Turkey: 6728 SAYILI KANUN KAPSAMINDA İCRA VE İFLAS KANUNU, ÇEK KANUNU VE TÜRK TİCARET KANUNU'NDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen ve 09.08.2016 tarihinde onaylanarak yürürlüğe giren 6728 sayılı "Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ("Kanun") ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ("İİK"), 5491 sayılı Çek Kanunu ("ÇK") ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda ("TTK") birtakım esaslı değişiklikler yapılmıştır.

I. İİK KAPSAMINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

Kanun ile birlikte sermaye şirketlerinin iflası ve iflas ertelenmesi müessesi ile ilgili köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu değişiklikler şu şekilde özetlenebilir:

  • İİK'nın iflas ve iflas ertelemesini düzenleyen 179. Maddesi'nde yapılan değişiklik uyarınca, şirketlerin borca batık olup olmadığı aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden düzenlenen ara bilançoya göre idare ve temsil ile vazifelendirilmiş kimseler ya da şirket tasfiye halinde ise tasfiye memurları veya bir alacaklı beyanı ile mahkemece tespit edilecektir.
  • İflas ertelemesi son 1 yıldan uzun süre boyunca şirket merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeden istenebilecektir. Böylece uygulamada yaşanan, şirket merkezinin, iflasın ertelenmesi kararının kolayca alınabileceği yerlere kağıt üzerinde taşınmasının önüne geçilmek istenmiştir.
  • Ayrıca, uygulamada yaşanan mahkemelerin yeterince inceleme yapmadan iflas erteleme kararı vermelerinin engellenmesi adına birtakım yeni hükümler getirilmiştir. Buna göre, iflas ertelemesi için mahkemeye sunulan iyileştirme projesinde, yeni nakit kaynak konulması dahil nesnel ve gerçek kaynaklar ve önlemler ile erteleme süresince tüm işletme giderlerinin ve çalışma sermayesinin nasıl karşılanacağının gösterilmesi gerekmektedir. Ayrıca, mevcut borçların ödeme süre ve tutarlarını, alacaklıların adreslerini, faaliyet gösterilen sektörün özelliklerine göre stoklar ile bunların bekleme sürelerini ve tutarlarını gösteren listelerin, vergi dairesine sunulmuş en son bilanço ve gelir tablosunun, şirketin ticaret sicili tasdiknamesi ile iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı olduğunu gösteren diğer bilgi ve belgelerin, işletmenin devamlılığı esasına göre düzenlenmiş ara bilançoyla birlikte mahkemeye sunulması zorunludur.
  • Yukarıda belirtilen liste ve belgelerin iflasın ertelenmesi talebiyle birlikte sunulmaması veya mahkemece verilecek 2 haftalık kesin süre içinde tamamlanmaması halinde iflasın ertelenmesi talebi ispatlanamamış sayılır ve borca batık olduğunun anlaşılması halinde talep sahibi şirketin iflasına karar verilir.
  • Yine 179. Madde'nin son fıkrasına getirilen yeni bir hüküm uyarınca, iflasın ertelenmesinden yararlanmış bir şirket duruma göre uzatma dahil erteleme süresinin bitiminden itibaren 1 yıl geçmedikçe iflasın ertelenmesi talebinde bulunamaz.
  • Mahkeme, iflasın ertelenmesi talebinde bulunulması üzerine, yönetim görevini yürütmesi ve ayrıca envanter işlemlerini başlatarak kontrolü altında yürütmesi için, derhal, yeterli sayıda kayyım atayacaktır. İflasın ertelenmesi talebi ve kayyımın atanmasına ilişkin karar Ticaret Sicili'nde ilan edilecektir. Alacaklılara, iflas erteleme talebinin Ticaret Sicili'nde ilanından itibaren 2 haftalık kesin süre içinde itiraz etme yetkisi getirilmiştir.
  • Yeni düzenleme uyarınca bir şirket, erteleme yargılaması sırasında ancak bir defaya mahsus olmak üzere revize iyileştirme projesi verebilir.
  • İflas ertelenmesine ilişkin karar verilmesi sürecinde mahkeme şirketin malvarlığının korunması için tedbirler alabilir, belirli istisnalara tabi olmak kaydıyla olmak üzere şirket aleyhine takip yapılmasını yasaklayabilir veya önceden başlatılmış takipleri durdurabilir.
  • Erteleme süresi azami 1 yıldır. Bu süre mahkemece uygun görülmesi halinde bir yıl daha uzatılabilir. Uzatma talebi hakkında karar verilebilmesi için erteleme kararının kesinleşmesi bekletici sorun yapılır. Uzatma yargılaması sırasında ancak bir defa revize iyileştirme projesi verilebilir.
  • Yeni düzenleme uyarınca, erteleme süresi dolmadan dahi, mahkeme, kayyımın verdiği raporlardan veya gerek gördüğünde alacağı bilirkişi raporundan şirketin mali durumunun iyileştirilmesinin mümkün olmadığı kanaatine varırsa, erteleme kararını kaldırarak şirketin iflasına karar verebilecektir.
  • 179/c Maddesi'nde yapılan değişiklik uyarınca, iflas erteleme talebi üzerine mahkeme tarafından verilen nihai kararlara karşı borçlu şirket ya da erteleme talep eden alacaklı tarafından kararın tebliğinden, diğer ilgililer ise kararın ilanından itibaren 10 gün içinde istinaf yoluna başvurabilecektir.
  • Son olarak, konkordato ile ilgili 287. Madde'de değişiklik yapılarak konkordato müessesi borçluyu koruyacak şekilde güçlendirilmiştir. Buna göre, konkordatonun tasdiki yargılaması mühlet içinde bitirilememişse mahkeme, mühletin bitiminden sonraki dönem için geçerli olmak üzere borçluya karşı önceden başlatılmış olan takiplerin durdurulmasına veya borçluya karşı yeni takip yapılmamasına karar verebilir.

II. ÇEK HUKUKU ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

Kanun ile birlikte çek hukuku alanında da çok önemli değişikliklere gidilmiştir. Bu kapsamda göze çarpan en önemli değişiklik hiç şüphesiz karşılıksız çek keşide etmenin yeniden suç olarak tanımlanmasıdır.

Kanun'un yürürlüğe girmesinden önceki dönemde karşılıksız çek keşide etme eylemi savcılıklarca bir suç soruşturmasına konu edilip, iddianame düzenlenmek suretiyle mahkemelerin önüne gitmekteydi. Ardından suça konu olan eylemi gerçekleştiren kişi için "çek hesabı açma yasağı" tedbiri uygulanmaktaydı.

Kanun ile yapılan düzenlemeler neticesinde artık karşılıksız çek keşide etme eyleminin öğrenilmesi üzerine alacaklının icra mahkemesine yapacağı şikayet ile suçla ilgili kovuşturma başlayacaktır.

Kanun ile birlikte çek hukuku alanında, ÇK ve TTK'da yapılan değişiklikler şu şekilde özetlenebilir:

  • Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak "karşılıksızdır" işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikayeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, 1500 güne kadar adli para cezasına hükmolunacaktır. Ancak, hükmedilecek adli para cezası, çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı, çekin üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek ticari işlerde temerrüt faizi oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile takip ve yargılama gideri toplamından az olamaz.
  • Bu kapsamda, mahkeme kovuşturma esnasında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına hükmedebilecek, daha önceden böyle bir yasak bulunması halinde yasağın devamına karar verebilecektir.
  • Bu suçlar nedeniyle, ön ödeme, uzlaşma ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümler uygulanmamakta ve adli para cezası, ödenmediği takdirde doğrudan hapis cezasına çevrilmektedir.
  • Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilenlerin, yasaklılıkları süresince sermaye şirketlerinin yönetim organlarında görev almaları yasaklanmıştır. Bu durumun istisnası ise hakkında yasaklama kararı verilenlerin mevcut organ üyeliklerinin görev sürelerinin sonuna kadar devam etmesi olarak öngörülmüştür.
  • Yeni düzenleme ile birlikte çek hesabı açtırmak isteyenlerin bankaya adli sicil kaydı vermesi gerekmektedir. Ayrıca, bankalar, çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişinin ya da şirket yetkililerinin çek hesabı açma yasağının bulunup bulunmadığını kontrol etmekle yükümlü kılınmıştır.
  • Ticaret Sicili'ne tescil edilen şirket yetkilileri hakkında verilmiş bir çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı varsa bunların yetkilisi olduğu tüzel kişilere çek defteri verilmeyecektir.
  • Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararına ilişkin bilgiler, güvenli elektronik imza ile imzalandıktan sonra, Adalet Bakanlığı Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla MERSİS ile Risk Merkezine elektronik ortamda bildirilir. Hakkında çek hesabı açma yasağı kararı verilen kişiler, Risk Merkezi tarafından bankalara bildirilecektir.
  • Karşılıksız çek düzenlemenin suç olması ile bağlantılı olarak Kanun'da etkin pişmanlık ve çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılmasına ilişkin hükümler de düzenlenmiştir. Buna göre, karşılıksız kalan çek bedelini, çekin üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek ticari işlerde temerrüt faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte tamamen ödeyen kişi hakkında davanın düşmesine veya mahkumiyet hükmü kesinleşmiş ise mahkumiyetin tüm sonuçlarının kaldırılmasına mahkemece karar verilebilir.
  • Hakkında mahkumiyete karar verilen kişi, mahkum olduğu cezanın tamamen infaz edildiği tarihten itibaren 3 yıl ve her halde yasağın konulduğu tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra, mahkemeden çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılmasını isteyebilecektir.
  • Kanun'da ayrıca çeklerin güvenilirliğinin arttırılması, kayıt dışılığın önüne geçilmesi ve bilgi paylaşım sisteminin kurulması amacıyla karekod okutma ve bilgi paylaşım sisteminin kurulması öngörülmüştür. Buna bağlı olarak TTK'nın çekin unsurlarını düzenleyen 780. Maddesi'nde değişiklik yapılarak; karekod ve banka seri numarası da çekin unsurları arasında sayılmıştır. 31.12.2016 tarihinden itibaren bankalar karekod ve seri numarası olmayan çek yaprağı basamayacaktır.
  • Kanun'a göre lehine karekodlu çek düzenlenen lehdar, teslim aldığı çeki Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi nezdinde tutulan sisteme kaydedecektir. Bu kayıt sistemi herhangi bir yaptırıma tabi olmamakla birlikte, tüm çeklerin kayıt edilmesi karşılıksız çeklerle karşılaşılma ihtimalini azaltacaktır. Böylece alacaklının, çek sahibinin piyasada kaç çekinin bulunduğunu ve bunların tutarlarını öğrenmesi mümkün olacaktır
  • Yine bununla birlikte; alacaklı, karekod ile çek sahibinin çek hesabı bulunan toplam banka sayısı, bankalara ibraz edilmemiş çek adedi ve tutarı, bankalara teslim edilen çek adedi ve tutarı, son beş yıl içinde ibrazında ödenen çeklerin adedi ve tutarı, ibraz edilen ilk çekin ibraz tarihi, son çekin ibraz tarihi, son beş yılda karşılıksızdır işlemi gören çekler ve tutarları ve çek yasağı kararı gibi bilgilerine erişebilecektir.
  • Çek hukuku alanında yapılan bu değişiklikler 09.08.2016 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

III. TTK'DA YAPILAN DİĞER DEĞİŞİKLİKLER

Kanun kapsamında TTK'da yapılan diğer değişiklikler özet olarak şu şekildedir:

