarını incelemek,
  • kişisel sağlık verilerine her yerden erişmek ve
  • bu verileri yetki verdiği üçüncü kişilerle paylaşmak.

Buna ek olarak, ilgili kişinin hakları Kanun kapsamında genel olarak aşağıdaki hususları da kapsayacak şekilde düzenlenmiştir:

  • Kişisel sağlık verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenme,
  • Kişisel sağlık verileri işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
  • Kişisel sağlık verilerine erişim ve bu verileri isteme,
  • Kişisel sağlık verilerinin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
  • Yurt içinde veya yurt dışında kişisel sağlık  verilerinin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
  • Kişisel sağlık verilerinin eksik veya yanlış işlenmiş olması hâlinde bunların düzeltilmesini isteme,
  • Kişisel sağlık verilerin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
  • İşlenen kişisel sağlık verilerinin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle kişinin kendisi aleyhine bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
  • İhlal halinde tazminat talep etme

Veri sorumlusunun yükümlülükleri

Yönetmelik uyarınca, veri sorumlusu, gerekmesi hâlinde bulunduğu ilde görev yapan bilgi güvenliği yetkilisi ve Siber Olaylara Müdahale Ekibi yetkilisi ile işbirliği yapacaktır. Bu yükümlülük sadece kişisel sağlık verilerine münhasır olarak uygulanmaktadır.

Veri sorumlusunun yükümlülükleri ve veri güvenliğine ilişkin alması gereken önlemler Kanun ile paralel olarak aşağıdaki gibi düzenlenmiştir.

  • Veri sorumlusunun ve varsa temsilcisinin kimliği,
  • Kişisel verilerin hangi amaçla işleneceği,
  • İşlenen kişisel verilerin kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği,
  • Kişisel veri toplamanın yöntemi ve hukuki sebebi,
  • İlgili kişinin Yönetmeliğin 10. Maddesinde yer alan hakları

Ek olarak, veri sorumluları toplanan verilerin güvenliğini sağlamak kapsamında

  • Kişisel sağlık verilerinin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek,
  • Kişisel sağlık verilerine hukuka aykırı olarak erişilmesini önlemek,
  • Kişisel sağlık verilerinin muhafazasını sağlamak,
  • Sorumlu olduğu sistemlerde yaşanabilecek muhtemel veri kayıplarının önüne geçmek, zorundadır.

Sağlık hizmet sunucularının yükümlülükleri

Yönetmelik kapsamında, "sağlık hizmeti sunucuları" sağlık hizmetini sunan veya üreten gerçek kişiler ile kamu hukuku ve özel hukuk tüzel kişileri olarak tanımlanmıştır.

Sağlık hizmet sunucuları, Bakanlığın ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun belirlemiş olduğu standartlara uygun elektronik kayıt sistemlerinin kurulmasından ve işletilmesinden, güvenlik ve mahremiyetinin sağlanmasından, ayrıca elektronik sağlık kayıtlarının merkezi sağlık veri sistemine aktarılmasından sorumlu olacaktır.

Kişisel Sağlık Verileri Komisyonu ve Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü

Yönetmelik uyarınca Sağlık Bakanlığı Müsteşarına bağlı olarak görev yapacak Kişisel Sağlık Verileri Komisyonu oluşturulacaktır. Bakanlık tarafından söz konusu Komisyon'un kurulması için bir süre öngörülmemiştir.

Komisyon toplam on üyeden oluşacak olup, kurulmasını takiben aşağıdaki konularda görev yapacaktır:

  • Bakanlık politikasının belirlenmesine yardımcı olmak,
  • görüş belirtmek,
  • anlaşmazlıkları çözümlemek,
  • veri aktarımına ilişkin başvuruları değerlendirmek,
  • şikayetleri incelemek ve
  • gerekli denetimleri yapmak.

Komisyon, kişisel sağlık verilerinin hukuka uygun olarak işlenmesi ve mahremiyetinin korunması için ilgili yerlerde denetim yapabilecektir.

Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü ise kişisel sağlık verilerinin tutulacağı merkezî veri sistemini kuracak ve bu sistemin işleyişi ile ilgili düzenlemeleri yapacaktır.

Yönetmelik'e ilişkin metnin tamamına bu link ten ulaşabilirsiniz.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
Dr. E. Seyfi Moroğlu, LL.M.
Burcu Tuzcu Ersin, LL.M.
A. Ülkü Solak
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Compliance
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions