Turkey: 6728 SAYILI KANUN KAPSAMINDA İCRA VE İFLAS KANUNU, ÇEK KANUNU VE TÜRK TİCARET KANUNU'NDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen ve 09.08.2016 tarihinde onaylanarak yürürlüğe giren 6728 sayılı "Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ("Kanun") ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ("İİK"), 5491 sayılı Çek Kanunu ("ÇK") ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda ("TTK") birtakım esaslı değişiklikler yapılmıştır.

I. İİK KAPSAMINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

Kanun ile birlikte sermaye şirketlerinin iflası ve iflas ertelenmesi müessesi ile ilgili köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu değişiklikler şu şekilde özetlenebilir:

  • İİK'nın iflas ve iflas ertelemesini düzenleyen 179. Maddesi'nde yapılan değişiklik uyarınca, şirketlerin borca batık olup olmadığı aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden düzenlenen ara bilançoya göre idare ve temsil ile vazifelendirilmiş kimseler ya da şirket tasfiye halinde ise tasfiye memurları veya bir alacaklı beyanı ile mahkemece tespit edilecektir.
  • İflas ertelemesi son 1 yıldan uzun süre boyunca şirket merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeden istenebilecektir. Böylece uygulamada yaşanan, şirket merkezinin, iflasın ertelenmesi kararının kolayca alınabileceği yerlere kağıt üzerinde taşınmasının önüne geçilmek istenmiştir.
  • Ayrıca, uygulamada yaşanan mahkemelerin yeterince inceleme yapmadan iflas erteleme kararı vermelerinin engellenmesi adına birtakım yeni hükümler getirilmiştir. Buna göre, iflas ertelemesi için mahkemeye sunulan iyileştirme projesinde, yeni nakit kaynak konulması dahil nesnel ve gerçek kaynaklar ve önlemler ile erteleme süresince tüm işletme giderlerinin ve çalışma sermayesinin nasıl karşılanacağının gösterilmesi gerekmektedir. Ayrıca, mevcut borçların ödeme süre ve tutarlarını, alacaklıların adreslerini, faaliyet gösterilen sektörün özelliklerine göre stoklar ile bunların bekleme sürelerini ve tutarlarını gösteren listelerin, vergi dairesine sunulmuş en son bilanço ve gelir tablosunun, şirketin ticaret sicili tasdiknamesi ile iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı olduğunu gösteren diğer bilgi ve belgelerin, işletmenin devamlılığı esasına göre düzenlenmiş ara bilançoyla birlikte mahkemeye sunulması zorunludur.
  • Yukarıda belirtilen liste ve belgelerin iflasın ertelenmesi talebiyle birlikte sunulmaması veya mahkemece verilecek 2 haftalık kesin süre içinde tamamlanmaması halinde iflasın ertelenmesi talebi ispatlanamamış sayılır ve borca batık olduğunun anlaşılması halinde talep sahibi şirketin iflasına karar verilir.
  • Yine 179. Madde'nin son fıkrasına getirilen yeni bir hüküm uyarınca, iflasın ertelenmesinden yararlanmış bir şirket duruma göre uzatma dahil erteleme süresinin bitiminden itibaren 1 yıl geçmedikçe iflasın ertelenmesi talebinde bulunamaz.
  • Mahkeme, iflasın ertelenmesi talebinde bulunulması üzerine, yönetim görevini yürütmesi ve ayrıca envanter işlemlerini başlatarak kontrolü altında yürütmesi için, derhal, yeterli sayıda kayyım atayacaktır. İflasın ertelenmesi talebi ve kayyımın atanmasına ilişkin karar Ticaret Sicili'nde ilan edilecektir. Alacaklılara, iflas erteleme talebinin Ticaret Sicili'nde ilanından itibaren 2 haftalık kesin süre içinde itiraz etme yetkisi getirilmiştir.
  • Yeni düzenleme uyarınca bir şirket, erteleme yargılaması sırasında ancak bir defaya mahsus olmak üzere revize iyileştirme projesi verebilir.
  • İflas ertelenmesine ilişkin karar verilmesi sürecinde mahkeme şirketin malvarlığının korunması için tedbirler alabilir, belirli istisnalara tabi olmak kaydıyla olmak üzere şirket aleyhine takip yapılmasını yasaklayabilir veya önceden başlatılmış takipleri durdurabilir.
  • Erteleme süresi azami 1 yıldır. Bu süre mahkemece uygun görülmesi halinde bir yıl daha uzatılabilir. Uzatma talebi hakkında karar verilebilmesi için erteleme kararının kesinleşmesi bekletici sorun yapılır. Uzatma yargılaması sırasında ancak bir defa revize iyileştirme projesi verilebilir.
  • Yeni düzenleme uyarınca, erteleme süresi dolmadan dahi, mahkeme, kayyımın verdiği raporlardan veya gerek gördüğünde alacağı bilirkişi raporundan şirketin mali durumunun iyileştirilmesinin mümkün olmadığı kanaatine varırsa, erteleme kararını kaldırarak şirketin iflasına karar verebilecektir.
  • 179/c Maddesi'nde yapılan değişiklik uyarınca, iflas erteleme talebi üzerine mahkeme tarafından verilen nihai kararlara karşı borçlu şirket ya da erteleme talep eden alacaklı tarafından kararın tebliğinden, diğer ilgililer ise kararın ilanından itibaren 10 gün içinde istinaf yoluna başvurabilecektir.
  • Son olarak, konkordato ile ilgili 287. Madde'de değişiklik yapılarak konkordato müessesi borçluyu koruyacak şekilde güçlendirilmiştir. Buna göre, konkordatonun tasdiki yargılaması mühlet içinde bitirilememişse mahkeme, mühletin bitiminden sonraki dönem için geçerli olmak üzere borçluya karşı önceden başlatılmış olan takiplerin durdurulmasına veya borçluya karşı yeni takip yapılmamasına karar verebilir.

II. ÇEK HUKUKU ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

Kanun ile birlikte çek hukuku alanında da çok önemli değişikliklere gidilmiştir. Bu kapsamda göze çarpan en önemli değişiklik hiç şüphesiz karşılıksız çek keşide etmenin yeniden suç olarak tanımlanmasıdır.

Kanun'un yürürlüğe girmesinden önceki dönemde karşılıksız çek keşide etme eylemi savcılıklarca bir suç soruşturmasına konu edilip, iddianame düzenlenmek suretiyle mahkemelerin önüne gitmekteydi. Ardından suça konu olan eylemi gerçekleştiren kişi için "çek hesabı açma yasağı" tedbiri uygulanmaktaydı.

Kanun ile yapılan düzenlemeler neticesinde artık karşılıksız çek keşide etme eyleminin öğrenilmesi üzerine alacaklının icra mahkemesine yapacağı şikayet ile suçla ilgili kovuşturma başlayacaktır.

Kanun ile birlikte çek hukuku alanında, ÇK ve TTK'da yapılan değişiklikler şu şekilde özetlenebilir:

  • Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak "karşılıksızdır" işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikayeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, 1500 güne kadar adli para cezasına hükmolunacaktır. Ancak, hükmedilecek adli para cezası, çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı, çekin üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek ticari işlerde temerrüt faizi oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile takip ve yargılama gideri toplamından az olamaz.
  • Bu kapsamda, mahkeme kovuşturma esnasında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına hükmedebilecek, daha önceden böyle bir yasak bulunması halinde yasağın devamına karar verebilecektir.
  • Bu suçlar nedeniyle, ön ödeme, uzlaşma ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümler uygulanmamakta ve adli para cezası, ödenmediği takdirde doğrudan hapis cezasına çevrilmektedir.
  • Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilenlerin, yasaklılıkları süresince sermaye şirketlerinin yönetim organlarında görev almaları yasaklanmıştır. Bu durumun istisnası ise hakkında yasaklama kararı verilenlerin mevcut organ üyeliklerinin görev sürelerinin sonuna kadar devam etmesi olarak öngörülmüştür.
  • Yeni düzenleme ile birlikte çek hesabı açtırmak isteyenlerin bankaya adli sicil kaydı vermesi gerekmektedir. Ayrıca, bankalar, çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişinin ya da şirket yetkililerinin çek hesabı açma yasağının bulunup bulunmadığını kontrol etmekle yükümlü kılınmıştır.
  • Ticaret Sicili'ne tescil edilen şirket yetkilileri hakkında verilmiş bir çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı varsa bunların yetkilisi olduğu tüzel kişilere çek defteri verilmeyecektir.
  • Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararına ilişkin bilgiler, güvenli elektronik imza ile imzalandıktan sonra, Adalet Bakanlığı Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla MERSİS ile Risk Merkezine elektronik ortamda bildirilir. Hakkında çek hesabı açma yasağı kararı verilen kişiler, Risk Merkezi tarafından bankalara bildirilecektir.
  • Karşılıksız çek düzenlemenin suç olması ile bağlantılı olarak Kanun'da etkin pişmanlık ve çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılmasına ilişkin hükümler de düzenlenmiştir. Buna göre, karşılıksız kalan çek bedelini, çekin üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek ticari işlerde temerrüt faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte tamamen ödeyen kişi hakkında davanın düşmesine veya mahkumiyet hükmü kesinleşmiş ise mahkumiyetin tüm sonuçlarının kaldırılmasına mahkemece karar verilebilir.
  • Hakkında mahkumiyete karar verilen kişi, mahkum olduğu cezanın tamamen infaz edildiği tarihten itibaren 3 yıl ve her halde yasağın konulduğu tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra, mahkemeden çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılmasını isteyebilecektir.
  • Kanun'da ayrıca çeklerin güvenilirliğinin arttırılması, kayıt dışılığın önüne geçilmesi ve bilgi paylaşım sisteminin kurulması amacıyla karekod okutma ve bilgi paylaşım sisteminin kurulması öngörülmüştür. Buna bağlı olarak TTK'nın çekin unsurlarını düzenleyen 780. Maddesi'nde değişiklik yapılarak; karekod ve banka seri numarası da çekin unsurları arasında sayılmıştır. 31.12.2016 tarihinden itibaren bankalar karekod ve seri numarası olmayan çek yaprağı basamayacaktır.
  • Kanun'a göre lehine karekodlu çek düzenlenen lehdar, teslim aldığı çeki Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi nezdinde tutulan sisteme kaydedecektir. Bu kayıt sistemi herhangi bir yaptırıma tabi olmamakla birlikte, tüm çeklerin kayıt edilmesi karşılıksız çeklerle karşılaşılma ihtimalini azaltacaktır. Böylece alacaklının, çek sahibinin piyasada kaç çekinin bulunduğunu ve bunların tutarlarını öğrenmesi mümkün olacaktır
  • Yine bununla birlikte; alacaklı, karekod ile çek sahibinin çek hesabı bulunan toplam banka sayısı, bankalara ibraz edilmemiş çek adedi ve tutarı, bankalara teslim edilen çek adedi ve tutarı, son beş yıl içinde ibrazında ödenen çeklerin adedi ve tutarı, ibraz edilen ilk çekin ibraz tarihi, son çekin ibraz tarihi, son beş yılda karşılıksızdır işlemi gören çekler ve tutarları ve çek yasağı kararı gibi bilgilerine erişebilecektir.
  • Çek hukuku alanında yapılan bu değişiklikler 09.08.2016 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

III. TTK'DA YAPILAN DİĞER DEĞİŞİKLİKLER

Kanun kapsamında TTK'da yapılan diğer değişiklikler özet olarak şu şekildedir:

  • Kanun ile birlikte, şahıs ve sermaye şirketleri kuruluşlarında kurucuların şirket sözleşmesini noter dışında ticaret sicil müdürü veya yardımcısı huzurunda da imzalamasına olanak verilmiştir. Şirket kuruluşu sırasında kurucular beyanı düzenlenmesi zorunluluğu kaldırılmıştır.
  • Artık, şirket kuruluşunda, esas sözleşmeyi ihtiva eden kağıtlardan değerli kağıt bedeli alınmayacaktır.
  • Şirketlerin tür değişikliğine gitmesinde yeni türe ilişkin sözleşmenin bütün ortaklar tarafından imzalanması zorunluluğu kaldırılmıştır.
  • Tür değiştirmede yönetim organınca hazırlanan tür değiştirme planı dışında, yeni türün şirket sözleşmesinin genel kurulun onayına sunulması sistemi getirilmiştir.
  • Kanun ile birlikte gelen yenilik uyarınca, tasfiye halindeki bir şirketin, kalan malvarlığını dağıtabilmek için alacaklılara yönelik yapılacak üçüncü ilandan itibaren başlayacak zorunlu bekleme süresi 1 yıldan 6 aya düşürülmüştür.
  • TTK hükümlerine göre tasfiye olunan şirketlerde, İİK'daki tasfiye ve ceza yaptırımı hükümleri uygulanmayacaktır.