  • Kanun ile birlikte, şahıs ve sermaye şirketleri kuruluşlarında kurucuların şirket sözleşmesini noter dışında ticaret sicil müdürü veya yardımcısı huzurunda da imzalamasına olanak verilmiştir. Şirket kuruluşu sırasında kurucular beyanı düzenlenmesi zorunluluğu kaldırılmıştır.
  • Artık, şirket kuruluşunda, esas sözleşmeyi ihtiva eden kağıtlardan değerli kağıt bedeli alınmayacaktır.
  • Şirketlerin tür değişikliğine gitmesinde yeni türe ilişkin sözleşmenin bütün ortaklar tarafından imzalanması zorunluluğu kaldırılmıştır.
  • Tür değiştirmede yönetim organınca hazırlanan tür değiştirme planı dışında, yeni türün şirket sözleşmesinin genel kurulun onayına sunulması sistemi getirilmiştir.
  • Kanun ile birlikte gelen yenilik uyarınca, tasfiye halindeki bir şirketin, kalan malvarlığını dağıtabilmek için alacaklılara yönelik yapılacak üçüncü ilandan itibaren başlayacak zorunlu bekleme süresi 1 yıldan 6 aya düşürülmüştür.
  • TTK hükümlerine göre tasfiye olunan şirketlerde, İİK'daki tasfiye ve ceza yaptırımı hükümleri uygulanmayacaktır.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Related Topics
 
Related Articles
 
Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Position
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Compliance
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Registration (you must scroll down to set your data preferences)

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including your content preferences, for three primary purposes (full details of Mondaq’s use of your personal data can be found in our Privacy and Cookies Notice):

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting to show content ("Content") relevant to your interests.
  • To enable features such as password reminder, news alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our content providers ("Contributors") who contribute Content for free for your use.

Mondaq hopes that our registered users will support us in maintaining our free to view business model by consenting to our use of your personal data as described below.

Mondaq has a "free to view" business model. Our services are paid for by Contributors in exchange for Mondaq providing them with access to information about who accesses their content. Once personal data is transferred to our Contributors they become a data controller of this personal data. They use it to measure the response that their articles are receiving, as a form of market research. They may also use it to provide Mondaq users with information about their products and services.

Details of each Contributor to which your personal data will be transferred is clearly stated within the Content that you access. For full details of how this Contributor will use your personal data, you should review the Contributor’s own Privacy Notice.

Please indicate your preference below:

Yes, I am happy to support Mondaq in maintaining its free to view business model by agreeing to allow Mondaq to share my personal data with Contributors whose Content I access
No, I do not want Mondaq to share my personal data with Contributors

Also please let us know whether you are happy to receive communications promoting products and services offered by Mondaq:

Yes, I am happy to received promotional communications from Mondaq
No, please do not send me promotional communications from Mondaq
Terms & Conditions

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd (Mondaq). Mondaq grants you a non-exclusive, revocable licence to access the Website and associated services, such as the Mondaq News Alerts (Services), subject to and in consideration of your compliance with the following terms and conditions of use (Terms). Your use of the Website and/or Services constitutes your agreement to the Terms. Mondaq may terminate your use of the Website and Services if you are in breach of these Terms or if Mondaq decides to terminate the licence granted hereunder for any reason whatsoever.

Use of www.mondaq.com

To Use Mondaq.com you must be: eighteen (18) years old or over; legally capable of entering into binding contracts; and not in any way prohibited by the applicable law to enter into these Terms in the jurisdiction which you are currently located.

You may use the Website as an unregistered user, however, you are required to register as a user if you wish to read the full text of the Content or to receive the Services.

You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these Terms or with the prior written consent of Mondaq. You may not use electronic or other means to extract details or information from the Content. Nor shall you extract information about users or Contributors in order to offer them any services or products.