The content of this article is intended to provide a general guide to the subject matter. Specialist advice should be sought about your specific circumstances.

To print this article, all you need is to be registered on Mondaq.com.

Click to Login as an existing user or Register so you can print this article.

Authors
 
Some comments from our readers…
“The articles are extremely timely and highly applicable”
“I often find critical information not available elsewhere”
“As in-house counsel, Mondaq’s service is of great value”

Up-coming Events Search
Tools
Print
Font Size:
Translation
Channels
Mondaq on Twitter
 
Register for Access and our Free Biweekly Alert for
This service is completely free. Access 250,000 archived articles from 100+ countries and get a personalised email twice a week covering developments (and yes, our lawyers like to think you’ve read our Disclaimer).
 
Email Address
Company Name
Password
Confirm Password
Mondaq Topics -- Select your Interests
 Accounting
 Anti-trust
 Commercial
 Consumer
 Criminal
 Employment
 Energy
 Environment
 Family
 Finance
 Government
 Healthcare
 Immigration
 Insolvency
 Insurance
 International
 IP
 Law Performance
 Law Practice
 Litigation
 Media & IT
 Privacy
 Real Estate
 Strategy
 Tax
 Technology
 Transport
 Wealth Mgt
Regions
Africa
Asia
Asia Pacific
Australasia
Canada
Caribbean
Europe
European Union
Latin America
Middle East
U.K.
United States
Worldwide Updates
Check to state you have read and
agree to our Terms and Conditions

Terms & Conditions and Privacy Statement

Mondaq.com (the Website) is owned and managed by Mondaq Ltd and as a user you are granted a non-exclusive, revocable license to access the Website under its terms and conditions of use. Your use of the Website constitutes your agreement to the following terms and conditions of use. Mondaq Ltd may terminate your use of the Website if you are in breach of these terms and conditions or if Mondaq Ltd decides to terminate your license of use for whatever reason.

Use of www.mondaq.com

You may use the Website but are required to register as a user if you wish to read the full text of the content and articles available (the Content). You may not modify, publish, transmit, transfer or sell, reproduce, create derivative works from, distribute, perform, link, display, or in any way exploit any of the Content, in whole or in part, except as expressly permitted in these terms & conditions or with the prior written consent of Mondaq Ltd. You may not use electronic or other means to extract details or information about Mondaq.com’s content, users or contributors in order to offer them any services or products which compete directly or indirectly with Mondaq Ltd’s services and products.

Disclaimer

Mondaq Ltd and/or its respective suppliers make no representations about the suitability of the information contained in the documents and related graphics published on this server for any purpose. All such documents and related graphics are provided "as is" without warranty of any kind. Mondaq Ltd and/or its respective suppliers hereby disclaim all warranties and conditions with regard to this information, including all implied warranties and conditions of merchantability, fitness for a particular purpose, title and non-infringement. In no event shall Mondaq Ltd and/or its respective suppliers be liable for any special, indirect or consequential damages or any damages whatsoever resulting from loss of use, data or profits, whether in an action of contract, negligence or other tortious action, arising out of or in connection with the use or performance of information available from this server.

The documents and related graphics published on this server could include technical inaccuracies or typographical errors. Changes are periodically added to the information herein. Mondaq Ltd and/or its respective suppliers may make improvements and/or changes in the product(s) and/or the program(s) described herein at any time.

Registration

Mondaq Ltd requires you to register and provide information that personally identifies you, including what sort of information you are interested in, for three primary purposes:

  • To allow you to personalize the Mondaq websites you are visiting.
  • To enable features such as password reminder, newsletter alerts, email a colleague, and linking from Mondaq (and its affiliate sites) to your website.
  • To produce demographic feedback for our information providers who provide information free for your use.

Mondaq (and its affiliate sites) do not sell or provide your details to third parties other than information providers. The reason we provide our information providers with this information is so that they can measure the response their articles are receiving and provide you with information about their products and services.

If you do not want us to provide your name and email address you may opt out by clicking here .

If you do not wish to receive any future announcements of products and services offered by Mondaq by clicking here .

Information Collection and Use

We require site users to register with Mondaq (and its affiliate sites) to view the free information on the site. We also collect information from our users at several different points on the websites: this is so that we can customise the sites according to individual usage, provide 'session-aware' functionality, and ensure that content is acquired and developed appropriately. This gives us an overall picture of our user profiles, which in turn shows to our Editorial Contributors the type of person they are reaching by posting articles on Mondaq (and its affiliate sites) – meaning more free content for registered users.