In your use of the Website and/or Services you shall: comply with all applicable laws, regulations, directives and legislations which apply to your Use of the Website and/or Services in whatever country you are physically located including without limitation any and all consumer law, export control laws and regulations; provide to us true, correct and accurate information and promptly inform us in the event that any information that you have provided to us changes or becomes inaccurate; notify Mondaq immediately of any circumstances where you have reason to believe that any Intellectual Property Rights or any other rights of any third party may have been infringed; co-operate with reasonable security or other checks or requests for information made by Mondaq from time to time; and at all times be fully liable for the breach of any of these Terms by a third party using your login details to access the Website and/or Services

however, you shall not: do anything likely to impair, interfere with or damage or cause harm or distress to any persons, or the network; do anything that will infringe any Intellectual Property Rights or other rights of Mondaq or any third party; or use the Website, Services and/or Content otherwise than in accordance with these Terms; use any trade marks or service marks of Mondaq or the Contributors, or do anything which may be seen to take unfair advantage of the reputation and goodwill of Mondaq or the Contributors, or the Website, Services and/or Content.

Mondaq reserves the right, in its sole discretion, to take any action that it deems necessary and appropriate in the event it considers that there is a breach or threatened breach of the Terms.

Mondaq’s Rights and Obligations

Unless otherwise expressly set out to the contrary, nothing in these Terms shall serve to transfer from Mondaq to you, any Intellectual Property Rights owned by and/or licensed to Mondaq and all rights, title and interest in and to such Intellectual Property Rights will remain exclusively with Mondaq and/or its licensors.

Mondaq shall use its reasonable endeavours to make the Website and Services available to you at all times, but we cannot guarantee an uninterrupted and fault free service.

Mondaq reserves the right to make changes to the services and/or the Website or part thereof, from time to time, and we may add, remove, modify and/or vary any elements of features and functionalities of the Website or the services.

Mondaq also reserves the right from time to time to monitor your Use of the Website and/or services.

Disclaimer

The Content is general information only. It is not intended to constitute legal advice or seek to be the complete and comprehensive statement of the law, nor is it intended to address your specific requirements or provide advice on which reliance should be placed. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the Content for any purpose. All Content provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq and/or its Contributors and other suppliers hereby exclude and disclaim all representations, warranties or guarantees with regard to the Content, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. To the maximum extent permitted by law, Mondaq expressly excludes all representations, warranties, obligations, and liabilities arising out of or in connection with all Content. In no event shall Mondaq and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use of the Content or performance of Mondaq’s Services.

General

Mondaq may alter or amend these Terms by amending them on the Website. By continuing to Use the Services and/or the Website after such amendment, you will be deemed to have accepted any amendment to these Terms.

These Terms shall be governed by and construed in accordance with the laws of England and Wales and you irrevocably submit to the exclusive jurisdiction of the courts of England and Wales to settle any dispute which may arise out of or in connection with these Terms. If you live outside the United Kingdom, English law shall apply only to the extent that English law shall not deprive you of any legal protection accorded in accordance with the law of the place where you are habitually resident ("Local Law"). In the event English law deprives you of any legal protection which is accorded to you under Local Law, then these terms shall be governed by Local Law and any dispute or claim arising out of or in connection with these Terms shall be subject to the non-exclusive jurisdiction of the courts where you are habitually resident.

You may print and keep a copy of these Terms, which form the entire agreement between you and Mondaq and supersede any other communications or advertising in respect of the Service and/or the Website.

No delay in exercising or non-exercise by you and/or Mondaq of any of its rights under or in connection with these Terms shall operate as a waiver or release of each of your or Mondaq’s right. Rather, any such waiver or release must be specifically granted in writing signed by the party granting it.

If any part of these Terms is held unenforceable, that part shall be enforced to the maximum extent permissible so as to give effect to the intent of the parties, and the Terms shall continue in full force and effect.

Mondaq shall not incur any liability to you on account of any loss or damage resulting from any delay or failure to perform all or any part of these Terms if such delay or failure is caused, in whole or in part, by events, occurrences, or causes beyond the control of Mondaq. Such events, occurrences or causes will include, without limitation, acts of God, strikes, lockouts, server and network failure, riots, acts of war, earthquakes, fire and explosions.

By clicking Register you state you have read and agree to our Terms and Conditions