We are only able to provide the material on the Mondaq (and its affiliate sites) site free to site visitors because we can pass on information about the pages that users are viewing and the personal information users provide to us (e.g. email addresses) to reputable contributing firms such as law firms who author those pages. We do not sell or rent information to anyone else other than the authors of those pages, who may change from time to time. Should you wish us not to disclose your details to any of these parties, please tick the box above or tick the box marked "Opt out of Registration Information Disclosure" on the Your Profile page. We and our author organisations may only contact you via email or other means if you allow us to do so. Users can opt out of contact when they register on the site, or send an email to unsubscribe@mondaq.com with “no disclosure” in the subject heading

Mondaq News Alerts

In order to receive Mondaq News Alerts, users have to complete a separate registration form. This is a personalised service where users choose regions and topics of interest and we send it only to those users who have requested it. Users can stop receiving these Alerts by going to the Mondaq News Alerts page and deselecting all interest areas. In the same way users can amend their personal preferences to add or remove subject areas.

Cookies

A cookie is a small text file written to a user’s hard drive that contains an identifying user number. The cookies do not contain any personal information about users. We use the cookie so users do not have to log in every time they use the service and the cookie will automatically expire if you do not visit the Mondaq website (or its affiliate sites) for 12 months. We also use the cookie to personalise a user's experience of the site (for example to show information specific to a user's region). As the Mondaq sites are fully personalised and cookies are essential to its core technology the site will function unpredictably with browsers that do not support cookies - or where cookies are disabled (in these circumstances we advise you to attempt to locate the information you require elsewhere on the web). However if you are concerned about the presence of a Mondaq cookie on your machine you can also choose to expire the cookie immediately (remove it) by selecting the 'Log Off' menu option as the last thing you do when you use the site.

Some of our business partners may use cookies on our site (for example, advertisers). However, we have no access to or control over these cookies and we are not aware of any at present that do so.

Log Files

We use IP addresses to analyse trends, administer the site, track movement, and gather broad demographic information for aggregate use. IP addresses are not linked to personally identifiable information.

Links

This web site contains links to other sites. Please be aware that Mondaq (or its affiliate sites) are not responsible for the privacy practices of such other sites. We encourage our users to be aware when they leave our site and to read the privacy statements of these third party sites. This privacy statement applies solely to information collected by this Web site.

Surveys & Contests

From time-to-time our site requests information from users via surveys or contests. Participation in these surveys or contests is completely voluntary and the user therefore has a choice whether or not to disclose any information requested. Information requested may include contact information (such as name and delivery address), and demographic information (such as postcode, age level). Contact information will be used to notify the winners and award prizes. Survey information will be used for purposes of monitoring or improving the functionality of the site.

Mail-A-Friend

If a user elects to use our referral service for informing a friend about our site, we ask them for the friend’s name and email address. Mondaq stores this information and may contact the friend to invite them to register with Mondaq, but they will not be contacted more than once. The friend may contact Mondaq to request the removal of this information from our database.

Security

This website takes every reasonable precaution to protect our users’ information. When users submit sensitive information via the website, your information is protected using firewalls and other security technology. If you have any questions about the security at our website, you can send an email to webmaster@mondaq.com.

Correcting/Updating Personal Information

If a user’s personally identifiable information changes (such as postcode), or if a user no longer desires our service, we will endeavour to provide a way to correct, update or remove that user’s personal data provided to us. This can usually be done at the “Your Profile” page or by sending an email to EditorialAdvisor@mondaq.com.

Notification of Changes

If we decide to change our Terms & Conditions or Privacy Policy, we will post those changes on our site so our users are always aware of what information we collect, how we use it, and under what circumstances, if any, we disclose it. If at any point we decide to use personally identifiable information in a manner different from that stated at the time it was collected, we will notify users by way of an email. Users will have a choice as to whether or not we use their information in this different manner. We will use information in accordance with the privacy policy under which the information was collected.

How to contact Mondaq

You can contact us with comments or queries at enquiries@mondaq.com.

If for some reason you believe Mondaq Ltd. has not adhered to these principles, please notify us by e-mail at problems@mondaq.com and we will use commercially reasonable efforts to determine and correct the problem promptly.